Geen risico lopen met peperdure heli's in Kabul

Zes Nederlandse Apaches (per stuk 20 miljoen euro) gaan in Afghanistan vooral hoog vliegen om niet geraakt te worden door geweervuur en aftandse raketwerpers....

En nu lonkt Kabul, Afghanistan. Op Gilze-Rijen zijn de voorbereidingen in volle gang voor het vertrek van vandaag. Begin april moeten de Apaches in Afghanistan operationeel zijn.

Hoe reageert Defensie, de luchtmacht in het bijzonder, als de NAVO op de stoep staat met het verzoek de ISAF-vredesmacht rond Kabul te beschermen met Apaches? Ze omarmen het idee, minister Kamp (Defensie) voorop. Want elke missie waarin het geplaagde toestel zich kan bewijzen, is meegenomen.

'Dit is een wapen waarmee ISAF kan laten zien dat er met haar niet te sollen valt', zegt kolonel Jon Abma (47) van Defensie strijdvaardig, wijzend naar twee heli's. 'Met de Nederlandse Apaches beschikt de NAVO over de middelen om terug te slaan als het nodig is.'

Is de 135 militairen tellende Apache-missie een loos militair gebaar? Vergelijkbaar met de uitzending van de Hr. Ms. Rotterdam, het marineschip dat vooral werkeloos ronddobberde voor de Liberiaanse kust? Waarvan de bemanning maanden niet van boord mocht omdat het te gevaarlijk was aan land. Den Haag was een van de weinige landen die in december militairen toezegde na een oproep van de NAVO om de vijfduizend man sterke ISAF-macht te versterken.

'We hebben dertig Apaches, niet om ze in het museum te zetten maar om ze op verantwoorde wijze te gebruiken', zei minister Kamp. Hoewel ISAF het al twee jaar prima kan redden zonder steun uit de lucht van gevechtshelikopters, moeten de Apaches konvooien beschermen, de bergen rond Kabul verkennen en optreden bij acties van grondeenheden.

Maar net als het geval was met de Liberia-missie, wil Den Haag nu geen al te grote risico's lopen. Hoewel het ISAF-gebied is uitgebreid met de noordelijke regio Kunduz, zullen de Apaches daar niet komen. Want het Afghanistan buiten Kabul wordt als te gevaarlijk beschouwd. Alleen op incidentele basis wil Den Haag overwegen buiten Kabul te vliegen.

'We zijn er niet voor het bestrijden van Al Qa'ida', betoogt Abma, werkzaam bij het Defensie Crisis Beheersings Centrum dat de Apache-missie zal aansturen. 'We zijn er ook niet om te assisteren bij de hulpverlening. We zijn er om te helpen bij het beveiligen van ISAF.' De kwetsbaarheid van de Apaches, duidelijk geworden tijdens Amerikaanse operaties in Afghanistan en Irak, heeft een grote rol gespeeld bij de Haagse voorzichtigheid.

Tijdens de Golfoorlog keerden Apaches doorzeefd met kogels terug naar hun basis. De peperdure heli verloor definitief zijn imago van een onoverwinnelijk wapen. De Koninklijke Luchtmacht wijst erop dat ze haar gevechtstactieken, die gebaseerd waren op die van de Amerikanen, al sinds drie jaar heeft aangepast. 'We vliegen nu op een veel grotere hoogte', zegt luitenant-kolonel Onno Eichelsheim (37), detachements-commandant in Kabul. 'Ook blijven we altijd in beweging tijdens het vuren.'

Een andere manier van optreden en een nieuw beveiligingsmiddel tegen luchtdoelraketten, die zelfs de Amerikaanse Apaches niet hebben, moet een Afghaans fiasco voorkomen. 'Ik vertrouw volledig op dit toestel', zegt Wilko (27), een van de vliegers . Eichelsheim: 'Ach, onoverwinnelijk klinkt zo overdreven. Maar ik heb vertrouwen in deze missie.'

Meer over