vooruitblik

Gaat het water nog stijgen? En is Brabant straks de pineut? Een vooruitblik op het weekend

Zuid-Limburg werd de afgelopen dagen al geteisterd door hoogwater, vanaf vrijdag zijn ook Midden- en Noord-Limburg aan de beurt. Wanneer komt het water waar? En wordt de schade net zo groot als in het zuiden? Dit zijn de vooruitzichten.

Rivier de Maas ter hoogte van Maaseik, België. Ook volgende week zullen de gevolgen van de piektoevoer uit Duitsland en België nog zichtbaar zijn.  Beeld AFP
Rivier de Maas ter hoogte van Maaseik, België. Ook volgende week zullen de gevolgen van de piektoevoer uit Duitsland en België nog zichtbaar zijn.Beeld AFP

De afgelopen dagen

Door zware regenval in Duitsland en Limburg overstroomden de Maas en de Geul de afgelopen dagen, met enorme schade en evacuaties in onder meer Valkenburg en Maastricht tot gevolg. De watertoevoer vanuit Duitsland en België lijkt over zijn hoogtepunt heen, zeker nu er de komende dagen weinig neerslag wordt voorspeld.

Meteoroloog Jaco van Wezel van WeerOnline verwacht niet heel veel water meer vanuit Duitsland. ‘Er is nog veel water via de Moezel richting de Rijn aan het stromen, maar in de Rijn wordt het niet heel spannend.’

De ergste watersnood lijkt er in Zuid-Limburg dan ook op te zitten, de waterstanden zijn daar over hun hoogtepunt heen en de meeste bewoners kunnen hun woning weer in. Wel veroorzaakt rivier de Geul hier en daar nog gevaar. Inwoners van Westbroek en Oostbroek in Zuid-Limburg, ten noorden van Maastricht, werden vrijdag aan het einde van de ochtend door de veiligheidsregio verzocht hun woning te verlaten.

Vrijdagmiddag

Vrijdag stroomt het hoogwater via de Roer en de Maas verder Limburg in. Bij Roosteren en Roermond in Midden-Limburg kan het nog spannend worden, volgens Van Wezel. ‘Rond het middaguur verwacht ik in Roermond de hoogste waterstand van de Roer. In de Eifel bij het Duitse Heinbach is een stuwmeer aan het overstromen, dat kan ook gevolgen hebben voor Roermond. Daar maken we ons wel zorgen over, vrijdag zal bekeken worden of er overstromingen komen in Roermond en of daar mensen geëvacueerd moeten worden. Rond de monding van de Roer zijn ze dat al aan het doen in bepaalde woonwijken.’

Het weekend

Pas op zaterdag komt het hoogwater in Noord-Limburg aan, waar de Maas onder meer de gemeente Venlo doorkruist. De rivier loopt er dwars door de stad en kan bij extreme hoogte voor veel schade zorgen. Vermoedelijk stijgt het water daar pas zaterdagavond- of nacht tot zijn hoogtepunt, aldus Van Wezel. En het zou volgens hem zelfs nog zondag kunnen zijn. De Veiligheidsregio Noord-Limburg rekent echter op 03.00 uur vrijdagnacht, meldt het vrijdagmiddag. Dat is ook volgens de Veiligheidsregio eerder dan verwacht.

Aan het eind van het weekend wordt verwacht dat de hoogwaterstromingen via de Maas en Rijn Limburg verlaten. ‘Ongeveer zestig uur nadat het water Nederland binnenstroomt komt het bij Cuijk Brabant en Gelderland binnen’, zegt Nathalie Asselman van onderzoeksinstituut Deltares. Dat is zondagochtend. Van Wezel van WeerOnline rekent op zondag of maandag.

‘Met name op de grens tussen de twee provincies worden hoge stromingen verwacht, maar geen hoogterecords’, zegt Van Wezel. Zulke schade als in Zuid-Limburg verwacht hij dan ook niet in Brabant of Gelderland. ‘In Brabant is ook meer ruimte voor de rivier. Campings en boeren zullen er last van hebben, maar we verwachten niet dat het spannend wordt buiten de oevers en de uiterwaarden.’

Ook Asselman denkt dat de ergste schade wel geleden is. ‘Door de records die we nu breken zou je kunnen concluderen dat de waterstanden overal hoger zijn, maar dat hoeft gelukkig niet zo te zijn. Dit hoogwater had een hele spitse top. Het was hevig, maar duurde vrij kort.’

‘Als zo’n afvoergolf zich door een rivier naar beneden voortbeweegt is er sprake van wat we ‘topvervlakking’ noemen. De piek in waterafvoer zakt altijd verderop in de rivier en wordt steeds lager. Bij zo’n spitse golf is dat effect nog veel sterker.’

Die spitse golf in combinatie met de ruimte die de afgelopen decennia aan de Maas is gegeven, onder meer door voor brede uiterwaarden te zorgen, geeft goede hoop voor de rest van het land. De grootste schade zal veroorzaakt worden bij de mondingen in de zijbeken van de Maas, denkt Asselman. Doordat de afvoer van zijrivieren belemmerd wordt door de hoge stand van de Maas, kan de waterstand daar oplopen. Zo kunnen die buiten hun oevers treden en kan er water in naburige huizen komen te staan. Dat zorgt niet voor instorten van woningen, maar kan wel zorgen voor inboedelschade.’

Vanaf maandag

Ook volgende week zullen de gevolgen van de piektoevoer uit Duitsland en België nog zichtbaar zijn. ‘Het hele systeem van de Maas is in ruim vier dagen doorlopen’, zegt Asselman. Dan stroomt het de Noordzee uit in de Rijnmond. In de Biesbosch aangekomen zal het water dusdanig verspreiden dat je er niet veel meer van merkt.’

Zolang het niet gaat stormen heeft het daar weinig gevolgen meer voor bijvoorbeeld Rotterdam en de kust. De weersverwachtingen zijn voorlopig gunstig gestemd.

Meer over