Gematigde Turkse islamisten stichten de 'schone' partij

Aan de naam zal het niet liggen: Adalet Kalkinma Partisi, oftewel de Gerechtigheids- en Ontwikkelingspartij gaat de nieuwe, gematigde islamistische partij in Turkije heten....

De leider wordt Recep Tayyip Erdogan, de voormalige burgemeester van Istanbul voor pas de verboden Faziletpartij, de Partij van de Deugd. Daarmee heeft AK en geducht wapen in handen gekregen, want de zeer populaire Erdogan wordt in staat geacht bij vrijwel alle andere partijen stemmen los te weken.

Bij de conservatieve DYP (Partij van het Juiste Pad) van oppositieleidster Tansu Çiller, maakt de leiding zich ernstig zorgen, evenals bij de kleinste regeringspartij, de Moederlandpartij (Anap) van Mesut Yilmaz.

'Vandaag is er een nieuwe en geheel doorzichtige politieke organisatie geboren', hield Erdogan in Ankara zijn medestanders voor. 'Vanaf nu zal er niets meer hetzelfde zijn in Turkije. Hij verklaarde verder bereid te zijn 'voor jullie het woord te voeren, maar deze partij zal nimmer een dictatoriale leiding hebben'.

De partij tracht zich te afficheren als centrum-rechts. Niet alleen om daar stemmen weg te halen, maar ook om te voorkomen dat de partij zal worden gezien als een voortzetting van het verboden Fazilet. Immers, de voorganger van Fazilet, de Welzijnspartij (Refah) werd in 1998 verboden door het Constitutionele Hof, een besluit dat begin deze maand werd gebillijkt door het Europese Hof van de Rechten van de Mens.

Vijftig parlementariërs van de verboden Fazilet Partij en tenminste vijf anderen - van de DYP, Anap en zelfs de extreemrechtse MHP - hebben aangekondigd naar AK over te stappen.

Erdogan werd in 1999 afgezet als burgemeester en werd op grond van het beruchte artikel 312 veroordeeld tot tien maanden gevangenis wegens het 'aanzetten tot haat'. Tijdens een bijeenkomst in de oostelijke stad Siirt citeerde hij de dichter Zia Gökalp. 'De moskeeën zijn onze kazernes, de koepels onze helmen, de minaretten onze zwaarden en de gelovigen onze soldaten', zei Erdogan in zijn toespraak. Hij zat vier maanden uit van zijn straf.

Daarnaast kreeg Erdogan ook een verbod op het uitoefenen van politieke activiteiten. Algemeen wordt verwacht dat hij kan profiteren van een amnestiewet waardoor zijn ban wordt opgeheven, maar helemaal zeker is dat niet. Daarom is het opmerkelijk dat Erdogan dinsdag zo nadrukkelijk voor het voetlicht trad.

De stichting van de AK maakt de breuk in het islamistische front definitief. Half juni stichtten de conservatieven van Recai Kutan de Saadet Partisi, de Gelukzaligheidspartij, die 51 zetels heeft in het parlement.

Meer over