Gebroederlijk volgt de commissie het debat

De toegang tot de vergaderzaal van de Tweede Kamer was dinsdag het toneel van duw- en trekwerk van journalisten. De ministers arriveerden voor het finale debat met de Kamer over de bevindingen van de parlementaire enquêtecommissie Bijlmerramp....

Borst zei voor de zoveelste keer dat ze fel van zich af gaat bijten in de Tweede Kamer. Ze wil niet weg als minister. 'Kijk eens, anders was ik vorig jaar niet aan mijn tweede termijn begonnen.'

De rol van minister Peper van Binnenlandse Zaken was opmerkelijk. Hij loodste Borst door de haag van journalisten, als was hij haar eigen adviseur. Premier Kok ging zonder secondant door de menigte. De overige vijf leden van de regering wisten ongehinderd het regeringsbankje in de Kamer te bereiken.

De drukte in de wandelgangen stond in schril contrast met de rust tijdens de eerste fase van het debat. Het was zelfs een beetje saai. De Kamerleden deden hun zegje en stelden veel vragen aan de regering. Veel was al bekend. Interrupties waren er nauwelijks.

Bij het debat tussen Kamer en enquêtecommissie was dat anders. Toen verdrongen de Kamerleden zich achter de interruptiemicrofoon.

Alleen het D66-Kamerlid Van Walsem kreeg gisteren geen kans om zijn inbreng ongehinderd uit te spreken. Hij werd acht maal onderbroken door collega-Kamerleden. Van Walsem kreeg de afgelopen weken forse kritiek omdat hij nadrukkelijk de eigen minister in bescherming nam. Gisteren beende, geheel ongebruikelijk, zelfs commissievoorzitter Meijer naar de microfoon om hem van repliek te dienen. Normaal mengen alleen de Bijlmer-woordvoerders van de fracties zich in het debat. Meijer was boos omdat Van Walsem begon over de meineed van premier Kok, waarover Meijer had gerept in een kranteninterview. Van die uitspraak had de voorzitter vorige week afstand genomen. 'Het is onacceptabel dat u de minister-president om een reactie vraagt.'

Voor het overige volgde de enquêtecommissie het debat op afstand. De leden zaten gebroederlijk naast elkaar, net als tijdens de openbare verhoren en de verdediging van het rapport gedurende de afgelopen twee weken. De vijf zaten in het VVD-vak en niet bij hun eigen fractie, alsof ze eensgezindheid demonstreerden en afstand namen van het gekrakeel van de fracties.

De commissieleden hoorden dat de Kamer een variant had verzonnen op de vier o's, genoemd naar het rapport van de commissie. Daarin werd geconcludeerd dat de Kamer negentien keer onduidelijk, onvolledig, ontijdig of onjuist door de regering was geïnformeerd over de Bijlmerramp.

De oppositie verweet de regering vijf a's. Rosenmöller (GroenLinks) sprak van een afwijzende, afhoudende, afstandelijke of afwachtende houding bij de afhandeling van de ramp. Reitsma (CDA) maakte de lijst compleet met de typering afschuivend.

De enquêtecommissie veerde op bij een passage in het betoog van Van Gijzel (PvdA). Hij vond het plezierig dat er speculaties over de vrachtvlucht waren ontzenuwd. Hij wees daarna op veel onopgehelderde zaken waarvoor geen sluitende verklaring is, zoals de mannen in witte pakken, de lading, het radiocontact, de cockpit voice recorder en lege vrachtvluchten uit Oostende naar Tel Aviv via Amsterdam. 'Maar er is geen sprake van een groot complot waarvan de Nederlandse regering deel uitmaakte.'

Hij voegde er een nieuw mysterie aan toe. De regering zei dat veel informatie weg was omdat computers waren gewist. 'Op Schiphol-Oost bij hangar 8 in gebouw 70 staan in een kamer zes stalen kasten. In de eerste kast liggen tien mappen met alle stukken en van die oude floppy's.'

Meer over