Gecorrumpeerde socialisten moeten plaats maken voor nieuwe generatie

Voorzitter Louis Tobback had het zich mooier voorgesteld - 'het einde van mijn politieke generatie'. Maar zijn generatie in de Vlaamse Socialistische Partij heeft de zondeval voor Het Kapitaal op haar geweten....

JOS KLAASSEN

Van onze correspondent

Jos Klaassen

ANTWERPEN

In doodse stilte luisterden de militanten van de SP zaterdag in de Antwerpse Stadsschouwburg tijdens hun verkiezingscongres naar hun bloedserieuze voorzitter. Tobback: 'De enveloppen, het contante geld, de bedragen die naar Mangé gestuurd werden, de hypocrisie: dat verleden moeten we kwijt, en degenen die het meegemaakt hebben raken dat niet meer kwijt.'

Het was volgens de SP-voorzitter de generatie, die zich spiegelde aan de successtory van The Making of the President met zijn fundraising dinners. Tobback: 'Je was een grote jongen in de politiek, als je daar iets van meepakte.'

In het ancien régime was de informele partijfinanciering jarenlang de gewoonte. Ook in de SP. Louis Tobback houdt zijn gehoor voor, dat niemand ooit gevraagd heeft waar dat geld vandaan kwam voor de verkiezingsbijeenkomsten, de affiches.

Tobback: 'We wisten het liever niet, want dat was comfortabel voor ons socialistische geweten. Was het smeergeld? Nee. Maar er waren wel financieringen, waarover ik me destijds al vragen stelde.' Verwerpelijke gewoonten noemt hij het thans, nu de boel misgelopen is.

Moet deze 'gecorrumpeerde' generatie vandaag de macht in de SP afstaan? Tobback laat het aan ieders persoonlijke geweten over om conclusies te trekken: 'Ieder moet in eer en geweten oordelen wat in het belang van de partij is. Ik zal geen koppen eisen.'

De vraag of de SP-top moet verdwijnen, beantwoordt hij met nee. Het is immers niet in het belang van de partij, dat zij 57 dagen voor de algemene verkiezingen haar kop verliest. Tobback zelf belooft zich compleet in te zetten voor de vernieuwde SP van het jaar 2000.

Bovenaan zijn verlanglijstje staat een betere controle op de financiën. De statuten laten weliswaar niets te wensen over 'maar de geest is er niet echt geweest', concludeert hij.

Voortaan komt er een strikte controle van boven tot onder in de partij. SP'ers met een politiek mandaat zullen hun vermogen moeten openleggen als ze aan dat mandaat beginnen én als ze stoppen. Tobback wil ook een 'morele gedragscode'.

Louis hoeft niet weg van de militanten. Slechts een enkeling weigert te applaudiseren na de bezielde rede van de voorzitter. Alle sprekers, ook die van de Jonge Socialisten, schenken hem hun vertrouwen. De Kortrijker Philip De Coene: 'Louis, u kunt op uw jongeren rekenen.'

Agusta loutert de SP, voert haar terug naar haar oude idealen.

De Antwerpse socialist Herman de Loor roept zijn kameraden op tot nieuwe spiritualiteit. Etienne Mangé, Johan Delanghe en Luc Wallyn (de verdachten in het Agusta-drama) zal hij de hand reiken, zodra ze vrij komen. Zijn woorden oogsten luid applaus. De drie zijn niet de ware vijanden van de SP.

Dat zijn eerder, zegt Jef Sleeckx, 'de rechtse krachten, die een hetze voeren tegen het socialisme'. Dat is de rode draad van het SP-congres: de samenzwering tegen links.

Alleen Tobback weigert te geloven aan een complot. De Luikse justitie, die hier en daar verdacht wordt van een kruistocht tegen de socialisten, doet wat zij moet doen.

'Maar waarom lijkt het alsof het gerechtelijk onderzoek midden op de Brusselse Grote Markt wordt gevoerd?' De justitiële lekken naar de pers irriteren Tobback geweldig.

Hij voorspelt dat het proces tegen de SP'ers voor het Europese Hof van de Rechten van de Mens zal eindigen, vanwege de stelselmatige schending van het onderzoeksgeheim. Wat is de Luikse justitie eigenlijk: een onafhankelijk apparaat van de overheid of een persagentschap, vraagt Philip De Coene zich af.

Jef Sleeckx spreekt van de dictatuur van de pers. Hem bevalt het niet, dat de media in het Agusta-schandaal zich de rol van inquisiteur aanmeten. Sleeckx betreurt dat er in België geen socialistische pers meer bestaat.

Dat verdriet bestaat niet pas sinds Agusta. SP-voorman Freddy Willockx stopte in 1993 ruim twee ton in het regionale weekblad Het Vrije Waasland, omdat hij als burgemeester van Sint Niklaas meer invloed wilde op het blad, dat naar zijn zin een eenzijdige CVP-koers voer. Die twee ton stamden van het zwarte geld, dat ex-SP-voorzitter Frank Vandenbroucke had willen laten verbranden.

Frank Vandenbroucke bleef weg van het Antwerpse congres. In een brief aan Tobback schreef hij er tegenop te zien om te verschijnen.

Voor de publikatie in Knack, waarin onthuld werd dat hij de Agusta-miljoenen uit de zwarte SP-kas had willen laten verbranden, had Vandenbroucke 'fier' en 'koppig' de eer van zijn partij verdedigd. Na Knack was deze fierheid geknakt en nam hij ontslag als minister van Buitenlandse Zaken.

Ook Willy Claes ontbrak op het congres van zijn partij. Niemand noemde zijn naam.

Meer over