bellen metonze correspondent

Gaan de Olympische Spelen wel door? ‘Er is al 12 miljard dollar uitgetrokken’

De grote meerderheid van de Japanners heeft er geen zin in, tennisser Roger Federer vraagt zich of het wel doorgaat en in Tokio geldt de noodtoestand. Zijn de Olympische Spelen in gevaar? We vragen het onze Azië-correspondent Jeroen Visser.

Protest tegen de Olympische Spelen in Tokio. Een meerderheid van Japanners is tegen het houden van het evenement. Beeld AFP
Protest tegen de Olympische Spelen in Tokio. Een meerderheid van Japanners is tegen het houden van het evenement.Beeld AFP

Hoe groot is de kans dat de Olympische Spelen van Tokio daadwerkelijk worden afgeblazen, nu de bezwaren zich opstapelen?

‘Er is wel een vrij bizar contrast ontstaan: een van de grootste sportevenementen ter wereld moet over een kleine tien weken plaatsvinden in een stad waar nu de noodtoestand geldt. Japanse artsen riepen recentelijk op om de Spelen uit te stellen, in sommige gebieden is de druk op de zorg erg hoog. Dat is onder meer zo rond de stad Osaka, een brandhaard van het virus.

‘Eigenlijk wilde ik naar Japan om een verhaal te maken over de vraag hoe dat gaat, de Spelen voorbereiden in coronatijd. Gisteren mailde ik de ambassade, maar ik kreeg al snel een beleefd mailtje terug: vanwege het virus kunnen journalisten absoluut niet naar Japan. Zelfs IOC-voorzitter Thomas Bach, die gisteren naar Tokio zou gaan voor overleg, mocht het land niet binnen.

‘Toch gaan de Spelen gewoon door. Peilingen laten al maanden zien dat de meerderheid van de Japanners tegen is, de media plaatsen voortdurend vraagtekens, maar vanuit de overheid en het IOC is de boodschap telkens: het gaat door. Eén politicus van de regeringspartij zei dat als het echt niet anders kan, Japan open moet staan voor uitstel. Dat werd uitgelegd als serieuze kanttekening, maar dat is dan ook de enige.’

Hoe gevaarlijk zou het zijn om de Spelen te houden, gezien de huidige situatie?

‘Japan organiseert al langer proefwedstrijden met publiek, een paar weken geleden nog met zwemmen. Daarbij waren meer dan driehonderd atleten betrokken. En dat is goed gegaan. De verwachting is dat de Spelen relatief veilig kunnen plaatsvinden. Al zijn er natuurlijk risico’s. Mensen zullen weliswaar niet dicht op elkaar zitten in de stadions, maar er wel met grote groepen heengaan en weer vandaan komen.

‘Wat betreft het aantal besmettingen: in Japan zijn er, verhoudingsgewijs, zes keer minder dan in Nederland. Over heel Japan bekeken stijgt het aantal, maar in Tokio daalt het dankzij de noodtoestand. In de stad worden nu zo’n vijfhonderd gevallen per dag vastgesteld, ongeveer twee weken geleden waren dat er nog negenhonderd. De autoriteiten willen dit aantal het liefst rond de honderd hebben als het evenement begint.

‘De noodtoestand betekent daar overigens niet dat er een totale lockdown geldt, maar dat de autoriteiten meer maatregelen mogen nemen om het virus in te dammen. Zo zijn de cafés dicht en moeten de restaurants vroeger sluiten, maar stappen de Japanners vrolijk in de metro.

‘Het vaccinatieniveau is in Japan verschrikkelijk laag vergeleken met veel andere landen. De meeste 65-plussers hebben nog geen prik gehad. Dat terwijl Japan een enorm vergrijsde samenleving heeft. Daarom belandt een relatief groot deel van de mensen die corona krijgen in het ziekenhuis.

Tribune in aanbouw. Beeld Reuters
Tribune in aanbouw.Beeld Reuters

Wat zou ervoor nodig zijn om de Spelen af te blazen?

‘Als vooraanstaande atleten gaan afzeggen, dat zou slecht nieuws zijn. Maar daar ziet het nu niet naar uit. Ook Federer zegt dat hij best wil komen, maar dat hij duidelijkheid wil over de vraag of de Spelen door kunnen gaan. Ik twijfel er eigenlijk niet aan dat het doorgaat. Er is al een slordige 12 miljard dollar uitgetrokken door de organisatie van de Spelen, dat is nog exclusief allerlei andere investeringen door Japan. Dat geld moet deels worden terugverdiend met uitzendrechten voor met name de Amerikaanse televisie.

‘En het is een prestigekwestie. Als ze dit hadden willen annuleren, hadden ze dat beter eind vorig jaar kunnen doen. Meer dan tienduizend atleten hebben zich voorbereid. Nu stoppen zou een blamage zijn. Bovendien had oud-premier Abe deze Spelen juist voorgesteld als een soort economisch keerpunt. De economische groei was voor de coronacrisis al laag, en dit evenement had de opkikker moeten zijn die Japan uit het moeras zou trekken, zoals de Spelen van 1964 in Tokio dat ook waren geweest. Die opkikker kan Japan wel vergeten, maar als de Spelen dan helemaal worden afgeblazen, zou de deceptie enorm zijn.’

Maar wordt het wel een beetje leuk, Olympische Spelen in coronatijd, zonder buitenlandse toeschouwers en in een land dat er geen zin in lijkt te hebben?

‘Dit is een gehavend evenement, de fakkeltocht was al een voorproefje. Gewoonlijk is dat een enorm gebeuren, nu mocht er niemand bij zijn. Toch vraag ik me af hoeveel het uitmaakt, want de Spelen zijn vooral een tv-evenement. Dat er geen buitenlandse bezoekers komen is jammer voor de sportliefhebbers met een kaartje, maar de meeste mensen zullen er geen traan om laten: die kijken via de televisie.

‘Er mogen wel Japanners de stadions in. Die zijn behoorlijk fanatiek als het om hun landsbelang gaat en gek op sport. Ik interviewde een tijdje geleden Japanners op straat, via een videoverbinding. Een deel vond dat de Spelen moeten worden afgelast of uitgesteld, maar ik sprak er ook veel die er zin in hadden of al een kaartje hadden gekocht. De kans is groot dat als de Spelen eenmaal beginnen, iedereen dolenthousiast is. Dat geldt ook voor Federer.’

Meer over