'Geen bevrijdingsactie Nederlandse gegijzelde'

De operatie van de Filipijnse strijdkrachten tegen de islamitische terreurgroep Abu Sayyaf vindt niet plaats in een gebied waar de Nederlandse gegijzelde Ewold Horn is. Dat heeft minister Bert Koenders van Buitenlandse Zaken gezegd.

Michel Maas
Het Filipijnse leger is bezig met een operatie om de ontvoerde Nederlander Ewold Horn te bevrijden. Beeld anp
Het Filipijnse leger is bezig met een operatie om de ontvoerde Nederlander Ewold Horn te bevrijden.Beeld anp

'Deze specifieke actie is naar mijn informatie niet daar waar die Nederlander zit', aldus de bewindsman. Filipijnse media meldden eerder dat het leger een poging zou doen om Horn te bevrijden. De Groninger werd in februari 2012 gegijzeld door Abu Sayyaf.

Nederland staat al een tijd in nauw contact met de Filipijnse autoriteiten over de zaak. 'Het is een heel tragisch geval van iemand die al een hele tijd ontvoerd is en waar we veel pogingen doen om hem ook vrij te krijgen', aldus de minister.

Vogels spotten

Horn is al drieënhalf jaar in handen van de terroristen. Hij werd begin 2012 met een Zwitserse medereiziger ontvoerd op het eiland Tawi Tawi voor de kust van Borneo. De twee waren daarheen gereisd om foto's te maken van zeldzame vogels. De ontvoerders namen de twee mee naar Sulu, een verzameling onherbergzame eilandjes waar Abu Sayyaf zijn thuisbasis heeft.

Sinds zijn ontvoering is het stil geworden rond de Groningse vogelspotter Horn. Niets is bekend over onderhandelingen met de ontvoerders, die in bijna alle gevallen forse bedragen eisen voor de vrijlating van hun gevangenen. Sporadisch waren er meldingen van mensen die Horn hadden gezien. Enkele keren leek het Filipijnse leger hem op het spoor te zijn, maar telkens liep het spoor weer dood.

In december vorig jaar was hij in een rebellenkamp toen dat door het leger werd aangevallen. In de chaos van de schietpartij slaagde Horn's metgezel, de Zwitser Lorenzo Vinciguerra, erin weg te rennen nadat hij zijn bewaker had overmeesterd. De Zwitser vertelde na zijn redding dat Horn bij hem was geweest toen hij ontsnapte. De Nederlander bleef achter. Hij was ziek, en te zwak om mee te vluchten, aldus de Zwitser.

Daarna werd het opnieuw stil rond Horn. Het legeroffensief tegen Abu Sayyaf ging door, en een enkele keer werd gemeld dat Horn opnieuw was gezien en opnieuw zou het leger vlakbij zijn geweest.

Wie komt er te hulp?

Wat doet de Nederlandse overheid voor landgenoten die zijn ontvoerd? Betrokkenen schetsen in de Volkskrant allen hetzelfde beeld. Buitenlandse Zaken is kil en berekenend. 'Niemand doet iets.'

De Zwitser Lorenzo Vinciguerra wordt na zijn ontsnapping begroet door de Zwitserse ambassadeur van de Filipijnen, Ivo Sieber. Beeld ap
De Zwitser Lorenzo Vinciguerra wordt na zijn ontsnapping begroet door de Zwitserse ambassadeur van de Filipijnen, Ivo Sieber.Beeld ap

Losgeld

Woensdag voerden Filipijnse militairen een grootscheepse aanval uit op een kampement waar zich zo'n honderd rebellen bevonden. In het vuurgevecht dat twee uur duurde renden de twee kustwachters het bos in. Volgens het leger werden vijftien rebellen gedood. De rest sloeg op de vlucht.

Het legertje van Abu Sayyaf bestaat volgens legerbronnen uit niet meer dan vierhonderd mannen. Het zou in kleine splintergroepen uit elkaar zijn gevallen. Aanvankelijk voerde Abu Sayyaf een guerrilla-oorlog met de bedoeling om in Jolo en Sulu een islamitische staat te vestigen. Hij had contacten met terreurgroepen als Al Qaida en de Indonesische Jemaah Islamiyah. Hij heeft onlangs ook trouw gezworen aan IS, de Islamitische Staat in het Midden Oosten. De godsdienstige drijfveer lijkt nu nog maar een dekmantel te zijn. In de praktijk is de groep alleen nog maar uit op losgeld.

Dat bleek vorig jaar oktober weer. Een Duits paar werd toen vrijgelaten nadat een onbekend bedrag zou zijn betaald. Abu Sayyaf had gedreigd ze à la IS te zullen onthoofden, en die dreiging bleek effectief. Volgens Filipijnse media werd een miljoenenbedrag betaald. Toen het geld binnen was mochten zij ongedeerd vertrekken.

De woordvoerder van het Filipijnse leger heeft donderdag gezegd dat zijn troepen de rebellen zullen blijven opjagen. De militairen slagen er steeds vaker in groepjes rebellen op te sporen en aan te vallen. Nog zeker 9 mensen zouden zich in handen van de ontvoerders bevinden, onder wie twee Maleisiërs en een Zuid-Koreaan.

Filipijnse soldaten inspecteren materiaal dat ze hebben geconfisqueerd van Abu Sayyaf. Beeld epa
Filipijnse soldaten inspecteren materiaal dat ze hebben geconfisqueerd van Abu Sayyaf.Beeld epa

Twee Nederlanders

Voor zover bekend zijn op dit moment twee Nederlanders ontvoerd in het buitenland. Naast Ewold Horn werd in juni een Nederlander, werkzaam voor een Zwitserse ngo, in Afghanistan gegijzeld.

Meer over