Geld domineert Thaise verkiezingen

Thailand gaat vandaag ter stembus. Het kiesstelsel is fonkelnieuw, de kwesties waar het om draait ontmoedigend oud: armoede en corruptie....

Sinds jaar en dag wordt het politieke leven in Thailand beheerst door corruptie, vriendjespolitiek en belangenverstrengeling. Vooral in verkiezingstijd. Maar nu wordt dat allemaal anders. Dat is althans de bedoeling van de nieuwe grondwet, die in 1997 is ingevoerd speciaal met de bedoeling de politiek te ontdoen van haar kwade reuk.

De parlementsverkiezingen die vandaag worden gehouden, moeten aantonen of de grondwet voldoende garanties bevat voor een eerlijke stembusgang. De verantwoordelijkheid daarvoor berust bij een nieuwe Verkiezingscommissie, die over zeer veel macht beschikt. De commissie kan kandidaten die kiezers trachten om te kopen namelijk diskwalificeren. Alleen al het vermoeden van stemmenkopen is genoeg om in het betrokken district nieuwe verkiezingen uit te schrijven.

Op het platteland is het stemmenkopen een oud gebruik. Voor de meeste arme boeren zijn de paar tientjes die ze voor hun stem ontvangen een geschenk uit de hemel. Mochten ze overwegen stiekem toch op iemand anders te stemmen, dan worden ze geïntimideerd door de campagnemedewerkers van hun politieke broodheer die hen, inspelend op de hardnekkige bijgelovigheid van de plattelandsbevolking, bedreigen met misoogsten en akelige ziektes. De Verkiezingscommissie heeft haar best gedaan dit soort praktijken aan het licht te brengen en heeft ettelijke kandidaten gediskwalificeerd.

Desondanks speelt geld juist in deze verkiezingen een grotere rol dan ooit. Dat komt ongetwijfeld door de persoonlijke achtergronden van de gedoodverfde winnaar, de steenrijke telecom-tycoon Thaksin Shinawatra. Thaksin heeft rijkelijk uit zijn miljardenvermogen geput om zichzelf in een knappe reclamecampagne te verkopen als de zakenman onder wiens leiding Thailand zich zal ontwikkelen tot een moderne hightech-natie.

De arme boeren, nog altijd de grootste bevolkingsgroep, hebben van Thaksin de belofte gekregen dat ze onder zijn regering drie jaar lang geen rente zullen hoeven betalen over hun eeuwige schulden. Bovendien zal Thaksins regering alle 70 duizend dorpen van Thailand een miljoen baht schenken (ruim 53 duizend gulden). Waar Thaksin het geld vandaan wil halen voor al die gulle gaven zegt hij er niet bij.

Met zulke belofte kan Thaksin zich prettig afzetten tegen de zittende premier, Chuan Leekpai. Een groter contrast dan tussen deze beide hoofdrolspelers in de verkiezingsstrijd is haast niet denkbaar. Premier Chuan vertegenwoordigt de oude, eerbiedwaardige Democratische Partij, Thaksin is de leider van de twee jaar geleden door hemzelf opgerichte Thai Rak Thai (Thais houden van Thais).

De 62-jarige Chuan zit al sinds 1969 in de politiek en had al tal van ministerschappen achter de rug toen hij drie jaar geleden voor de tweede maal premier werd. Thaksin werd in 1994 - nog partijloos - minister van Buitenlandse Zaken in de eerste regering van de onkreukbare Chuan, maar moest aftreden wegens mogelijke belangenverstrengeling omdat zijn telecombedrijven aasden op vette contracten in de buurlanden. Veel Thaise kiezers zijn echter uitgekeken op de keurige premier Chuan, die zich strikt heeft gehouden aan de door het IMF voorgeschreven vermageringskuur en de armoedebestrijding dan ook heeft verwaarloosd.

Op onkreukbaarheid kan Thaksin zich niet beroemen. De nieuwe Nationale Commissie voor Corruptiebestrijding heeft onverschrokken haar tanden gezet in de populaire kandidaat. Op 26 december diende de commissie een aanklacht in tegen Thaksin, die in 1997 als vice-premier had verzuimd een deel van zijn financiële belangen op te geven. Hij zou aandelen ter waarde van 241 miljoen gulden in 17 van zijn 67 ondernemingen op naam hebben gezet van zijn chauffeur en andere leden van zijn huispersoneel. Thaksin, die beweert dat hij zelf het overzicht mist over zijn ingewikkelde financiën, zegt dat zijn vrouw de aandelen aan het personeel heeft gegeven.

De aanklacht moet nog worden behandeld door het eveneens nieuwe Constitutionele Hof. Als de vijftien rechters Thaksin schuldig bevinden moet de inmiddels vermoedelijk tot het premierschap opgeklommen zakenman zich volgens de nieuwe wetgeving voor vijf jaar terugtrekken uit het politieke leven.

Niemand durft nog te voorspellen hoe het dan verder moet met de regering. Want Thai Rak Thai heeft maar één leider: Thaksin. Vermoedelijk zal er een nieuw gevecht om de macht ontbranden. Een gevecht waarop de kiezer en de Verkiezingscommissie geen enkele invloed meer hebben, maar dat zich zal voltrekken via vriendjespolitiek en corruptie. Volgens oud Thais gebruik.

Meer over