Gek op tegenspraak, maar kom niet met gezeik

Hij is al dertig jaar afwisselend in de aanval en de verdediging, al duurt dat laatste nooit lang. Maar val hem niet aan op zijn integriteit want dan gaan alle registers open....

Salomon de Hond vormde tijdens de Tweede Wereldoorlog eeneenpersoonsverzetshaard. Hoewel hij zelf joods was, weigerde DeHond een slachtoffer te zijn. 'Wie bang is, krijgt ook klappen',luidde zijn credo. 'Opa heeft de lat hoog gelegd voor ons', zegtkleinzoon Marc de Hond.

Maurice de Hond, zoon van Sam en vader van Marc, vertelt dathij tijdens zijn misfortuin met het internetbedrijf Newconomy opstraat in elkaar is geslagen door twee mannen. Hij wist meteenwaar het geweld vandaan kwam, van een maffe schuldeiser, en beldede man meteen op om te zeggen dat hij een lafaard was, dat eenechte kerel zelf zijn handen laat wapperen en dat hij zich nietliet intimideren. 'Ik accepteer namelijk geen angst.'

Na hun terugkeer uit Auschwitz zijn Marianne Brander en Samde Hond in het huwelijk getreden. Zij, de oorlogsweduwe van zijnbroer, was in het concentratiekamp ten prooi gevallen aan deexperimenten van Mengele en het was onwaarschijnlijk dat ze nogzwanger kon worden, in elk geval niet meer dan één keer.

Vriendin Hedy d'Ancona herinnert zich de ouders van de58-jarige Maurice de Hond, beiden drie jaar geleden overleden,als 'ontzettend aardige en ontzettend wijze mensen'. Slechtséén keer in zijn leven is Sam de Hond dronken geworden en datwas op de dag dat Maurice werd geboren. D'Ancona: 'Enig kind,zeer gewenst, maar absoluut niet verwend.'

Hijzelf spreekt van een buitengewoon harmonieuze jeugd, vaneen opvoeding waarin het joods-zijn absoluut niet werdbenadrukt. Zijn ouders waren zonder ernstige trauma's uitDuitsland teruggekeerd en hijzelf heeft zich ook nooit eenslachtoffer gevoeld. Op jonge leeftijd bezocht hij Berlijn enMaurice de Hond herinnert zich nog goed het gevoel vanoverwinnaar waarmee hij rondstapte door de Rijksdag.

De bekendste opiniepeiler van Nederland bewoont een anoniemenieuwbouwwoning aan een doorgaande weg in Amsterdam-Buitenveldertmet kantoor aan huis -een mededeling waarbij hij even zijn laptopoptilt. Toen De Hond in 2002 zijn comeback maakte in de wereldvan peilers wilde hij per se onafhankelijk van plaats en tijdstipkunnen werken, en niet geplaagd worden door de zorg om personeeldat van hem afhankelijk is.

Het glas verse jus d'orange dat hij voor zichzelf heeftingeschonken, blijft anderhalf uur onaangeroerd. Behalveopiniepeiler is Maurice de Hond een hartstochtelijk betoger. Hetgaat daarbij over het failliet van de vertegenwoordigendedemocratie, het vat vol misverstanden dat inburgering heet, dearrogantie die zichzelf gezondheidszorg noemt en beweeralsjeblieft dat het allemaal wel meevalt, want anders vindt hijer niets aan.

Hedy d'Ancona: 'Een enorme overtuigingsdrift. Hij verkondigtiets, jij uit enige reserve en nog voordat je je hebt aangegordvoor een discussie word je al overspoeld door zijn standpunt.'Zoon Marc: 'Maar hij beleeft er het meeste plezier aan als je hemtegenspreekt.'

Vorige week begeleidde Marc zijn vader naar een uitzendingvan Barend & Van Dorp, waarin De Hond zich moest verwerentegen aantijgingen van het NIPO over ondeugdelijk peilwerk. Marc:'Op die momenten is hij helemaal in zijn element.'

