G8 ziet grote rol in Irak voor NAVO

De NAVO kan en zal waarschijnlijk een belangrijke rol gaan spelen in Irak, nadat de interim-regering in Bagdad op 30 juni de macht overneemt van de Verenigde Staten....

Van onze medewerker Diederik van Hoogstraten

Een dag nadat hij een succes had behaald met de unaniem aangenomen VN-resolutie, sprak president George W. Bush de hoop uit dat het Atlantische bondgenootschap zal bijdragen aan de veiligheid in Irak.

'Wij geloven dat de NAVO betrokken moet zijn', zei hij dinsdag met de Britse premier Blair aan zijn zijde. Momenteel zijn vijftien NAVO-landen, inclusief Nederland, met troepen in Irak op Amerikaans verzoek. 'We hopen de rol iets uit te breiden.'

De reactie van de andere G8-landen (Groot-Brittannië, Frankrijk, Duitsland, Japan, Canada, Italië en Rusland) was positief. Ook Duitsland en Frankrijk, die zich fel verzetten tegen de oorlog, zagen een mogelijke rol voor de NAVO. 'Als de soevereine Iraakse regering er om vraagt', aldus de Franse president Chirac. 'Ik sta geheel open voor debat en discussie', zei hij; een illustratie van de nieuwe sfeer van verzoening. Maar hij voegde eraan toe: 'Ik geloof niet dat het doel van de NAVO is om te interveniëren in Irak. Ik heb bedenkingen bij dit idee.'

Vier landen hebben gemeld dat ze ook na de VN-resolutie niet overwegen om op zichzelf troepen te sturen: Duitsland, Canada, Rusland en Frankrijk. Toch is een troepenmacht onder NAVO-commando denkbaar geworden door de resolutie. Voor een aantal landen was overeenstemming binnen de Verenigde Naties voorwaarde om een NAVO-rol te overwegen.

Washington zou graag zien dat NAVO-troepen het nieuwe Iraakse leger trainen. Ook heeft Bush de al aanwezige landen gevraagd om in Irak te blijven. Formeel is dat echter nog te vroeg, want de interim-regering zal 'volledige soevereiniteit' hebben, herhaalde Bush dinsdag. Een nieuwe militaire structuur van de buitenlandse troepen kan dus alleen met instemming van het nieuwe bestuur tot stand komen.

Op de top van zeven grootste industriële landen plus Rusland was de nieuwe Iraakse premier Iyad Allawi aanwezig. Hij zei dat buitenlandse troepen nog een tijd nodig zullen zijn in de strijd met rebellen die de Amerikanen en het Iraakse bestuur blijven aanvallen. Maar de resolutie is 'glashelder', zei Allawi: 'Als Irak op eigen benen staat, zullen we de multinationale troepen vragen om te vertrekken.'

Ook de leiders van Afghanistan, Turkije, Jemen en de Jordaanse koning Abdallah zijn op Sea Island. Tijdens een lunchbijeenkomst spraken zij over het Amerikaanse plan voor democratisering van het 'bredere Midden-Oosten en Noord-Afrika'. Dat voorstel is door Egypte en andere Arabische landen met scepsis ontvangen, vanwege de invasie van Irak en de Amerikaanse steun voor de Israëlische premier Sharon.

Later op de dag nam de G8 het Amerikaanse plan aan voor een 'partnerschap' met de landen in het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Het betreft een partnerschap 'voor de vooruitgang en een gemeenschappelijke toekomst'. Frankrijk tekende wel bezwaren aan, maar zag onvoldoende reden zijn steun aan het plan te onthouden. Volgens Parijs is het niet verstandig hervormingen van buitenaf op te leggen. De landen in de regio 'hebben geen behoefte aan missionarissen van de democratie', aldus Frankrijk.

De economische toestand van de wereld stond hoog op de G8-agenda. De Duitse bondskanselier Schröder bracht de hoge olieprijs ter sprake, hoewel die de afgelopen dagen juist weer daalt na een piek van 42 dollar per vat een week geleden. Schröder noemde de hoge prijs een weerspiegeling van de angst voor terroristische aanslagen in het Midden-Oosten.

Meer over