Geldschieter met eigen visie

Filmproducent Saul Zaentz financierde successen als Amadeus en The English Patient. Voor regisseurs was werken met hem een verademing.

PAULINE KLEIJER

Hij was een van de laatste grote onafhankelijke filmproducenten. Saul Zaentz, die vrijdag op 92-jarige leeftijd overleed, financierde de meeste van zijn films uit eigen zak en gunde de regisseurs een grote mate van artistieke vrijheid. Het leidde tot successen als One Flew Over the Cuckoo's Nest (1975), Amadeus (1984) en The English Patient (1996) - samen goed voor 22 Oscars, waarvan drie voor Zaentz zelf.

Zaentz was meer dan alleen een geldschieter. Hij was een fervent lezer en initieerde veel van zijn projecten: veelal boek- of toneelverfilmingen. Zo kocht hij in een vroeg stadium de rechten op van Michael Ondaatjes roman De Engelse patiënt, waar hij vervolgens zelf een regisseur (Anthony Minghella) en acteurs bij zocht.

Voor filmmakers als Minghella, Milos Forman en Peter Weir was werken met Zaentz een verademing. De producent bleef trouw aan zijn visie, ook als de uitvoering kostbaar uitpakte. Films van Zaentz werden op locatie opgenomen in exotische oorden en hadden vaak relatief onbekende acteurs in de hoofdrollen.

De gok pakte regelmatig goed uit, zoals bij het gedurfde Amadeus, dat de grote componist Mozart afschildert als een giechelende querulant. Niet al Zaentz' films waren een financieel succes. Goed ontvangen drama's als The Mosquito Coast (1986) en de Kundera-verfilming The Unbearable Lightness of Being (1988) bleken geen commerciële hoogvliegers. Het missionarisdrama At Play in the Fields of the Lord (1991) was zelfs een regelrechte flop.

Zaentz begon zijn avontuur in de filmwereld pas op latere leeftijd. Daarvoor had hij er al een kleurrijke carrière opzitten: hij diende in het Amerikaanse leger tijdens de Tweede Wereldoorlog, werkte een tijdje op een kippenboerderij en als professioneel gokker en was tourmanager van jazzgiganten als Duke Ellington en Stan Getz. Zijn fortuin verdiende hij als eigenaar van het label Fantasy Records, dat de platen van de populaire rockband Creedence Clearwater Revival uitbracht. Met leden van die band raakte Zaentz later in langdurige rechtszaken verwikkeld.

Tijdens de Oscaruitreiking van 1997 werd Zaentz bekroond met de Irving G. Thalberg Memorial Award voor zijn oeuvre. Daarna produceerde hij nog één film: Milos Formans Goya's Ghosts (2006). De laatste jaren van zijn leven leed hij aan alzheimer.

undefined

Meer over