Nieuws

Geen woningbouw onder vliegroute Schiphol; ambitieus huisvestingsplan van tafel

Amstelveen heeft negen jaar gewerkt aan de transformatie van leegstaande kantoren in Kronenburg tot huisvesting voor studenten, kenniswerkers en expats. Het bestemmingsplan kan de prullenbak in nu de Raad van State bezwaren van de Inspectie Leefomgeving en Transport honoreert.

Marcel van Lieshout
Woning in Amstelveen. Beeld Martijn Beekman
Woning in Amstelveen.Beeld Martijn Beekman

Het plan van de gemeente Amstelveen om in de wijk Kronenburg leegstaande kantoren om te bouwen tot onder meer 2.500 studentenkamers is door de Raad van State vernietigd. Het is in strijd met het zogenoemde Luchthavenindelingsbesluit (LIB) dat beperkingen stelt aan woningbouw onder de vliegroutes van Schiphol vanwege geluidshinder.

De Raad van State stelde woensdag de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) – die dit deel van het bestemmingsplan aanvocht – in het gelijk. Amstelveen is negen jaar bezig met de transformatie van het kantorengebied Kronenburg tot voornamelijk woongebied. De ILT, een dienst van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, heeft Amstelveen er al die tijd op gewezen dat grootschalige woningbouw in een zone 4-gebied (veel geluidshinder door vliegverkeer) in strijd is met de luchtvaartwetgeving.

De uitspraak van de Raad van State werd niet alleen door Amstelveen maar door veel gemeenten in de metropoolregio Amsterdam én het provinciebestuur van Noord-Holland met spanning tegemoet gezien. In die regio moeten tienduizenden woningen worden gebouwd onder de vliegroutes van Schiphol. Het slepende conflict tussen Amstelveen en de ILT moest duidelijk maken waar wel en waar niet woningbouw mogelijk is in bepaalde geluidszones.

Bijzondere omstandigheden

Voor een zone 4-gebied bepaalt de regelgeving dat daar per bouwplan 25 woningen mogen worden gebouwd. Dit om het aantal gehinderden door geluidsoverlast van vliegverkeer te beperken. De ILT staat bij uitzondering weleens grootschaliger woningbouw toe, maar alleen als er sprake is van ‘bijzondere omstandigheden’. Volgens de Raad van State had het Amstelveense plan wel door kunnen gaan als het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat een ‘verklaring van geen bezwaar’ had verleend.

Dat laatste is niet gebeurd. De gemeente heeft ten onrechte gedacht dat zo’n verklaring ook niet hoeft te worden aangevraagd sinds wettelijke regels in 2018 zijn gewijzigd, zo oordeelde de hoogste bestuursrechter woensdag. ‘Zonder deze wettelijk vereiste verklaring van de minister is een groot woningbouwproject als dit niet mogelijk.’

Amstelveen zelf dacht met een ‘bijzondere’ aanpak van de leegstaande kantoren in Kronenburg dat woonfuncties daar wel mogelijk zijn. Het bestemmingsplan voorzag niet alleen in de bouw van 2.500 studentenkamers maar ook in 1.580 zogeheten ‘extended stay’-kamers. Daar zouden kenniswerkers en expats een halfjaar kunnen wonen.

Volgens Amstelveen is er geen sprake van reguliere woningbouw maar van ‘tijdelijke bewoning’. Het was de bedoeling om ‘geluidsadaptief’ te bouwen. De gemeente kreeg steun van studentenhuisvester Duwo. De GGD, ingeschakeld om mogelijke gezondheidsschade vanwege geluidsoverlast in kaart te brengen, liet weten geen bezwaar te hebben. Dicht bij Kronenburg, in het gebied Uilenstede, wonen 3.400 studenten onder dezelfde vliegroute.

Lusten en lasten

Drie maanden geleden, tijdens de behandeling van het de bezwaren van de ILT door de Raad van State, werd weer eens duidelijk hoe lusten en lasten van het luchtverkeer in de Schiphol-regio altijd moeten worden afgewogen. De ILT beklemtoonde dat woningnood (en zeker ook studentenhuisvesting) een groot probleem is in de regio. Maar ook het luchtverkeer vertegenwoordigt een maatschappelijk belang, aldus die dienst.

Waartoe die afweging van lusten en lasten kan leiden ondervindt het dorp Rijsenhout (gemeente Haarlemmermeer) al jarenlang. Dat dorp probeert de al jaren spelende leegloop met woningbouw tegen te gaan, maar stuit op nog strengere regelgeving dan die voor Amstelveen geldt.

Bestuurders in de regio, van het provinciebestuur tot die in Amsterdam, vrezen dat woningbouw nog veel meer onder druk komt te staan als volgend jaar de nieuwe Omgevingswet gaat gelden. In die wet worden allerlei vormen van geluidshinder bij elkaar opgeteld om te bepalen of er ergens wel of niet kan worden gewoond.

Meer over