Nieuws

Geheim Amerikaans rapport: aanwijzingen voor ‘lablek’ Wuhan niet overtuigend

Amerikaanse inlichtingendiensten blijven verdeeld over de vraag of het coronavirus kan zijn ontsnapt uit een virologisch laboratorium in Wuhan. Eén van de diensten zegt aanwijzingen te hebben voor zo'n laboratoriumlek. Maar na drie maanden intern onderzoek is men er niet in geslaagd die aanwijzingen hard te maken.

Twee laboratoriummedewerkers in de Chinese provincie Wuhan.  Beeld Hollandse Hoogte / AFP
Twee laboratoriummedewerkers in de Chinese provincie Wuhan.Beeld Hollandse Hoogte / AFP

Dit blijkt volgens The Washington Post uit een geheim rapport dat onderling kibbelende inlichtingendiensten aan president Biden hebben overhandigd. Biden had om een weging van al het bewijs gevraagd, om voor eens en voor altijd duidelijkheid te krijgen of het virus nu wel of niet uit een Chinees laboratorium kan zijn ontsnapt. Maar de spionnen zijn het onderling over die vraag niet eens geworden, blijkt uit het rapport.

Twee diensten houden vast aan de ook bij wetenschappers meest aangehangen gedachte dat het virus langs natuurlijke weg op de mens is overgesprongen, waarschijnlijk via een boerderijdier uit Zuid-China. Een derde inlichtingendienst zou echter over een tip beschikken dat er kort voor de corona-uitbraak drie medewerkers van het Wuhan Instituut voor Virologie met luchtwegklachten in het ziekenhuis belandden.

Kennelijk is die informatie niet solide genoeg om ook de andere spionnendiensten te overtuigen. Om welke afdelingen het gaat, heeft Biden steeds in het midden gelaten.

Genetisch knip- en plakwerk

Al sinds het virus in december 2019 opdook in Wuhan zijn er geruchten dat het afkomstig zou kunnen zijn uit het zo’n 20 kilometer verderop gelegen virologisch instituut. Hard bewijs ontbreekt echter: het virus is genetisch niet verwant aan enig virus bekend uit het lab, en mist de kenmerkende sporen van genetisch knip- en plakwerk die in het laboratorium opgekweekte virussen doorgaans hebben.

Niettemin kreeg de theorie extra steun, nadat een groep wetenschappers in vakblad Science had gepleit voor nieuw, onafhankelijk onderzoek naar de theorie. China wil geen toegang geven tot ruwe gegevens uit het laboratorium, en voor een land dat internationaal wil meedraaien in de wetenschap is dat toch echt te mager, aldus de onderzoekers. Bovendien zou de missie van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) die begin dit jaar Wuhan bezocht niet onafhankelijk genoeg zijn geweest.

De theorie van een laboratoriumoorsprong zélf werd er intussen niet waarschijnlijker op. Zo kwam aan het licht dat er tijdens de uitbraak op grote schaal illegaal werd gehandeld in zeker 38 soorten exotische dieren, buiten het zicht van zowel de WHO als Chinese uitbraakonderzoekers. Daarbij zaten ook beruchte bronnen van diervirussen, zoals nertsen, wasbeerhonden, bamboeratten en civetkatten.

Extreem onwaarschijnlijk

En vorige week wezen Schotse wetenschappers erop, ook in Science, dat de uitbraak plaatsvond op het moment dat veel Chinezen net op zoek waren naar alternatieven voor varkensvlees, na een ziekte-uitbraak in de sector. Toen het virus uitbrak, stond de prijs van varkensvlees op recordhoogte. Alles overziend is een lek uit het laboratorium ‘extreem onwaarschijnlijk’, oordelen ook de Schotten.

De WHO dringt intussen aan op vervolgonderzoek in China waarbij ook het laboratorium wordt onderworpen aan nader, onafhankelijk onderzoek. Het is zeer de vraag of de Chinese autoriteiten zo’n onderzoek toestaan.

Meer over