Gegrepen door de juiste buiging

Vandaag beginnen de EK shorttrack in Malmö. In die discipline wil Ter Mors de titel veroveren, hoewel ze ook goed is in langebaanschaatsen.

Het grote verschil tussen shorttrack en langebaanschaatsen volgens Jorien ter Mors? De kosten. In shorttrackijzers en schoenen investeert ze jaarlijks ongeveer 3.000 euro. Haar langebaanijzers nam ze voor een prikkie over.


Ter Mors is de revelatie van het seizoen. Tijdens haar uitstapje naar het NK allround, drie weken geleden, verwees ze Ireen Wüst op overtuigende wijze naar de tweede plaats. Nog dezelfde avond schoof ze de klapschaatsen onder haar bed.


Ter Mors wil vanaf vandaag in Malmö Europees kampioen worden. Op een shorttrackbaan welteverstaan. Dat de 22-jarige atlete opmerkelijk goed met langebaanschaatsen overweg kan, weet ze pas sinds een jaar of twee. Het is een leuke bijkomstigheid. Ze groeide op als shorttrackster.


Ook al verruilt Ter Mors haar shorttrackschaatsen nu schijnbaar moeiteloos voor een paar langebaanexemplaren, overstappen naar ander materiaal blijft altijd even wennen. Dat hoort bij de technische sport die zij beoefent. Timing en gevoel spelen een grote rol. De verschillen tussen shorttrack en langebaan zijn voor Ter Mors overduidelijk.


Het opvallendste verschil is niet alleen te zien, maar ook te horen. Het klapmechanisme staat garant voor een verlenging van de afzet en is niet meer weg te denken uit het langebaanschaatsen. Op een shorttrackbaan is de klapschaats verboden. Het is te gevaarlijk, atleten mogen geen loszittende onderdelen aan hun schoenen hebben. Bovendien bestaat er in de shorttrackwereld nog altijd verdeeldheid over het voordeel van deze schaats in hun discipline.


'Het lastigste aan langebaanschaatsen vind ik het starten', zegt Ter Mors. Met een schaats die openklapt is het onmogelijk om de punt in het ijs te steken bij het innemen van de startpositie, zoals bij shorttrack gangbaar is. 'Ik wist echt niet hoe ik moest staan en deed maar na wat ik anderen zag doen. Ik weet zeker dat als ik er meer aandacht aan zou besteden, ik ook mee kan doen in het sprinten.'


Vraag Ter Mors niet om op haar langebaanschaatsen op topsnelheid een shorttrackbocht te lopen. 'Als ik dat doe, rij ik zo de kussens in.' Dan ontbreekt de wendbaarheid.


Wie beide typen ijzers naast elkaar legt, ziet met het blote oog dat een shorttrackijzer aan de onderkant, bij het gedeelte dat het ijs raakt, veel ronder is dan het mes van een langebaanschaatser. Dat moet wel. 'Wij hebben een veel kleinere bocht. Met een heel vlakke ronding kunnen wij de bocht bijna niet door komen, dan is de schaats geneigd rechtdoor te gaan. We moeten scherp kunnen sturen.'


Daarnaast is van belang in welke mate een ijzer naar de vorm van de bocht gebogen is. 'Ik heb veel meer kromming in mijn shorttrackijzers. Dat is fijn in de bocht. Op het rechte stuk, waar dat minder prettig schaatst, maken wij maar een paar slagen. Als ik met hetzelfde materiaal een langebaanwedstrijd zou rijden, dan is het rechte stuk ineens wel een heel eind.'


Langebaanschaatsen worden geprepareerd op snelheid, bij shorttrack speelt behendigheid een grote rol. De grote krachten die gepaard gaan met het rijden van een krappe bocht moeten worden opgevangen door stijf materiaal. Daarom is de shorttrackschaats hoger en stugger.


Het verschil is ook voelbaar na een wedstrijd. 'Als ik een langebaanwedstrijd rijd, ga ik kapot op longinhoud. Het geeft andere pijn in je lichaam. Na de 1.500 meter proef ik een bloedsmaak in mijn mond, bij shorttrack heb ik dat nog nooit gehad. Terwijl ik ook daar tot het uiterste ga. Maar daar krijgen mijn spieren het te verduren door de constante druk op mijn benen, die veel hoger is.'


Beginneling

Jaarlijks investeert Ter Mors 3.000 euro in shorttrackijzers en schoenen. 'En dan noem ik niet eens al het andere materiaal dat er nog bij komt kijken, zoals slijpspullen. Dit jaar heb ik al twee messen de vernieling in gereden. Soms heb ik ze net nieuw en zijn ze binnen twee weken alweer kapot.'


Ze is inmiddels uitgegroeid tot een kenner. 'Voor shorttrack heb ik veel geëxperimenteerd met mijn ronding, buiging, schoenen en verschillende messen. Je kunt er zoveel mee spelen.'


Op het gebied van de klapschaats is ze nog maar een beginneling. Haar langebaanijzers nam ze twee jaar geleden voor een zacht prijsje over van voormalig olympisch kampioen Jochem Uytdehaage. Reserveschaatsen heeft ze niet. 'Die heb ik nu maar besteld. Ja, het is niet mijn sport, hè?'


Meer over