Geloofwaardig

HOE geloofwaardig is de accountant nog? De twijfel aan de integriteit van deze beroepsgroep is hoog opgelopen als gevolg van de Enron-affaire; vernoemd naar de Amerikaanse multinational, voor wie accountant Arthur Andersen niet alleen dubieuze financiële constructies toedekte, maar bovendien het bewijsmateriaal in de papierversnipperaar stopte toen de Amerikaanse justitie...

In een poging het ingrijpen van hogere machten (wetgever, Brussel) voor te zijn, hebben twee beroepsorganisaties van accountants de gedragsregels voor hun leden behoorlijk aangescherpt. NIVRA en NOvAA, clubs die normaliter met elkaar strijden, vinden dat de accountant voortaan niet meer een dubbelrol bij een bedrijf mag spelen. Controleert de accountant de boeken, dan kan hij niet ook nog als adviseur van dat bedrijf optreden. En voortaan moet een bedrijf een keer per zeven jaar van accountant wisselen; een regel die bedoeld is als waarborg tegen een al te kleffe omgang van de directie met zijn accountant.

In de wereld van het bedrijfsleven en de accountancy worden deze stappen als vergaand ervaren. Relaties tussen bedrijf en 'huisaccountant' bestrijken veelal decennia - en een gedwongen afscheid wordt door hen als een ruwe verstoring van een goed huwelijk ervaren. De nu aangebrachte scheiding tussen de traditionele boekencontrole en het modernere advieswerk betekent een breuk met het concept dat accountants in de jaren negentig nog en masse uitdroegen - dat van one stop shopping. Dat was gebaseerd op de redenering dat het voor een bedrijf buitengewoon handig was alle lastige vragen aan één man, zijn accountant-adviseur, te stellen.

Van die redenering komen de accountants noodgedwongen terug. Dat kemphanen als NIVRA en NOvAA het met elkaar eens worden geeft aan onder welke druk zij zich voelen staan. Hun initiatief valt wel te prijzen, want normaliter schieten dit soort clubs van professionals in een kramp en strijden zij tegen iedere aanscherping van gedragsregels.

Niettemin is de vraag relevant of de voorgestelde wijzigingen wel vergaand genoeg zijn. Het Enron-debacle zouden zij vermoedelijk niet hebben voorkomen. De aanscherpingen in de gedragsregels zijn een stap op de goede weg, maar nog geen reden voor de wetgever niets te doen. Een mogelijkheid is de oprichting van een onafhankelijke toezichthouder voor deze beroepsgroep. De geloofwaardigheid van de accountant zou daar wel eens bij gebaat kunnen zijn.

Meer over