nieuws

Geen rem op de gasprijzen: braken ze dinsdag door de 100 euro, inmiddels is de 160 euro even aangetikt

De Europese aardgasprijs, die dinsdag voor het eerst door de grens van 100 euro per megawattuur brak, kwam woensdag zelfs even boven de 160 euro uit. Veel Nederlanders zullen het effect van de recordhoge prijzen terugzien op hun energierekening.

Gaswinning van de NAM  ten noordoosten van Ameland. Beeld Hollandse Hoogte / Peter Hilz
Gaswinning van de NAM ten noordoosten van Ameland.Beeld Hollandse Hoogte / Peter Hilz

De abrupte prijsstijging van de laatste dagen wijten analisten vooral aan nerveuze groothandelaren, die extra aardgas inslaan uit vrees dat de prijs nóg harder stijgt. ‘De angst regeert op de markt’, aldus Ole Hansen van Saxo Bank tegen persbureau Bloomberg. In de loop van woensdag daalde de prijs van TTF Gas Futures, het belangrijkste gascontract in Europa, alweer onder de 120 euro.

De prijssprong komt bovenop een stijging die al maanden aan de gang is. Die is mede ontstaan door een snelle stijging van de vraag door het economisch herstel na de coronacrisis, beperkte gasvoorraden door een koel voorjaar en grootschalig onderhoud aan de Noorse gasvelden. Rusland wil intussen niet meer leveren dan het contractueel verplicht is.

Energierekening

Als gevolg van de stijgende prijzen zal de energierekening van veel Nederlanders volgend jaar naar verwachting honderden euro’s hoger uitvallen. Wie een variabel energiecontract heeft, kan in januari al een prijsverhoging tegemoet zien. Hoe hoog die zal zijn, hangt onder meer af van het weer. Een strengere winter betekent een grotere vraag naar energie, en dus hogere prijzen. Wie een langjarig contract heeft, zit voorlopig goed.

Een gemiddeld Nederlands huishouden is deze week al 500 euro per jaar meer kwijt bij het afsluiten van een eenjarig energiecontract dan een week eerder, meldt prijsvergelijker Pricewise woensdag. Voor een driejarig energiecontract is dit 250 euro.

Een deel van de Nederlanders kan door deze situatie in serieuze problemen belanden. Onderzoeksinstituut TNO waarschuwde vorige maand in een rapport over energiearmoede dat zo’n 140 duizend huishoudens nu al de verwarming lager zetten dan ze zouden willen, uit vrees voor de gasrekening.

Intussen verminderen of stoppen fabrieken hun productie vanwege de hoge gas- en stroomprijzen. Zo heeft de in Zeeland gestationeerde Yara, die ammoniak maakt uit aardgas, de productie teruggeschroefd. Eric Wildschut, directeur van aluminiumsmelterij Damco Aldel in Groningen, vertelde de Volkskrant dat zijn zaak verliesgevend is door de torenhoge elektriciteitsprijzen. Dat terwijl de prijzen van aluminium nota bene records breken.

Maatregelen

Het Internationaal Monetair Fonds waarschuwde dinsdag dat de gasprijzen het economische herstel in de weg zitten. Woensdag komen het Europees Parlement en de milieuministers van de Europese Unie bij elkaar om te praten over mogelijke maatregelen. ‘Hoge prijzen bedreigen zowel het concurrentievermogen van de Europese economie als de financiële middelen van gezinnen’, schreef de Tsjechische premier Anrej Babiš aan de andere Europese leiders.

Sommige landen hebben zelf al ingegrepen: onder meer Frankrijk besloot vorige week om de gasprijzen te bevriezen en de belasting op stroom te verlagen. Nederland heeft nog geen maatregelen aangekondigd.

Meer over