Fysici oneens over zwaartekracht

Het is ruim drie eeuwen geleden dat Isaac Newton de wet van de zwaartekracht formuleerde, maar nog altijd blijkt er onduidelijkheid te bestaan over de precieze grootte van die kracht....

Drie onderzoekteams presenteerden half april tijdens een bijeenkomst van de American Physical Society waarden van de zogenoemde gravitatieconstante, die niet met elkaar te rijmen zijn. Niettemin lijken de metingen van deze constante G vooralsnog van vergelijkbare betrouwbaarheid, zo meldt New Scientist van 29 april.

Volgens de handboeken bedraagt de constante 6,6726 (10-11 m3/s2/kg), een waarde die vijftien jaar geleden is vastgesteld in metingen bij het Los Alamos National Laboratory in New Mexico. De constante G is de grootte van de kracht tussen twee massa's van een kilo op een onderlinge afstand van een meter. Doorgaans wordt die gemeten door de kracht te bepalen waarmee een grote massa een kleinere slinger aantrekt.

Nieuwe metingen van een groep in Nieuw-Zeeland geven nu aan dat G 6,6659 bedraagt, zo'n 0,1 procent onder de officiële waarde. Die afwijking is veel voor een fundamentele natuurconstante. Een Duitse groep presenteerde tijdens de bijeenkomst in Washington materiaal dat de Nieuw-Zeelanders gelijk lijkt te geven. Hinrich Meyer van de universiteit van Wuppertal stelde G op 6,6685, eveneens onaanvaardbaar veel onder de handboekwaarde.

Een concurrerende groep in Braunschweig presenteerde op dezelfde bijeenkomst echter juist een hogere waarde, 6,71540, gemeten met een kleine massa die drijft op kwik in de buurt van een grote massa. Ook die meting deugt op het eerste gezicht.

Volgens commentatoren lijken de afwijkingen te wijten aan onvermoede invloeden van buiten bij het meetwerk. Zo kunnen de onderzoekers in Braunschweig naar eigen zeggen vaststellen of er elders in het gebouw zware apparatuur is versleept of met kasten in de bibliotheek is geschoven. Om ongestoord te kunnen meten, willen de rivalen nadere metingen gaan doen in de onbewoonde woestijn van New Mexico.

Meer over