PeilingLhbti

Gemeente Den Haag verandert ‘lhbti’ in ‘queer’. Hoe valt dat woord?

De gemeente Den Haag gebruikt voortaan het woord ‘queer’ in plaats van de afkorting lhbti. Dat zou meer mensen aanspreken. Hoe valt dat woord?

Demonstratie bij het Amsterdamse Homomonument tegen de steeds grimmiger anti-LHBTI-campagne in Polen. Beeld Joris Van Gennip

Wethouder Bert van Alphen (GroenLinks): ‘We hebben enorm zitten worstelen met de naamgeving. In 2009, toen ik ook wethouder was, ging mijn nota nog over homo-emancipatie. Veel mensen vinden de bekende hokjes homoseksueel, lesbienne, biseksueel, transgender en heteroseksueel knellend en onnodig beperkend klinken. Bij de afkorting lhbti+ zegt iedereen na de t ‘enzovoorts, enzovoorts’.  Queer is een term die we jongeren en andere stadsgenoten geregeld horen en gebruiken. Het woord ‘queer’ deelt niet in, maar daagt juist uit. Daarom hebben we ons nieuwe actieprogramma voor meer zichtbaarheid en acceptatie ‘Queer in Den Haag’ gedoopt.’

Frits Huffnagel, voormalig voorzitter van de Pride Amsterdam, haalde als wethouder in 2009 de Roze Zaterdag naar Den Haag, samen met Van Alphen: ‘We hadden altijd het woord gay, maar dat associeerden sommige leden van de Pridefamilie alleen met homomannen, niet met vrouwen, transgenders of biseksuelen. Daarom zijn al die letters ontstaan. Alleen, dan is er altijd weer een volgende groep die zich niet vertegenwoordigd voelt. Ik snap dus de behoefte om één woord te verzinnen, maar zelf vind ik queer ongemakkelijk, omdat het heel lang als scheldwoord is gebruikt. Al zei ik ook wel bij de opening van de Pride: ‘We’re here, we’re queer, get used to it!’ Maar ja, dan zijn het gays onder elkaar die queer gebruiken.’

Journalist Haroon Ali, auteur van het boek Half, debatteerde vorige week in de Volkskrant met Ali B. over het (scheld)woord ‘flikker’: ‘Het gebeurt vast met de beste bedoelingen, maar Den Haag slaat de plank mis door queer te kiezen als parapluterm. Queer is van oudsher een politieke, activistische term, gebruikt door mannen en vrouwen die hun seksualiteit zien als een statement tegen de heteronormativiteit en daarop gebaseerde machtsstructuren. Nu is er ook kritiek op de steeds langer wordende lettersoep lhbtqiap+, maar het vat wel de meeste identiteiten op het gebied van seksualiteit en gender samen – al staat die plus voor nog een paar extra groepen.’

Philip Tijsma, woordvoerder COC Nederland: ‘Queer is wat ons betreft een prima term, als COC zitten we er niet geharnast in. Het gaat niet om het woord, maar wat je het doet. Soms wordt queer geassocieerd met alternatief en eigenaardig. Wij kiezen zelf vooral voor lhbti of regenbooggemeenschap. Er is geen gouden sleutel voor.’

Haroon Ali: ‘Hoewel de labeldrift lijkt door te slaan, is er in de bredere roze gemeenschap nog geen roep om die afkorting helemaal los te laten. Er is helaas geen beter woord dat al die verschillende groepen samenbrengt en waar iedereen zich in herkent. Er is zelfs kritiek op de regenboogvlag, die van zichzelf al vrij abstract is, omdat die geen recht zou doen aan mensen van kleur en transpersonen. Terwijl die vlag juist symbool staat voor alle kleuren onder de regenboog.’

Laurens Buijs, socioloog aan de UvA op het gebied van gender en seksualiteit: ‘Ik vind de keuze van Den Haag opvallend. Queer heeft de associatie met een politiek geladen, links-anarchistische subcultuur. ‘Queer studies’ op universiteiten gaat over radicale opvattingen over het afschaffen van hokjes. Het paradoxale is dat queer daarmee toch ook weer een hokje wordt. Die eindeloze zoektocht naar het juiste woord of de alomvattende afkorting is bovendien vooral iets van de steden en een kleine politiek-liberale groep. Veel Nederlanders die buiten de grote steden wonen, zien anno 2020 hetero’s, homo’s, transgenders. Dat is al heel positief. Je vraagt veel aan die mensen als ze nu weer aan een volgende term moeten gaan wennen.’

Wethouder Van Alphen: ‘Ik ben zelf homoseksueel, wist je dat? In de jaren zeventig hadden we het over de potten- en flikkerbeweging. Flikker en pot waren wat mij betreft gemakkelijke en duidelijke termen, maar dat zijn helaas ook scheldwoorden geworden. Ik ga het met queer proberen, maar ik hoor het graag als iemand een beter woord weet.’

Queer in Den Haag

Queer in Den Haag; veilig, zichtbaar en geaccepteerd is het actieprogramma dat wethouder Bert van Alphen donderdag heeft gelanceerd. Voor vier groepen wil hij extra aandacht: bi-culturele jongeren, transgenderpersonen, queer ouderen en asielzoekers en statushouders. ‘Die extra aandacht is nodig, want hun emancipatie blijft achter vergeleken met andere queers.’

Meer over