Maurice de Hond is weer terug aan het front na het mislukteavontuur met Newconomy, een bedrijf dat rond het millennium dedigitale revolutie zou financieren. Directeur De Hond liep tehard van stapel, bracht het bedrijf in financiële problemen enwerd van zijn zetel gestoten. Na een sabbatical is hij weer terugwaar hij begon. Een nederlaag? 'Nee, dit is het leukste wat eris.'

Maurice de Hond wordt al ruim dertig jaar geassocieerd metde methode-De Hond, zo'n ingesleten begrip waarvan de betekenisallang vervlogen is. Halverwege de jaren zeventig deed de methodehaar intrede. De Rooie Haan, een politiek radioprogramma van deVARA, wilde nóg spraakmakender worden en begon een maandelijksepolitieke peiling.

Socioloog Maurice de Hond werd daarvoor verantwoordelijk enbaseerde zich op cijfers van het nu zo vermaledijde NIPO. Doordatde geënquêteerden ook moesten aangeven wat ze de vorige keerhadden gestemd, kon hij ontwikkelingen bloot leggen en de peilingbetrouwbaarder maken. Dat werd de methode-De Hond en die bezorgdehaar naamgever nationale roem.

Jan Nagel was destijds eindredacteur van het programma en ookdegene die Maurice de Hond het platform bood. 'Maurice doorzagdingen pijlsnel. Durfde man en paard te noemen. Was gedecideerd,rechtlijnig maar toch ook soepel. Die combinatie vaneigenschappen typeert hem nog steeds.'

De geldingsdrang is hem in de loop der jaren ook parten gaanspelen. Maurice de Hond peilt niet alleen de politiek en hijpraat niet alleen over politiek, hij bemoeit zich ookrechtstreeks met de politiek. De vermeende partijdigheid heeftzich vastgeklonken aan het begrip methode-De Hond.

Dat was ook het onuitgesproken verwijt van 'die tweeNIPO-jongens', zoals hij zijn opponenten noemt en het klonkzaterdag nog duidelijker door in een artikel in hetwetenschapskatern van de Volkskrant. 'Hij heeft uitgesprokenopvattingen en zijn peilingen passen precies daarin', zei dedirecteur van Inter/View en dat is tegen het zere been.

Twee dagen later hangt Maurice de Hond al aan de telefoon.Zijn integriteit is in het geding en dat laat Maurice de Hondniet gebeuren. Hij gaat er werk van maken, net zoals hij 'dietwee NIPO-jongens' een lesje wil leren.

Volgens Maurice de Hond kan objectiviteit alleen bestaan bijde gratie van openheid. Iedereen mag van hem weten dat hij devorige keer op Wouter Bos heeft gestemd, maar iedereen moet danook weten dat hij dat de volgende keer niet doet. Iedereen magweten dat hij Peter R. de Vries van advies heeft gediend, maariedereen moet dan ook weten dat hij tal van politici en politiekepartijen in de afgelopen jaren heeft geadviseerd. En zo isMaurice de Hond al dertig jaar afwisselend in de aanval en in deverdediging, al duurt dat laatste nooit lang.

Hedy d'Acona heeft misschien wel het beste antwoord op devraag wat hem drijft. 'In elk geval is het geen begeerte. Hijmoet met al zijn plannen en plannetjes toch behoorlijk wat geldhebben verdiend, maar hij mist de fantasie om het uit te geven.Een grote behoefte aan autoriteit is het ook niet. Volgens mijwil Maurice alleen maar winnen, met alles.'

Voetbal speelt een grote rol in zijn leven. Hij is al zijnleven lang doelman. Journalist Frits Barend, die De Hond alskeeper kent van een jaarlijks toernooi, vergelijkt hem met GertBals, de eertijdse Ajax-doelman. 'Niet bang en nog altijd eengoede reflex.'

