nieuws

Gelekte documenten: Facebook hield explosief rapport tegen over meest gedeelde artikelen

Volgens een recent rapport van Facebook zouden vooral onschuldige berichtjes het goed doen op het sociale netwerk. Die conclusie wekte verbazing. Nu blijkt dat Facebook een eerdere versie van het rapport heeft tegenhouden. En daar kwam een heel ander beeld uit naar voren, volgens The New York Times.

Het Europese hoofdkantoor van Facebook in Dublin. Beeld NurPhoto via Getty Images
Het Europese hoofdkantoor van Facebook in Dublin.Beeld NurPhoto via Getty Images

Een nieuwsverhaal met een kop die suggereerde dat een arts uit Florida is overleden omdat hij een coronavaccin kreeg toegediend was in de eerste drie maanden van dit jaar het meest bekeken bericht via Facebook. Dit blijkt uit een interne rapportage van Facebook waarover The New York Times beschikt.

Het is er Facebook veel aan gelegen om het heersende beeld van een netwerk dat vooral spektakelnieuws en radicale opinies verspreidt bij te stellen. Het vorige week gepubliceerde rapport Widely Viewed Content moet volgens critici in dit licht worden gezien. De populairste berichten die uit dit overzicht naar voren komen: onschuldige kattenfilmpjes, webwinkels met T-shirts, informatie van Unicef en recepten.

Zie je nou wel, leek het bedrijf te willen zeggen, van al die verhalen dat Facebook fungeert als gigantische megafoon die de verspreiding van complottheorieën en extreme meningen versterkt, klopt niet zoveel. Verder is het rapport volgens Facebook zelf een bewijs dat het ‘met afstand’ het transparantste internetplatform is.

Critici die direct al vraagtekens plaatsten bij deze claims worden nu gesteund door berichtgeving in The New York Times. Het overzicht van Facebook is gebaseerd op het tweede kwartaal van dit jaar, maar er is ook een rapport over de eerste drie maanden. De top van het bedrijf hield dit vlak voor publicatie tegen uit angst voor negatieve publiciteit, zo schrijft de krant op basis van interne correspondentie die ze heeft ingezien. Facebook-woordvoerder Andy Stone geeft echter een andere reden: Facebook zou zijn meetsysteem eerst hebben willen verbeteren.

Niet alleen het verhaal over de arts uit Florida lijkt niet goed in het beeld te passen dat het bedrijf wil uitdragen, dat geldt ook voor de aanwezigheid van The Epoch Times in de lijst van populairste pagina’s op Facebook. Deze site staat bekend vanwege het promoten van (rechts)populistische complotverhalen, waaronder de QAnon-fantasie over een boosaardige samenzwering van bloeddrinkende en pedofiele satanisten. Deze site komt niet meer voor in het definitieve rapport.

Eigen belangen beschermen

Voormalig Facebook-kopstuk Brian Boland zegt tegenover de krant dat er gelijk al genoeg reden was om sceptisch zijn over een bedrijf dat een lange geschiedenis kent van het beschermen van zijn eigen belangen. ‘Je kunt geen rapport vertrouwen dat is samengesteld door een bedrijf met als doel het heersende narratief in de pers onderuit te halen in plaats van echt transparant te zijn.’ Volgens hem is het niet aan zijn voormalig werkgever, maar aan de overheid en toezichthouders om dit soort overzichten te maken.

Het incident lijkt inderdaad niet op zichzelf te staan. Journalisten Sheera Frenkel en Cecilia Kang van The New York Times schrijven in hun recente boek over Facebook (Een Smerige Waarheid) uitgebreid over het interne rapport dat Facebook na de Amerikaanse verkiezingen in 2016 liet opstellen door zijn veiligheidsteam.

Dit kwam tot de conclusie dat er genoeg bewijs was voor Russische inmenging in de verkiezingen via Facebook. Het team vond concrete voorbeelden die aantoonden dat Rusland het platform had misbruikt om gehackte documenten te verspreiden die Hillary Clinton in diskrediet brachten.

In het uiteindelijke rapport van het Facebook-veiligheidsteam werden alle kritische passages over Rusland op bevel van hogerhand gewist. Het pr-team had volgens Frenkel en Kang geen trek om president Trump voor het hoofd te stoten.

Meer over