'Geboorte juist niet medicaliseren'

Nederland heeft hogere babysterftecijfers dan Zweden. De thuisbevalling, waarin Nederland vooroploopt, ligt daardoor onder vuur. Onzin, zegt de Amerikaanse neonatoloog Marshall Klaus....

De Nederlandse praktijk rond geboorte en bevalling staat onder druk.Door de relatief hoge babysterfte is een discussie losgebarsten over dethuisbevalling en (het gebrek aan) prenatale screening. Ten onrechte, vindtde Amerikaanse neonatoloog Marshall Klaus. 'Verdere medicalisering vanzwangerschap en geboorte is geen oplossing. Integendeel.'

Klaus is in Nederland voor de promotie van zijn boek Je wonderbaarlijkebaby en gaf donderdag een gastcollege aan de universiteit van Leiden overonder meer de band tussen moeder en kind en over wat een baby de eersteweken van zijn bestaan al kan.

De opwinding in Nederland over de relatief hoge babysterfte begrijptKlaus wel, maar nodig is het niet. 'Jullie vergelijken jezelf met Zwedenen een handjevol andere EU-landen. Dan valt de uitslag tegen. Maar julliezijn nog altijd een middenmoter in Europa. En daar is echt helemaal nietsmis mee.'

Een verdere medicalisering van de zwangerschap en geboorte is eenheilloze weg, voorspelt Klaus. 'De praktijk in de VS is daarvan het levendebewijs. Bij ons sterven elf tot twaalf op de duizend baby's rond degeboorte. Bij jullie zeven op de duizend. Natuurlijk, het kan altijd beter.Maar dat bereik je niet door de dokter vaker te laten ingrijpen. Het ismooi dat we kunnen ingrijpen als het mis gaat, maar op voorhand ingrijpenis funest.'

In de VS wordt 99 procent van de kinderen geboren in het ziekenhuis.Negentig procent van de vrouwen is tijdens de bevalling verdoofd met eenruggenprik. Een kwart van de bevallingen eindigt in een keizersnee, terwijldat volgens de Wereldgezondheidsorganisatie hooguit in 12 procent van degevallen nodig is. Bijna de helft van de bevallingen in de VS wordtkunstmatig opgewekt (ingeleid).

'En dat alles heeft de babysterfte niet doen afnemen', aldus Klaus. 'Dusmijn advies: gooi die typisch Nederlandse aanpak niet overboord. Julliehebben goud in handen.'

De groeiende medicalisering gaat volgens Klaus vooral ten koste van deband tussen moeder en kind. 'Neem de ruggenprik. Die verdooft niet alleende moeder, maar ook de baby. Nog dagen na de bevalling zijn de mondspierenvan de baby verslapt. Dat bemoeilijkt het op gang komen van deborstvoeding.'

Ook de pijn tijdens de bevalling heeft volgens Klaus een belangrijkefunctie. 'Er komen endorfines in de hersenen vrij, die de vrouw open enontvankelijk maken. Het is bekend dat dit het hechtingsproces bevordert,maar de medische stand bij ons houdt er geen rekening mee.'

Al veertig jaar strijdt Marshall Klaus tegen de medicalisering van debevalling in de VS. Op een enkel punt heeft hij een overwinning geboekt,vindt hij. 'Het is anno 2005 niet meer voorstelbaar dat een te vroeggeboren baby weken in de couveuse ligt zonder contact met de moeder. Diemocht vroeger één keer per dag door een kijkgaatje naar haar kindkijken.'

Ook het percentage vrouwen dat borstvoeding geeft, is de afgelopendecennia gestegen in de VS. 'Dat vind ik fantastisch. Maar we moetenrealistisch zijn: het is duidelijk dat steeds meer kinderen ter wereldkomen met medische ingrepen. Veelal medisch onnodige ingrepen.' Klaus kentziekenhuizen in de VS waar alle bevallingen kunstmatig worden ingeleid. Ookhet inknippen van vrouwen is hem een gruwel. 'Dat is bijna crimineel. Eris geen spoortje wetenschappelijk bewijs dat dat ergens toe dient.'

Ook in Nederland kan er nog wel wat verbeteren, vindt Klaus. De routineom de baby vrijwel direct na de geboorte te wassen, vitamine K toe tedienen en aan een medisch onderzoek te onderwerpen, is volgens hem ergverstorend. 'Als de baby roze is en normaal adem haalt, en dat geldt voorvrijwel alle baby's, kan dat allemaal best een uurtje wachten.' Moeder enkind verkeren de eerste uren na de bevalling in de perfecte toestand om debasis te leggen voor een hechte band. 'We moeten leren onze handen thuiste houden', grinnikt Klaus, 'al klinkt dat misschien gek uit de mond vaneen kinderarts.'

In zijn boek heeft Klaus een groot aantal foto's opgenomen van baby'sdie een paar minuten oud zijn. 'Zie je hoe ze contact maken met hun moeder?Direct na de geboorte zijn baby's erg alert. Ze kunnen, net als anderepasgeboren zoogdieren, zelf de borst vinden. Helaas beseffen veel doktersdat niet.' Dat baby's na de geboorte steevast huilen, is volgens hem onzin.'Baby's die bij hun moeder worden gelegd, huilen niet. Ze gaan pas huilenals je ze bij hun moeder weghaalt.'

Meer over