Een kwarteeuw geleden gold Maurice de Hond ook als eenaanstormend talent onder de scheidsrechters in het betaaldvoetbal. Samen met John Blankenstein en de onlangs overledenIgnace van Swieten. Met hen vormde hij de drie musketiers die deconservatieve voetbalwereld een lesje gingen leren. Maar De Hondhield het na twee jaar voor gezien.

Hij kwam in conflict met de scheidsrechtercommissie die hemnaar zijn gevoel unfair had beoordeeld. Blankenstein: 'Eenvolstrekt belachelijke prestigekwestie was dat, maar dieconflicten verloor je altijd. De leden van die commissie warengoden in die tijd.'

Blankenstein had scheidsrechter De Hond hoog zitten. 'Open,communicatief, streng en duidelijk.'

Sinds een paar jaar is Maurice de Hond terug als arbiter inhet amateurvoetbal. Blankenstein snapt dat heel goed.'Kanaliseren van agressie is een mooi vak.'

De Hond beschouwt het voetbalveld als een snelkookpan van demaatschappij. De veranderende samenleving wordt daarin kernachtigblootgelegd. Beslissingen worden in vergelijking met 25jaargeleden sneller geaccepteerd, maar dan wel van een echteautoriteit. Een arbiter zonder gezag heeft het lastigtegenwoordig.

Dit seizoen floot Maurice de Hond al een paar keervoetbalclub VVA/Spartaan uit Amsterdam-West, een elftal lastigeklanten naar het schijnt. Het ging hem goed af. VVA-voorzitterHenri Spigt: 'Hij duldt geen gezeik, dat vind ik heel goed, enhij geeft fouten toe, dat vind ik ook heel goed. Maurice de Hondis een aimabel mens en als het anders was, zou ik het ookzeggen.'

Het voetbal is ook de gedeelde passie met zijn oudste zonenMarc en Michel. Marc de Hond: 'Samen naar het voetbal toe, samennaar voetbal op tv kijken, samen ook wel in een elftal gespeeld.Voetbal was een belangrijk bindmiddel in een moeilijke tijd.'

Hun moeder, zijn eerste echtgenote, overleed in 1980 aanborstkanker. 'Mijn eerste echte tegenslag', zegt De Hond, albeschouwt hij het in retrospectief toch vooral als een rijkeervaring. 'De laatste vijf maanden zijn we zo dicht bij elkaargeweest.'

Veel pijnlijker vond hij het overlijden zes jaar later vanzoontje Lionel, geboren uit zijn tweede huwelijk. Bij de geboortewas volgens De Hond al duidelijk dat de jongen het niet zouredden, maar de lijdensweg duurde nog elf maanden.

'Ik heb na drie maanden met een kussen in mijn handen bovenzijn bedje gestaan om hem te smoren. Het was zo ondraaglijk enik kon niets doen, terwijl ik altijd gewend ben omoplossingsgericht te denken.'

Zijn derde grote tegenslag kreeg Maurice de Hond twee jaargeleden toen zoon Marc een dwarslaesie opliep bij de verwijderingvan een tumor. Na de operatie mocht er in geen geval eenbloeduitstorting op zijn ruggenmerg ontstaan. Het gebeurde tochen het werd te laat onderkend. 'We hoefden er niet eens een zaakvan te maken. Het ziekenhuis heeft meteen betaald.'

Marc de Hond heeft als een leeuw gevochten om zoveel mogelijklichaamsfuncties weer aan de gang te krijgen. Daarbij had hijveel steun aan zijn vader. 'Hij was er voor mijn gevoel altijd.Als hij niet naast mijn bed zat, zag ik hem wel op tv, want hetwas ook verkiezingstijd.

'Hij heeft me veel verteld van opa en oma, van mijn moederook, en hoe het is om tegen zo iets groots en onrechtvaardigs temoeten vechten.'

Meer over