Gaan hippies Poetin verstoten?

'Occupy Abaj' wordt het spontaan groeiende actiekamp in de Russische hoofdstad Moskou al genoemd. 'Poetin heeft een Gandhi-probleem.'

MOSKOU - 'Verse thee, warme pannenkoeken!', klinkt het vanachter een tafeltje met geïmproviseerde etenswaren en een bord sigaretten naast het monument van Abaj Koenanbajev. Demonstranten tegen president Poetin, velen met witte linten, staan te discussiëren of luieren op deze plek in een parkje achter metrostation Tsjistye Proedi. Naast de rustig kabbelende fontein in het midden liggen een paar actievoerders te slapen terwijl een jongen met een Che Guevara-pet een liedje zingt. Zijn vriendin doet de drums op een grote lege waterfles.

Een ander meisje hangt een tekening op van een heel blije man en een heel blije vrouw in bloemetjesjurk. Beiden dragen witte helmen. 'Wat is dat, waar slaat dat op?', vraagt iemand. 'Zo zou de Omon er uit moeten zien', zegt ze met een glimlach, doelend op de Russische oproerpolitie.

Deze kleine commune rond het 'Abaj-monument', door sommigen al omgedoopt tot 'Occupy Abaj', vertegenwoordigt het vuur van de anti-Poetin beweging. Het is klein en wordt weggehoond door tegenstanders, maar het wil maar niet doven. En op deze permanente demonstratie kwamen de afgelopen avonden steeds meer mensen af: vijfhonderd, duizend, tweeduizend.

In Rusland wordt al de vraag opgeworpen of het soms veganistische hippies zijn die Poetin gaan verstoten. Kun je harde staatsmacht breken met een happening?

De 43-jarige Andrej, bruin lederen schoenen en dito aktentas, gaat in discussie met een dame die foetert op de demonstranten dat ze 'haar' park in beslag hebben genomen. 'Het is ook voor de toekomst van uw kinderen', zegt Andrej. Hij heeft net 5.000 roebel (125 euro) gestopt in de donatiepot die verderop staat, 'zodat ze openbare toiletten kunnen huren en eten kopen'.

Hij is directeur van een communicatiebedrijf en vindt het protest allerminst zinloos. 'Dit is nog de enige vorm van protest die in Rusland mogelijk is. Deze week zijn honderden mensen opgepakt en zelfs naar de gevangenis gestuurd om helemaal niets: ze liepen door Moskou, zonder plakkaten, zonder leuzen te roepen.' Protestleiders Navalny en Oedaltsov kregen 15 dagen cel.

Andrej is verontwaardigd over de derde termijn die Poetin zichzelf heeft gegeven en maakt plannen het land te verlaten. 'Die inauguratie van Poetin, waarin hij door een dode, lege stad reed - dat hebben we zelfs onder Stalin niet meegemaakt. Die man is niet normaal en het is goed dat de protesten doorgaan. Zoals ze zeggen: het water verandert de steen.'

Wat de week van de inauguratie van Poetin had moeten zijn, is de week van de onophoudelijke protesten tegen de beëdiging geworden. De grote opkomst voor de demonstratie afgelopen zondag was van tevoren niet voorspeld. Dat een betoging voor het eerst ontaardde in geweld wordt gezien als teken aan de wand. Tussen de Middeleeuwse imperiale macht van het Kremlin en burgers die 21ste-eeuwse eisen stellen, is geen vergelijk mogelijk, schrijft de bekende commentator Julia Latinina. 'Rusland krijgt geen oranje revolutie met nieuwe verkiezingen, maar gewoon het ouderwetse bloederige type revolutie dat zo bekend is uit de Russische geschiedenis.'

De dag van de beëdiging is ook de dag van Navalnys nachtelijke sit-in bij Kitaj Gorod. Mensen zingen Let it be van The Beatles - tot ze worden verjaagd door de politie. Dan volgen 'volkswandelingen', dag en nacht, en opnieuw honderden arrestaties. Woensdag is een grote feestdag, waarop de overwinning op de nazi's wordt gevierd. Honderden 'witte linten' sluiten zich aan bij de mars van de communisten en voor het eerst klinken er anti-Poetin leuzen op gehoorafstand van het Kremlin.

Die avond wordt weer verzameld bij het beeld van Abaj Koenanbajev, door activisten 'de onbekende Kazach' gedoopt, en vanaf die tijd heeft de politie niet ingegrepen. De aantallen mogen klein zijn, maar de betekenis ervan ontgaat de publieke opinie niet. 'Poetin heeft een Gandhi-probleem', schrijft de gezaghebbende zakenkrant Vedomosti.

Zelfs de Doema is geraakt door de protesten. Parlementariërs stellen vragen over de arrestaties zonder grondwettelijke grondslag. Voor het eerst stemmen twee partijen in de Doema tegen de benoeming van een nieuwe premier, Dmitri Medvedev. Nikolaj Levitsjev van Rechtvaardig Rusland beschuldigt Medvedev ervan 'slechts de imitatie van hervormingen' te hebben doorgevoerd. Poetin is woedend als hij wordt uitgelachen tijdens zijn voordracht.

Maar rond de fontein heerst vandaag vrede op aarde en er worden oude revolutionaire liedjes gezongen. Zometeen begint de workshop 'jouw rechten tegenover de politie'. Vanavond zal het parkje weer volstromen. Genoeg om over te praten: het YouTube-filmpje van de agent die zondag een al liggende demonstrant in zijn buik schopte of de plannen van de Doema om torenhoge boetes in te stellen voor demonstranten.

De woorden van Dmitri Peskov, Poetins woordvoerder, liggen in ieders mond bestorven. Hij vindt dat de demonstranten zondag 'hun levers uitgesmeerd hadden moeten krijgen over het trottoir'. Peskov heeft het einde aangekondigd van het 'onwettige kamp' bij Tsjistye Proedi. 'De machthebbers beschouwen ons als kleine mieren', zegt de jonge vader Oleg.

undefined

Meer over