NieuwsWoningmarkt

Gemeente Amsterdam overweegt aankoop sociale huurwoningen

De gemeente Amsterdam gaat onderzoeken of het sociale huurwoningen kan gaan opkopen. Het gaat om woningen die door de corporaties tegen marktwaarde worden verkocht om met de opbrengst nieuwe woningen te bouwen, hun woningen te verduurzamen en de verhuurdersheffing te betalen. Hiermee zou de gemeente het woningaanbod willen beschermen ‘in de segmenten waar de woningnood het grootst is’.

Appartementencomplex De Boel in Amsterdam. Het flatgebouw is van sociale huurwoning naar vrije sector gegaan.  Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Appartementencomplex De Boel in Amsterdam. Het flatgebouw is van sociale huurwoning naar vrije sector gegaan.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Ondanks nieuwbouw van corporatiewoningen neemt hun aantal in de hoofdstad snel af. In 2011 telde Amsterdam 195 duizend huurwoningen. In 2019 waren dat er nog zo’n 180 duizend. Het percentage sociale huurwoningen ten opzichte van de totale woningvoorraad daalde daarmee van 49 procent naar 41 procent.

De verkoop van duizend of meer sociale huurwoningen per jaar begon al in 2003. In vijf afzonderlijke jaren waren het er meer dan tweeduizend, aldus het laatste jaarbericht van de Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties (AFWC). Pas de laatste drie jaar is het aantal onder de duizend gezakt. Met de verkopen financieren de corporaties nieuwbouw. Het helpt ook om de in 2013 ingevoerde (fiscale) verhuurdersheffing te voldoen.

Wethouder Laurens Ivens van Wonen wil eventueel aangekochte woningen ‘betaalbaar’ blijven verhuren, dat wil zeggen opnieuw voor een sociale huur (tot 737 euro per maand) dan wel een middenhuur (tot zo’n 1.000 euro). De sociale huurwoningen in Amsterdam worden voor gemiddeld 340 duizend euro verkocht.

Verhuurdersheffing

‘Als de corporaties worden bevrijd van de verhuurdersheffing is dit niet meer nodig’, zegt Anouk Panman, woordvoerder van Ivens. De Amsterdamse woningbouwverenigingen zijn nu jaarlijks 204 miljoen euro per jaar kwijt aan deze belasting. Die levert de schatkist jaarlijks zo’n 1,7 miljard euro op.

Dat bedrag wordt vrijwel geheel opgebracht door de corporaties. Daarmee wordt de investeringen in nieuwe sociale huurwoningen sterk afgeremd, bleek vorig jaar uit onderzoek van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), de Woonbond en de vereniging van corporaties Aedes.

De gemeente hoopt nog op het afschaffen van de heffing. ‘In alle verkiezingsprogramma’s wordt benadrukt dat er wat moet worden gedaan aan de woningmarkt. Hoe bizar ook; als blijkt dat er vanuit Den Haag niets wordt gedaan aan de verhuurdersheffing, dan moet de gemeente zelf wat doen om betaalbare woningen te houden in de stad.’

Twee jaar geleden spraken gemeente en corporaties af het aantal verkopen tot 2024 te beperken tot duizend per jaar, voor zover dat nodig is voor de bouw van jaarlijks 750 nieuwe sociale woningen. Als de gemeente die woningen zou opkopen dan kost dat circa 340 miljoen euro per jaar.

Bij de vereniging van woningcorporaties Aedes noemen ze het Amsterdamse idee ‘een unicum’. Volgens woordvoerder Marlies Kolthof zijn er wel voorbeelden van gemeenten die zelf woningen bouwen. Zo bouwde Assen rond 2013 woningen die het verhuurde via een corporatie en bouwt Purmerend nu zelf tijdelijke woningen.

Meer over