Gemeenten gaan creatiever belasten

Haarlemmermeer wil vakantiegangers en zakenlui die van Schiphol gebruik maken, aanslaan om een groot gat in de gemeentebegroting te dichten....

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

De invoering van een toeristenbelasting voor Schipholgangers moet over acht jaar 27 miljoen gulden opbrengen. Zo weet de gemeente een groot financieel tekort goed te maken. Dat tekort is ontstaan door de nieuwe verdeling van het geld dat gemeenten toekomt uit het Gemeentefonds. Het parlement heeft hiermee vorig jaar ingestemd.

Haarlemmermeer krijgt uiteindelijk veertig miljoen gulden minder uit het fonds dan voorheen en behoort daarmee tot de top-drie van verliezers (gemeten naar inwoners) van Nederland. Alleen Bloemendaal en Wassenaar zijn nog slechter af.

Alle gemeenten die lijden onder de nieuwe verdeling zijn al geruime tijd op zoek naar geld om de eindjes van de begroting aan elkaar te kunnen knopen. Behalve bezuinigingen op het ambtenarenapparaat en het afstoten van gemeentelijke diensten zijn in bijna alle zwaar getroffen gemeenten de belastingen verhoogd. Vooral de onroerend zaakbelasting (ozb) blijkt populair om de begroting rond te krijgen.

'Wij hebben de ozb met ingang van dit jaar met 20 procent verhoogd', zegt een woordvoerder van Blaricum dat tot de top-tien van getroffen gemeenten behoort.

Ook in Naarden is deze belasting omhoog gegaan. In andere gemeenten, zoals Wassenaar, Bloemendaal, Amstelveen en Laren, staat de inwoners nog een (forse) verhoging van de ozb-tarieven te wachten. En ook de inwoners van Haarlemmermeer zullen hun ozb-tarief in vier jaar met een kwart omhoog zien gaan.

'Wij zijn van plan de ozb te verhogen naar het landelijk gemiddelde niveau', zegt een woordvoerder van Amstelveen. 'Dat betekent vanaf 1998 een verhoging van 10 procent per jaar voor de inwoners en dat vijf jaar lang.'

'Wij zijn geen grote verhoging in één keer van plan, maar denken aan een meer geleidelijke stijging, aldus de woordvoerder van Wassenaar. Hierbij letten we op de tarieven in omliggende gemeenten.' Voor Wassenaar, dat ruim tien miljoen minder uit het Gemeentefonds krijgt, is belastingverhoging de laatste mogelijkheid om rond te komen nu blijkt dat de andere maatregelen (bezuinigen, minder ambtenaren) te weinig opleveren.

Verhoging van de ozb betekent dat huiseigenaren en huurders in getroffen gemeenten vaak voor een aanzienlijk deel opdraaien voor de begrotingsproblemen. Maar ook op andere manieren proberen gemeenteraden geld bij elkaar te sprokkelen om hun begrotingen toch weer sluitend te krijgen.

Blaricum heeft bijvoorbeeld haar huizenbezit verkocht, in Laren is het schoolzwemmen gesneuveld, Bloemendaal heeft de groenvoorziening en de stratenmakerij uitbesteed en Naarden heeft een watertoeristenbelasting ingevoerd.

Maar de herverdeling van het Gemeentefonds heeft ook winnaars opgeleverd. Appingedam bijvoorbeeld, dat zo'n drie miljoen extra te besteden krijgt, al kan dit bedrag na herberekening lager uitvallen.

Net als in de gedupeerde gemeenten heeft deze verandering gevolgen voor de ozb. Alleen gaat die in Appingedam niet extra omhoog, maar kan de stijging beperkt blijven tot een luttele 1,5 procent. Bovendien hoeven de Appingedammers voortaan niet meer de kosten van het legen van de afvalbakken en het schoonvegen van de straten te betalen. Dat scheelt zo'n vier tientjes afvalstoffenheffing per huishouden.

Grootste winnaar (per inwoner) van de hele herverdeling is Schiermonnikoog. Daar zitten burgemeester J. Boekhoven en zijn wethouders met smart te wachten op de drie ton die het eiland toevalt. 'Wij zijn links en rechts bezig de eindjes aan elkaar te knopen', zegt Boekhoven. Vooral de 'medische kosten' (steun aan de twee huisartsen en de fysiotherapeut op het eiland) dreigen uit de hand te lopen. 'Het is aardig om het geld binnen te krijgen. Maar we hebben het bedrag al weer drie keer uitgegeven.'

Meer over