Fysici wassen zomerslome Science de oren

EEN beetje weggestopt in een pagina verenigingsnieuws op Internet heeft de American Physical Society (APS) deze week het weekblad Science de oren gewassen....

MARTIJN VAN CALMTHOUT

Het Amerikaanse weekblad, uitgegeven door de nauw met de APS verwante academie van wetenschappen AAAS, heeft volgens de fysici een bok van jewelste geschoten met een kort kader in het nummer van 18 augustus. Daarin werd melding gemaakt van een concept-rapport van de National Council on Radiation Protection and Measurement (NCRP) over de schadelijkheid van elektromagnetische velden (EMF) rond elektrische leidingen en apparaten.

Blijkens het stukje zou de NCRP na tien jaar studie hebben geconcludeerd dat huizen niet onder hoogspanningsleidingen gebouwd zouden mogen worden omdat die een zekere kans op kanker veroorzaken. Om dezelfde reden mogen op crèches, scholen en speelplaatsen geen magneetvelden voorkomen die sterker zijn dan 0,2 microtesla, aldus het '800 pagina's tellende rapport'.

Voor wie de NCRP een beetje kent, was een en ander een buitengewoon opmerkelijk bericht. Deze door het Amerikaanse Congres ingestelde stralingscommissie heeft enorm gezag onder regelgevende instanties, maar geldt tegelijkertijd als uiterst behoudend. Als uitgerekend daar zou worden geconcludeerd dat elektromagnetische velden gevaarlijk zijn, iets dat tot nog toe niet is vastgesteld, zou dat een revolutie betekenen.

Maar de revolutie is een non-revolutie, stelt de vereniging van fysici deze week. Het bericht in Science is, zo kon de oplettende lezer er ook al uit opmaken, ontleend aan de tweemaandelijkse uitgave Microwave News, een blaadje van een Newyorkse lobbygroep die de gevaren van straling al jaren schandalig onderschat vindt.

MN-redacteur Louis Sleslin legde deze zomer weliswaar de hand op een vuistdik rapport, maar dat pak papier heeft geen enkele status, zo heeft de NCRP bij monde van voorzitter Charles Meinhold al laten weten. Het betreft een discussiestuk waarin onverklaarde ziektegevallen bij elkaar zijn gebracht en waaraan de auteurs op eigen gezag 'mogelijke conclusies' hebben verbonden. 'Het rapport was zelfs niet ondertekend door het panel dat het opstelde', tekent de APS deze week nog uit Meinholds mond op.

Waarmee de discussie over de schadelijkheid van EMF-straling even onbeslist is als hij de laatste jaren al was. Epidemiologen slagen er maar niet in om vast te stellen dat aanwezigheid van sterke wisselstromen bij omwonenden gezondheidsschade zou kunnen veroorzaken. Wisselstromen veroorzaken magneetvelden in de omgeving, die in elk geval in theorie ook invloed op biologische processen zouden kunnen hebben. Maar overtuigend aangetoond is dat tot nog toe nooit. De APS liet eerder dit jaar officieel weten, er niets van te geloven. En ook de Nederlandse Gezondheidsraad concludeerde bij herhaling dat er geen conclusies waren te trekken uit de beschikbare studies.

Het verkeerd begrepen discussiestuk, zo heeft de APS inmiddels in de wandelgangen weten op te tekenen, is gelekt juist omdat het bij de NCRP geen enkele kans op een officiële status maakte.

Martijn van Calmthout

Meer over