Geheim rapport VS: ‘Saoedische kroonprins keurde moord Khashoggi goed, gaf waarschijnlijk opdracht’

De Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman heeft de moord in 2018 op de kritische journalist Jamal Khashoggi goedgekeurd. Waarschijnlijk heeft hij ook opdracht gegeven voor de liquidatie. Dit staat in een langverwacht rapport van de Amerikaanse inlichtingendiensten dat mogelijk donderdag uitkomt.

Mohammed bin Salman, de kroonprins van Saoedi-Arabië. Beeld EPA
Mohammed bin Salman, de kroonprins van Saoedi-Arabië.Beeld EPA

Diverse Amerikaanse functionarissen hebben deze conclusies van het geheime rapport bevestigd tegen het persbureau Reuters en NBC News. Het stuk is het hardste bewijs tot nu toe dat de 35-jarige kroonprins, de feitelijke machthebber van Saoedi-Arabië, de kwade genius was achter de moord op Khashoggi in het Saoedische consulaat in Istanbul.

President Biden wil een versie van het rapport direct vrijgeven na een telefoongesprek met de Saoedische koning Salman (85). Verwacht werd dat Biden, die dinsdag bevestigde dat hij het stuk had gelezen, woensdag met de vorst zou praten, maar het Witte Huis heeft nog niet bevestigd dat dit inderdaad is gebeurd. Het vrijgeven van het rapport kan leiden tot spanningen met Saoedi-Arabië, de belangrijkste Arabische bondgenoot van de VS.

Tot nu toe was bekend dat de CIA er ‘in grote mate’ zeker van was dat Bin Salman opdracht had gegeven voor de moord. De conclusies van de CIA werden weken na de liquidatie bevestigd tegen The Washington Post en The New York Times. Volgens bronnen van The New York Times zou de inlichtingendienst onder andere tot dit oordeel zijn gekomen op basis van onderschepte gesprekken van de kroonprins in de dagen voor de moord.

Afgeluisterde gesprekken

Ook afgeluisterde gesprekken tussen het vijftienkoppige moordcommando en een hoge medewerker van Bin Salman zouden de kroonprins de das hebben omgedaan. De CIA-inlichtingen vormen een belangrijk deel van het rapport dat nu door Washington wordt vrijgegeven. Het Congres werd eind 2018 op de hoogte gesteld van het geheime rapport. President Trump weigerde echter in te gaan op verzoeken van parlementariërs en mensenrechtengroepen om een aangepaste, minder geheime versie openbaar te maken.

Trump wilde zo de betrekkingen met de Saoedi’s niet laten verslechteren. De nieuwe hoogste baas van alle Amerikaanse inlichtingendiensten, Avril Haines, beloofde echter onlangs voor haar benoeming dat ze het rapport snel zou vrijgeven. Volgens een wet aangenomen in 2019 moest haar voorganger dit ook doen, maar deze weigerde hieraan gevolg te geven.

Khashoggi (59), die in zijn columns kritisch was over Bin Salman, verdween in oktober 2018 na een bezoek aan het consulaat. Al snel bleek dat hij het doelwit was geworden van een Saoedisch moordcommando. Zijn lijk werd in stukken gesneden, maar het stoffelijk overschot is nooit gevonden. Volgens een VN-onderzoek vloog het moordcommando dezelfde avond in twee privé-vliegtuigen terug naar de Saoedische hoofdstad Riaad.

Doodstraf

Volgens de Saoedische regering had Bin Salman niets te maken met de moord maar was Khashoggi omgekomen tijdens een mislukte poging om hem naar Saoedi-Arabië te brengen. Het team dat hiervoor verantwoordelijk was, zou op eigen houtje hebben gehandeld. Van hen werden vijf later veroordeeld tot de doodstraf. Hun straf werd echter omgezet in twintig jaar cel nadat de familie van Khashoggi ze had vergeven.

Uit geheime Saoedische documenten die naar boven zijn gekomen tijdens een rechtszaak die nu dient in Canada, blijkt dat het bedrijf dat eigenaar is van de twee vliegtuigen een klein jaar voor de moord onder de hoede kwam van Bin Salman. Eind 2017 werd het vliegbedrijf in opdracht van de kroonprins ondergebracht bij het Welvaartsfonds van het land, zo blijkt uit documenten die CNN heeft ingezien. Dit fonds, waarin zo’n 327 miljard euro zit, valt direct onder de kroonprins.

Meer over