Geerdink: 'Arrestatie zeer intimiderend'

De Nederlandse journaliste Frederike Geerdink die eerder vanmiddag werd opgepakt in Turkije, is vrijgelaten. Eerder liet de Nederlandse correspondente zelf via Twitter weten dat ze was opgepakt. Ze werd naar eigen zeggen verdacht van het verspreiden van 'propaganda voor een terroristische organisatie'. Na enkele uren is ze weer vrijgelaten.

Redactie
Frederike Geerdink. Beeld Youtube.com
Frederike Geerdink.Beeld Youtube.com

Geerdink vond het 'zeer intimiderend' om eerder op de dag acht zwaarbewapende agenten voor haar deur aan te treffen. Ze meldt verder dat ze niet is vastgezet, 'ook al zeiden ze dat eerst wel'. Het bleef echter bij een verklaring. Waar die verklaring precies over ging, is nog onduidelijk.

Minister Bert Koenders (Buitenlandse Zaken), die op bezoek is in Turkije, liet weten dat hij opgelucht is. Op Twitter meldde de minister dat hij de kwestie 'op indringende wijze' heeft besproken met zijn ambtgenoot Mevlüt Cavusoglu. De Turkse persvrijheid in het algemeen en deze zaak in het bijzonder 'blijven belangrijk punt van aandacht', aldus Koenders.

Vrijheid van meningsuiting

'Leden van de anti-terrorismepolitie hebben zojuist mijn huis doorzocht, een team van acht. Ze nemen mij nu mee naar het bureau', schreef Geerdink vanmiddag in het Engels op Twitter.

De Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) nam meteen na het nieuws contact op met het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Minister van Buitenlandse Zaken Bert Koenders reageerde snel via Twitter en liet weten 'geschrokken' te zijn, en de kwestie op te nemen met zijn Turkse collega Mevlüt Cavusoglu.

Koenders is in Turkije om gesprekken te voeren met bewindslieden, mensenrechtenactivisten en journalisten over onder meer de ontwikkeling van de rechtsstaat en de vrijheid van meningsuiting.

Discriminatie

Koenders en Cavusoglu telefoneerden in november met elkaar over de rel die was ontstaan naar aanleiding van een onderzoek waaruit zou blijken dat veel Turkse jongeren terreurbeweging IS steunen. De Turkse regering beschuldigde Nederland van het discrimineren van de Turkse gemeenschap.

Geerdink zelf heeft volgens de woordvoerder meteen na haar arrestatie contact opgenomen met het consulaat-generaal in Istanbul. Dat zal haar consulaire bijstand verlenen.

Reactie NVJ

De NVJ zegt dat het de eerste keer is dat een Nederlandse journalist in dat land op deze manier wordt aangepakt. 'Tot nu werden buitenlandse journalisten redelijk ongemoeid gelaten', verklaart algemeen secretaris Thomas Bruning van de NVJ. 'Maar nu lijken buitenlandse journalisten het volgende slachtoffer te zijn, met het oppakken en doorzoeken van woningen als nieuwe stappen. Het lijkt wel of het optreden van de Turkse autoriteiten steeds brutaler wordt. Het bevestigt de uiterst slechte reputatie van Turkije op het gebied van persvrijheid.'

Volgens Bruning lijken de Turkse autoriteiten nu het credo 'terroristische activiteiten' te gebruiken om journalisten op te kunnen pakken. Eerder vonden enkele kleinere incidenten plaats rond Nederlandse journalisten in Turkije. Zo werd voormalig Turkije-correspondent Bram Vermeulen anderhalf jaar geleden op een 'zwarte lijst' geplaatst waardoor hij op problemen stuitte als hij van en naar het land wilde reizen.

Koerden

Geerdink woont en werkt in opdracht van diverse Nederlandse media in Diyarbakir, in Turks Koerdistan. Vorig jaar publiceerde ze een kritisch boek over de achtergestelde positie van de Koerden. De rode draad in het boek De jongens zijn dood is een bombardement op het plaatsje Uludere, waarbij 34 Koerdische jongens en mannen om het leven kwamen.

Geerdink is onder meer werkzaam voor NRC.next, de Groene Amsterdammer en het radioprogramma Dichtbij Nederland van de NTR en de Moslimomroep. Tussen 2006 en 2013 was ze correspondente voor het ANP. Daarnaast schrijft ze voor haar persoonlijke blog, Kurdish Matters.

Ook in Turkije mengt Geerdink zich regelmatig in het openbare debat over de Koerden, een uiterst gevoelige kwestie in het land.

Uitzonderlijk

De arrestatie van Geerdink is uitzonderlijk. Terwijl voor veel Turkse journalisten arrestaties en rechtszaken al langer aan de orde van de dag zijn, bleven buitenlandse correspondenten relatief uit de wind. De laatste geaccrediteerde buitenlandse journalist die in het land werd aangehouden was in 1995 de Amerikaanse Aliza Marcus.

Marcus deed net als Geerdink verslag over de Koerdische kwestie. Ook zij werd beschuldigd van 'propaganda voor een terroristische organisatie'. Marcus werd vrijgesproken, maar haar perskaart werd niet vernieuwd en haar werkgever Reuters vond werk voor haar buiten Turkije.

In oktober werden drie Duitse fotografen in de stad Diyarbakir aangehouden toen ze verslag deden van de onrust in het zuidoosten van Turkije. Deze fotografen waren Turkije als toeristen binnengekomen. Omdat zij geen werkvergunning hadden, kon Turkije hen eenvoudig uitzetten.

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan stelde vanmorgen juist tegenover Turkse ambassadeurs dat 'niet in Europa en niet in andere landen de pers zo vrij is als in Turkije'.

Minister van Buitenlandse Zaken Bert Koenders in Turkije. Beeld anp
Minister van Buitenlandse Zaken Bert Koenders in Turkije.Beeld anp
Meer over