Gast of gastarbeider

In zijn roman Au Pair stuurt W.F. Hermans de 19-jarige Paulina uit Vlissingen naar Parijs. Zij houdt het in haar dienstje bij het advocatenechtpaar al na een paar dagen voor gezien....

Het lot van de in Nederland werkzame au pairs is vaak niet veel beter. De resultaten van een in opdracht van het ministerie van Justitie uitgevoerd onderzoek haalden onlangs de krant. 'Barre arbeidstijden', en 'Uitbuiting' meldden de koppen. Het voorbeeld in de Volkskrant van 24 november was niet zo overtuigend:

'Zo komt uit het onderzoek naar voren dat au pairs ingezet worden voor bijvoorbeeld schoonmaakwerk en dat ze de hond moeten uitlaten'. Schoonmaakwerk is niet altijd zwaar (en licht huishoudelijk werk mag) en als je de kinderen uitlaat kan de hond wel in één moeite mee.

Erger is het dat 70 procent van de au pairs zegt (veel) meer uren te maken dan het maximaal toegestane aantal van dertig per week. Het aantal te werken uren is gemaximeerd met het oog op het eigenlijke doel van het au pair-verblijf, te weten het leren van de taal en cultuur.

Minister Verdonk van Vreemdelingenzaken schrok en kondigde maatregelen aan. Gastgezinnen die de au pair te lang of te hard laten werken, kunnen rekenen op een boete. Deze boete zal gelijk zijn aan het loon dat de au pair met vergelijkbare arbeid bij een werkgever had kunnen verdienen. Nog afgezien van de handhaving lijkt het erop dat de au pair zélf daar niet veel mee opschiet. Zij kan zich (als ze durft) beter zelf rechtstreeks tot de rechter wenden. De rechter kan bepalen dat geen sprake was van au pair-taken, maar dat gewoon arbeid is verricht. Bij gewone arbeid hoort gewoon loon en dan kunnen de gastouders niet volstaan met het zakgeld van 300 euro per maand.

Dat ondervond een Fries echtpaar. De gastouders zagen hun au pair naast oppas en werkster ook als gastarbeider en schakelden haar als bouwvakker in. De kantonrechter stelde de Poolse au pair in de gelegenheid te bewijzen dat ze te zwaar werk deed. Zij slaagde erin de rechter te overtuigen. Zo verklaarde een getuige haar geregeld te hebben gezien 'in werkkleren, onder het stof en met verfspatten in het haar'. Ook waren er vele opdrachtbriefjes met taken als ramen schuren, tuinstoelen schoonmaken en ander niet zo licht huishoudelijke werk. Volgens het echtpaar deed de au pair het werk uit vrije wil en als lid van het gezin. De rechter verwierp dit verweer met verwijzing naar de opdrachtbriefjes. De gastouders moesten het fulltime minimumloon betalen.

Uit het onderzoek van het ministerie blijkt dat 80 procent van de gastouders een opleiding op hbo/wo-niveau heeft. Beschaving valt echt niet te leren.

Meer over