Nieuws

G20 bereiken in Rome akkoord over belasting voor bedrijven, maar klimaatbeloftes blijven uit

Op de G20-bijeenkomst in Rome zijn wereldleiders het afgelopen weekend eens geworden over de invoering van een minimum belastingtarief van 15 procent dat bedrijven over hun winsten moeten betalen, waar ook ter wereld. Met een mondiaal geldend belastingtarief hopen de leiders een eind te maken aan de race to the bottom waarmee bedrijven proberen belasting te ontwijken.

Carlijne Vos
G20-leiders zondag op de groepsfoto voor de Trevifontein in Rome. 

 Beeld AP
G20-leiders zondag op de groepsfoto voor de Trevifontein in Rome.Beeld AP

Het tarief dat in 2023 moet ingaan zou wereldwijd 170 miljard euro extra aan belastinginkomsten moeten opleveren, zegt de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling ( OESO) die het verdrag jaren heeft voorbereid. Arme landen en ontwikkelingsorganisaties vinden het tarief veel te laag omdat veel landen al hogere tarieven kennen. Ook de Amerikaanse president Joe Biden had eigenlijk ingezet op 21 procent, maar zei op Twitter tevreden te zijn. ‘Dit is meer dan een belastingdeal, dit is diplomatie die onze mondiale economie herschikt ten gunste van de bevolking.’

De belastingdeal is een succesje op een bijeenkomst die wordt gezien als de diplomatieke opmaat voor de Klimaattop in het Schotse Glasgow. In Rome kwamen zaterdag en zondag de wereldleiders van de 19 grootste economieën en de EU - die samen 80 procent van de wereldhandel bepalen en goed zijn voor 80 procent van de uitstoot van broeikasgassen - voor het eerst fysiek bijeen sinds het uitbreken van de pandemie.

De hoop was dat op dit diplomatieke onderonsje concrete toezeggingen zouden worden gedaan om de afspraak na te komen uit het Klimaatakkoord van Parijs. Daar werd in 2015 afgesproken om de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5 graad Celsius. Zondagmorgen waren die verwachtingen al getemperd en ziet het ernaar uit dat de top vanmiddag eindigt met een afgezwakte verklaring.

De Italiaanse premier Mario Draghi, oud-voorzitter van de Europese Centrale Bank, was er veel aan gelegen om de G20, die voor het eerst in zijn land wordt gehouden, tot een succes te maken. ‘Deze top markeert de terugkeer van het multilateralisme na de donkere jaren van isolationisme en isolatie als gevolg van de gezondheidscrisis’, zo zei hij bij aanvang tegen het Franse persbureau AFP.

In zijn openingsspeech riep hij de aanwezige landen op zich in te spannen om het armste deel van de wereld te helpen vaccineren en zo de pandemie te bestrijden. Hij noemde het verschil tussen rijke en arme landen waar ‘nog geen 3 procent’ van de bevolking is gevaccineerd ‘moreel onacceptabel’. De Russische president Poetin en de Chinese leider Xi Jinping - beiden niet aanwezig in Rome - riepen de westerse landen op ook hun vaccins te erkennen en gelijk te behandelen. Het gaat om de Chinese vaccins Sinovac Biotech en Sinopharm en het Russische Spoetnik-V die wel door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) zijn goedgekeurd.

In het kielzog van de G20 hebben de VS en de EU zaterdag een slepend conflict beëindigd over importheffingen. Dat conflict begon toen oud-president Trump in 2018 de heffingen voor Europees staal en aluminium verhoogde om de eigen industrie te beschermen, een uiting van zijn America First-beleid. Hierop voerde de EU tegenheffingen in voor onder meer Levis-spijkerbroeken en motorfietsen van Harley-Davidson. De twee machtsblokken hebben afgesproken een eind te maken aan de cyclus van heffingen en de krachten te bundelen in de productie van staal en aluminium als antwoord op de toenemende macht van China.

Ook de Amerikaanse president Biden en de Franse president Macron maakten van de bijeenkomst in Rome gebruik om een diplomatieke rel te sussen over een militaire deal met Australië. Dat land maakte vorige maand bekend een contract ter waarde van 40 miljard dollar voor Franse onderzeeërs te schrappen ten gunste van Amerikaanse kernonderzeeërs. Biden zou aan Macron hebben toegegeven dat de VS het ‘onhandig’ en ‘weinig elegant’ hebben aangepakt maar maakte geen excuses.

In Rome was de beveiliging voor de G20 opgevoerd tot het hoogste niveau. Een recordaantal van 5.300 politieagenten, sluipschutters en andere ordetroepen waren op de been zijn gebracht. Er waren duizenden klimaatactivisten afgekomen op de bijeenkomst maar de protesten verliepen vreedzaam. Ook premier Rutte en minister Hoekstra (Financiën) waren als gast aanwezig en koningin Máxima trad op in haar hoedanigheid als pleitbezorger voor microfinanciering in arme landen.

Meer over