Gecastreerde mannen en losse hoofden in Mexico’s drugsstrijd

Het filmpje laat zien hoe een onbekende man de keel wordt doorgesneden met prikkeldraad dat vanachter zijn hoofd wordt aangedraaid met een metalen pijp....

Van onze correspondent Cees Zoon

De beelden van de executie, een verslag van iets meer dan vijf minuten, waren te zien op YouTube, de site waarop iedereen zijn eigen beeldverhaaltje kan plaatsen. Zij stonden er slechts een paar uur op, toen werden ze verwijderd, al is niet bekend of dit het gevolg was van protesten. Verscheidene Mexicaanse kranten publiceerden stills van het filmpje en gaven de mogelijkheid door te klikken naar YouTube. De titel van de gruwelijke reality: ‘Maak een vaderland, vermoord een Zeta’.

De Zeta of Z staat niet, zoals lang geleden, voor de romantische stripheld Zorro, maar voor een lid van het huurmoordenaarsleger van het Golf-kartel, een van de sterkste narcomaffia’s in Mexico. Hun gelederen worden grotendeels gevormd door gedeserteerde soldaten van het best getrainde elitekorps van het Mexicaanse leger. Het slachtoffer van de executie zou dus een politiemoordenaar zijn, maar onduidelijk was of de beul op zijn beurt dus een politieagent was.

De provocatieve presentatie van de executie was geen primeur. Steeds vaker weten de strijdende partijen in de niet aflatende drugsoorlog in Mexico hun weg naar het internet te vinden. In een ander beeldverslag werd een regionale chef van de AFI (de Mexicaanse FBI) ervan beschuldigd te werken voor het Golf-kartel. De man is sindsdien spoorloos, en de autoriteiten zeggen te wachten op het moment dat zijn gemartelde en met kogels doorzeefde lijk wordt gevonden.

De oorlog tussen de kartels onderling en tussen de kartels en het leger en de federale politie wordt nog steeds heviger en, indien mogelijk, gruwelijker. Elke dag puilen de kranten uit van de berichten over gevonden losse hoofden, verminkte lichamen, lijken van gecastreerde mannen. Officieel zijn er zeven kartels verwikkeld in de oorlog over de transporten van Colombiaanse drugs en de lokaal geproduceerde heroïne en marihuana naar de Verenigde Staten. De meest wreedheden worden toegeschreven aan de drie machtigste groepen, de kartels van Sinaloa, Tijuana en de Golf.

Het aantal slachtoffers ligt hoger dan in tal van ‘officiële’ oorlogen in de wereld. Volgens de Mexicaanse regering zijn er dit jaar al ruim 700 doden gevallen. De krant Milenio houdt al jaren zelf de score bij en die stond begin deze week op 832 doden, onder wie meer dan 100 soldaten en politiemensen, 18 kinderen en 41 vrouwen. Dat is, om het even droog statistisch te houden, bijna twee keer zoveel als in het hele afgelopen jaren.

De oorlog heeft zich ook als een olievlek uitgebreid over heel Mexico. Tot enkele jaren geleden was de narcocriminaliteit grotendeels beperkt tot het grensgebied met de VS en enkele beruchte staten als Sinaloa en Guerrero. Maar nu wordt er dagelijks strijd geleverd van Nuevo León en Tamaulipas in het noorden tot aan de zuidelijke staat Quintana Roo, en alles wat er tussen ligt. In Quintana Roo heeft de overheid leger en politie in hoogste staat van paraatheid gebracht na de aanval van een gewapend commando op een politiepatrouille.

Het is wel de staat waar Mexico een flink deel van zijn toeristendeviezen verdient, met badplaatsen als Cancún en Playa del Carmen. Het lijkt een kwestie van tijd voor buitenlandse ambassades een negatief reisadvies voor die bestemmingen gaan geven. Dat gebeurde vorige maand al met het beroemde Acapulco: het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken raadt af de stranden van die stad te bezoeken gezien de niet te stoppen geweldsexplosie.

Het is ook steeds moeilijker onderscheid te maken tussen de politie en de georganiseerde misdaad. Politieagenten behoren vrijwel dagelijks tot de dodelijke slachtoffers, maar even vaak blijken vooral hogere politiefunctionarissen innige banden met de kartels te hebben. Bij een recente actie in 12 plattelandsgemeenten in de staat Nuevo León pakte het leger 113 politiemensen op, van wie er 44 in staat van beschuldiging zijn gesteld.

Felipe Calderón begon zijn presidentschap in december met een groot offensief tegen narcomaffia’s, waarbij de Mexicaanse president in tegenstelling tot zijn voorganger Fox niet schroomde het leger in te schakelen. Tienduizenden soldaten zijn naar zeker zes staten gedirigeerd, waar zij wegversperringen hebben opgeworpen en ook direct de plaatselijke politie overmeesteren. Maar de militarisering heeft vooralsnog alleen maar tot een verdere escalatie van het geweld geleid.

Extra probleem volgens de Mexicaanse regering is de enorme vuurkracht waarover de kartels beschikken: zware wapens, fragmentatiegranaten en bazooka’s waarmee ze gepantserde legervoertuigen kunnen uitschakelen. Bij het laatste bezoek van de Amerikaanse president Bush aan Mexico drong Calderón er bij hem op aan de lange grens tussen de VS en Mexico ook voor het verkeer van noord naar zuid beter te controleren. Want vrijwel alle moderne wapens van de drugsmaffia’s zijn afkomstig uit de VS.

Meer over