'Geld voor aanbestedingen gaat niet naar zorg'

Ontslagen, protesten en rechtszaken als gevolg van de aanbestedingen in de thuiszorg. Hoe kan dat?

Waarom wordt er aanbesteed in de thuiszorg?

Daartoe werden gemeenten verplicht door Europese regelgeving en het zou geld kunnen besparen. In de zorg staan gigantische bezuinigingen op stapel. Er zijn nu 2,5 miljoen 65-plussers, over vijftien jaar is dat opgelopen tot 4,5 miljoen. Zij blijven doorgaans langer thuis wonen, maar met zulke aantallen zouden de kosten voor de thuiszorg, nu jaarlijks 1,3 miljard euro, desondanks gigantisch oplopen. Bezuinigen dus.

Thuiszorg betekent nu nog vooral: huishoudelijke hulp. De overheid wil die hulp socialer maken: vrienden of familie moeten af en toe de ramen lappen bij hun bejaarde moeder en wie kan, betaalt de schoonmaakster zelf. Thuiszorg wordt zorg: wassen en aankleden, steunkousen aantrekken, maar ook wondverzorging.

Wordt er vaak aanbesteed?

Aan de lopende band. Er zijn ruim vierhonderd gemeenten die maximaal vier jaar hetzelfde bedrijf een thuiszorgopdracht mogen gunnen. In 2012 zijn er 22 aanbestedingen geweest, dit jaar tot dusver 13. Maar de plicht om aan te besteden in de thuiszorg is een jaar geleden afgeschaft. De Vereniging Nederlandse Gemeenten vangt geluiden op van gemeenten die niet meer willen aanbesteden omdat ze tevreden zijn met hun huidige zorgverlener.

Daarnaast vinden de vakbonden dat gemeenten veel te laat beslissen. De voor 2014 aangekondigde bezuinigen zijn van de baan, dus de gemeenten weten hoeveel ze aan thuiszorg kunnen besteden. Volgens de belangenorganisatieNU'91 wachten gemeenten tot eind september. Half november pas is duidelijk wie per 1 januari de opdracht heeft. 'En dan krijg je situaties als bij Sensire. Dat vraagt ontslag aan voor honderden medewerkers om te voorkomen dat ze nog maanden loon moeten doorbetalen.'

De VNG begrijpt de gemeenten wel. Het budget voor huishuidelijke hulp mag dan volgens minister Asscher volgend jaar 'vrijwel gelijk' blijven, in 2015 wordt er 40 procent op bezuinigd. Bovendien: 'Staatssecretaris Van Rijn financiert de huishoudelijke hulp in 2014 op discutabele wijze. Hij legt de rekening van 89 miljoen euro neer bij gemeenten.'

Wat doet het aanbesteden met de kwaliteit van de thuiszorg?

De thuiszorg gaat er voorlopig niet op vooruit, zeggen de vakbonden en werkgevers. Het is de bedoeling dat de medewerkers worden opgeleid zodat ze ingewikkeldere zorg kunnen verrichten. Volgens NU '91 worden medewerkers aan het lijntje gehouden en is er een hoop onrust.

Is aanbesteden goedkoper?

Daarover lopen de meningen uiteen. De uurprijs voor thuiszorg ligt rond de 22 euro. Een thuiszorgmedewerkster verdient tussen de 9,02 en 12,53 euro. In de cao is dit jaar afgesproken dat degene die de opdracht binnenhaalt het personeel moet overnemen tegen hetzelfde loon en tegen dezelfde arbeidsvoorwaarden. Maar nieuwkomers op de thuiszorgmarkt kunnen zich verslikken in de inschrijving, bijvoorbeeld als ze veel 'duur' personeel moeten overnemen.

Goedkoper? De bureaucratie in de zorg is er niet minder op geworden, vindt Actiz, de organisatie van zorgondernemers. Directeur Aad Koster: 'Geld dat wordt uitgegeven aan aanbestedingen, kan niet aan zorg worden besteed. Hoeveel daarin omgaat weet ik niet, maar we hebben het over een ingewikkeld verkooptraject.'

Nanda Troost

undefined

Meer over