Nieuws

Geen EU-waarnemers naar Braziliaanse verkiezingen na bezwaar regering-Bolsonaro

Wanneer begin oktober de Brazilianen hun stem uitbrengen over mogelijk een tweede termijn voor Jair Bolsonaro of wellicht een derde termijn voor Lula da Silva, zullen in de stemhokjes geen waarnemers van de Europese Unie aanwezig zijn. De regering van Bolsonaro maakte daartegen bezwaar.

Joost de Vries
De Braziliaanse president Jair Bolsonaro groet zijn aanhangers tijdens een bijeenkomst zondag in de hoofdstad Brasília als tegendemonstratie tegen de 1 mei-vieringen in het land. Beeld REUTERS
De Braziliaanse president Jair Bolsonaro groet zijn aanhangers tijdens een bijeenkomst zondag in de hoofdstad Brasília als tegendemonstratie tegen de 1 mei-vieringen in het land.Beeld REUTERS

Nooit eerder waren EU-waarnemers bij verkiezingen in Brazilië. Nooit eerder liepen de spanningen over verkiezingen zo hoog op, met een zittende president die al een jaar (ongefundeerd) waarschuwt voor fraude. Vandaar dat het onafhankelijke kiesorgaan de Europese controleurs had uitgenodigd. Maar het TSE (het hof) heeft de uitnodiging ingetrokken, zo bevestigde de instantie dinsdag aan persbureau Reuters. Ook de EU liet aan Reuters weten niet meer te zullen komen.

Het electoraal hof bleek gevoelig voor het argument van Bolsonaro’s minister van Buitenlandse Zaken, die kort nadat de uitnodiging was verzonden, stelde dat Brazilië nooit eerder op de vingers was gekeken door een organisatie waar het zelf geen deel van uitmaakte. De regering van Bolsonaro zag er niets in. Deze week kwam het TSE ‘na gesprekken met vertegenwoordigers van de Europese Unie’ op zijn eerdere plan terug.

Bij de eerste verkiezingsronde op 2 oktober zullen wel een handvol andere waarnemingsmissies aanwezig zijn, onder andere van handelsblok Mercosur en van de Organisatie van Amerikaanse Staten en van het Electoraal Netwerk van Portugeestalige landen.

Gepolariseerde verkiezingen

Het grootste land van Latijns-Amerika gaat uiterst gepolariseerde verkiezingen tegemoet. De extreemrechtse Bolsonaro hoopt op een tweede termijn en dekt zich (geheel naar het handboek van zijn Amerikaanse voorbeeld Trump) al maanden in tegen verlies. De stemcomputers zouden fraudegevoelig zijn, stelt hij al tijden, terwijl het elektronisch stemmen zich in het verleden meermaals heeft bewezen en elke onderbouwing onder zijn aantijgingen ontbreekt.

In september riep hij al eens dat ‘alleen God’ hem uit het presidentieel paleis zou kunnen krijgen. Al jaren verkeert hij op voet van oorlog met het hooggerechtshof en het hoge electorale hof. Hij pareerde de strafrechtelijke onderzoeken die deze onafhankelijke instanties naar hem begonnen met het opzetten van zijn aanhang tegen de rechtbanken. Rechters zouden het om politieke redenen op hem hebben gemunt.

In de peilingen gaat voorlopig zijn rivaal Luiz Inácio Lula da Silva op kop, al is Bolsonaro in recente maanden langzaam het gat aan het dichten. Lula keerde vorig jaar maart plots terug in de politieke arena toen het hooggerechtshof eerdere corruptieveroordelingen nietig verklaarde. Hoewel beide kandidaten al volop in campagnestand staan, moet Lula zich nog officieel kandideren. Dat zal hij doen op 7 mei, kondigde hij onlangs aan.

Oud-president Luiz Inácio Lula da Silva op een 1 mei-bijeenkomst in São Paulo. Beeld Getty Images
Oud-president Luiz Inácio Lula da Silva op een 1 mei-bijeenkomst in São Paulo.Beeld Getty Images
Meer over