Geen zendeling

Zondag is laatste tentoonstelling van Pim Trooster in Zwolle geopend. Hij bracht 19 jaar lang eigenzinnig talent vanuit de Randstad en het buitenland naar Overijssel.

Onvermoeibaar struinde curator Pim Trooster de afgelopen negentien jaar langs afstudeertentoonstellingen en kunstmanifestaties. Op zoek naar eigenzinnig talent voor zijn kunstenaarsinitiatief, eerst in Dalfsen, daarna in Zwolle. Gister opende zijn laatste tentoonstelling.

Met 40 liter soep, een door griep gehavend lijf en desondanks een fikse portie energie, onthaalde curator Pim Trooster (59) gisteren zijn gasten in Zwolle. Door de bedrijfshal, waar sinds vijf jaar het door hem opgezette kunstenaarsinitiatief 'P.ART of your life' zetelt, waaieren grote installaties over leven, nostalgie en vergankelijkheid.

Trooster maakt al sinds 1994 van alle openingen een feest. Destijds werd de eerste tentoonstelling in de provincie zo belangrijk geacht dat staatssecretaris van cultuur Aad Nuis hoogstpersoonlijk de opening verrichtte. Nu was er geen hoogwaardigheidsbekleder om de afscheidsrede uit te spreken. Trooster: 'De gemeente Zwolle heeft laten weten dat P.ART per 1 januari geen aanspraak kan maken op subsidie. En ik heb geen zin meer om voor de centen te knokken.'

Negentien jaar knokte hij wel. Hij maakte ruim tweehonderd tentoonstellingen, liet ruim vierhonderd kunstenaars nieuwe presentaties maken, vele gedenkwaardig. Wat was destijds zijn ideaal? 'Ik wilde mensen niet bekeren. Ik ben geen zendeling.' Het idee ontstond doordat de tot dramadocent opgeleide kunstenaar moest verhuizen vanwege het werk van zijn vrouw. 'Ik vond het culturele klimaat in de provincie weinig aantrekkelijk en dacht: ik neem de kunst van de Randstad mee naar de provincie.'

Trooster zocht, en vond een lege, voormalige atoomschuilkelder onder het gemeentehuis van Dalfsen en begon zijn eerste kunstenaarsinitiatief, Safe. Hij had het politiek-financiële tij mee. Dat hamerde op een gelijke spreiding van werk en cultuur over het hele land.

Vanaf dat moment scoutte Trooster minstens een dag per week talent. Hij bezocht afstudeertentoonstellingen, exposities, musea en kunstmanifestaties, in de Randstad en in het buitenland. Van alle kunstenaars die hij toonde, heeft hij een waslijst aan favorieten. Trots is hij op Stefanos Tsivopoulos, die in Dalfsen een video-installatie bouwde en nu het Griekse paviljoen op de Biënnale van Venetië voor zijn rekening neemt. Trots is hij ook op de tere, rituele bouwsels van Sachi Miyachi, op de sciencefictiondocumentaires van Floris Kaayk en op de driewielers van André Kodde, die landelijk nieuws werden. Ze reden harder naarmate de berijders harder schreeuwden.

Waarnaar hij al die jaren zocht? 'Naar avontuurlijk en eigenzinnig talent en naar werk dat ik nooit eerder had gezien.' Dat hij veel installatie- en videokunstenaars uitnodigde, vloeide in eerste instantie voort uit de ruimte. 'Ik beschouwde die enorme atoomschuilkelder in Dalfsen als een laboratorium. Ik wilde kunstenaars die ervoor open stonden om een relatie aan te gaan met die ruimte, de plek, de mensen en de sociaal-economische situatie. Ik vroeg ze nieuw werk te maken. Het simpelweg verplaatsen van kunstwerken van A naar B vind ik niet interessant.'

Na de atoomkelder, die gesloopt dreigde te worden, vond Trooster een nieuwe vrijplaats in een bedrijfshal in Zwolle. Die werd door de huurder, een accountantsbureau, gratis ter beschikking gesteld. Trooster financierde de verbouwing zelf en vocht voor subsidie. Die werd uiteindelijk voor vier jaar toegekend, vanwege zijn grote verdiensten voor de regio.

Hoe lonend was en is het, kunst brengen in de provincie? 'Dat is altijd ingewikkeld geweest. Ik heb voortdurend een select, enthousiast publiek gehad. Tegenwoordig word je afgerekend op publieksbereik, maar het is een illusie dat een dergelijke vrijplaats grote bezoekersstromen haalt en zichzelf kan bedruipen.'

Nu hij geen subsidie meer krijgt en zijn mecenas vanwege de recessie gedwongen is de bedrijfshal af te stoten, stopt Trooster ermee. Hij is het vechten zat en heeft ondertussen vanuit zijn positie als artistiek leider van het Artist In Residence-programma Kunst in Kolderveen zijn aandacht verlegd naar Drenthe, waar hij een landschapskunstbiënnale opzet. De eerste editie vindt plaats in de zomer van 2015.

Wat betekent dat voor Zwolle? 'De stad gaat een plek missen voor hedendaagse kunst, voor experiment. De kunstenaars gaan een plek missen om hun talenten te ontwikkelen. Straks is alleen nog ruimte voor blockbusters, voor de smaak van de massa. Dat is een verschraling hoor.'

BEATRIX

VOOR ELKE TENTOONSTELLING DIE HIJ MAAKTE, RUIM TWEEHONDERD, NODIGDE CURATOR EN BEELDEND KUNSTENAAR PIM TROOSTER TOENMALIG KONINGIN, NU PRINSES BEATRIX PER BRIEF UIT VOOR DE OPENING. NOOIT KWAM ER EEN REACTIE. TOT NU. BIJ ZIJN AFSCHEIDSTENTOONSTELLING IN ZWOLLE LAAT PRINSES BEATRIX BIJ MONDE VAN HAAR PARTICULIER SECRETARIS WETEN DAT ZIJ TOT HAAR SPIJT NIET IN DE GELEGENHEID IS OM DE OPENING BIJ TE WONEN. WEL WENST ZIJ TROOSTER EN AL ZIJN GASTEN EEN 'GESLAAGDE AFSLUITING TOE'.

undefined

Meer over