'Gebruik de smartphone in de les'

Hij is vanaf vandaag voorzitter van de VO-raad en vertegenwoordigt de schoolbesturen. 'Het verbaast mij dat de inhoud van de schooltas nog hetzelfde is als 40 jaar geleden.'

VAN ONZE VERSLAGGEEFSTER MARJON BOLWIJN

Hoe het middelbaar onderwijs in Nederland er voor staat, ziet Paul Rosenmöller aan de scholier die hij elke ochtend aan het ontbijt treft. Zijn jongste zoon (17) is vanaf het moment dat hij opstaat in de weer met zijn smartphone. Zodra hij op school aankomt, moet hij het moderne ding weg doen om zich te kunnen concentreren op zijn schoolboeken. Eenmaal thuis, zegt Rosenmöller, 'stapt hij weer de 21ste eeuw in en gaat online'.

Als vader verbaast het Rosenmöller dat de inhoud van de rugzak van de scholier anno 2013 nog hetzelfde is als 40 jaar geleden, in zijn tijd: boeken en schriften. 'Ik zou zeggen: sluit aan bij de belevingswereld van jongeren en gebruik de smartphone of iPad in de les.' Als voorzitter van de raad voor het voortgezet onderwijs (VO-raad) wil hij een bijdrage leveren aan vernieuwing in het onderwijs. 'Om van een 7,5 een 9 te maken. De maatschappelijke ontwikkeling van individualisering, informatisering en internationalisering lijkt over scholen heen gewaaid. De ramen kunnen worden opengezet zodat die wind er doorheen gaat blazen.'

Hij weet dat er scholen zijn die nieuwe wegen inslaan en lesboeken digitaal aanbieden. Maar waar het niet om gaat, zegt hij, is dat leerlingen een iPad krijgen om hem als e-reader te gebruiken. 'Het gaat om de toegevoegde waarde ervan, om digitale leerhulpmiddelen te gebruiken die het onderwijs eigentijds en interessanter maken voor jongeren. Moderne techniek maakt het ook mogelijk om leerlingen thuis de lesstof te laten doornemen en in de les, met een coachende docent, de stof toe te passen met opdrachten. De docent hoeft dan niet meer in zes klassen hetzelfde lesje af te draaien.'

Paul Rosenmöller gaat steeds sneller praten, gedrevener ook. Zijn volgende bezoek laat hij wachten. Hij lijkt een nieuwe passie te hebben gevonden.

'Er is meer aandacht en ruimte nodig voor de ontwikkeling van het talent van ieder kind. Het kan zijn dat een vmbo-leerling een wiskundeknobbel heeft. Maar het is nog niet mogelijk examen te doen op verschillende niveaus en daarvoor de waardering te krijgen op het einddiploma. Het systeem zit dat in de weg, wordt dan gezegd. Ik zou graag een systeem zien dat maximaal recht doet aan talenten van leerlingen.'

Docenten zijn moe van de opeenstapeling van hervormingen, regels en bemoeienissen.

'Ze zitten inderdaad in een keurslijf geperst. Het onderwijs staat bol van de regels en controles daarop. Dat is gestold wantrouwen. Ik ben voor minder regels en meer ruimte en verantwoordelijkheid voor bestuurders, schoolleiders en docenten. Politiek Den Haag moet meer loslaten. Ze mag het einddoel vaststellen, maar moet de invulling overlaten aan de scholen. Het is opvallend dat het onderwijs in Finland, dat met Singapore wereldwijd het beste scoort, aan kwaliteit heeft gewonnen nadat de inspectie werd afgeschaft. Niet dat ik pleit voor afschaffing van de Onderwijsinspectie, maar er mag minder worden gecontroleerd in ruil voor vertrouwen.

'Wel moeten we trouw blijven aan onze eigen cultuur, dus ons niet spiegelen aan Singapore. Daar draait het alleen om zoveel mogelijk kennis vergaren om de best betaalde baan te krijgen. Aziaten komen niet voor niets naar Europa om te zien hoe wij balans weten te brengen tussen cognitieve, sociale en creatieve vaardigheden.'

U heeft de afgelopen twee maanden 25 scholen bezocht, wat heeft u verbaasd?

'Ik had eerlijk gezegd het beeld dat mensen in het onderwijs vooral zeuren en klagen. Maar ik kwam alleen gepassioneerde docenten en leidinggevenden tegen. Niemand begon over zijn salaris als ik vroeg wat er verbeterd kan worden. Terwijl de nullijn waarop docenten al jaren zitten niet motiverend werkt, zeker niet gezien de topsport die ze bedrijven.

'Ga er maar aanstaan: 7 uur lesgeven aan een klas met zo'n dertig leerlingen en voortdurend alert zijn, anders verlies je grip. Wat mij verbaasde, is dat docenten minder dan de helft van hun werkuren voor de klas staan. Ze hebben zoveel neventaken dat kennisoverdracht een bijzaak lijkt. Een docente vertelde mij dat ze lesgeven tussendoor doet, 'als een verzetje'.'

U lijkt hier meer een vakbondsman dan de vertegenwoordiger van schoolbesturen en schoolleiders.

'Ik denk niet in tegenstellingen. Ik wil die overbruggen. We hebben elkaar nodig voor hetzelfde belang: goed onderwijs. Er zijn veel spanningen tussen werkgevers en werknemers. Het is onbestaanbaar en ongewenst dat de grootste onderwijsbond, de AOb, het Onderwijsakkoord tussen regering en schoolbesturen niet heeft ondertekend. Ook is de huidige cao niet ondertekend.

'Het is noodzakelijk dat de bonden meewerken aan modernisering van de arbeidsvoorwaarden in het onderwijs. Het is niet van deze tijd vast te houden aan een pensioenregeling die docenten in staat stelt al vanaf hun 52ste een dag pensioen per week op te nemen. Iedereen moet langer doorwerken. Ik hoop dat ik als buitenstaander in het onderwijs, met ervaring in vakbeweging en politiek, iets kan losmaken.'

Spreekbuis van schoolbesturen

De VO-raad vertegenwoordigt 334 schoolbesturen en schoolleiders van 600 scholen met in totaal 1 miljoen leerlingen in het voortgezet onderwijs. Hij bepleit de belangen voor het middelbaar onderwijs in politiek Den Haag, ondersteunt scholen bij de verbetering van de kwaliteit en overlegt als werkgeversvereniging met de onderwijsbonden over de arbeidsvoorwaarden van docenten. Onlangs sloot de VO-raad met het kabinet het Nationaal Onderwijsakkoord, waarin is afgesproken dat tot 2017 689 miljoen euro wordt geïnvesteerd in het voortgezet onderwijs. De onderwijsbond AOb tekende niet omdat er geen overeenstemming was over modernisering van de arbeidsvoorwaarden van onderwijspersoneel.

undefined

Meer over