Nieuws

Fusie RTL en Talpa extra bekeken op monopolievorming

De voorgenomen fusie tussen RTL en Talpa wordt door de Autoriteit Consument & Markt aan een extra onderzoek onderworpen. De toezichthouder zegt een nog beter beeld te willen krijgen van de gevolgen die de samensmelting van RTL en Talpa zou kunnen hebben voor adverteerders, tv-producenten en distribiteurs van televisiekanalen. Uit een eerste onderzoek bleek dat een fusie slecht zou kunnen uitpakken voor ‘prijs, kwaliteit en innovatie’ in het medialandschap.

Hassan Bahara
John de Mol wacht op een interview met RTL na afloop van de persconferentie over verkoop van Talpa aan het Engelse ITV. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
John de Mol wacht op een interview met RTL na afloop van de persconferentie over verkoop van Talpa aan het Engelse ITV.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Het te vormen fusiebedrijf zou vooral voor RTL gunstig uitpakken. Het zou een meerderheidsbelang krijgen van 70 procent. Talpa, van mediamagnaat John de Mol en eeuwige concurrent van RTL, zou met minder genoegen moeten nemen. Het fusiebedrijf zou zich vooral willen richten op de uitbouw van Videoland, de streamingdienst van RTL, om daarmee nog feller de concurrentie aan te gaan met Netflix, Amazon, en andere streamingdiensten.

Als RTL en Talpa eenmaal een machtig mediablok vormen, met meer dan negen tv-zenders en Videoland in bezit, kunnen ze dan eenzijdig de advertentieprijs verhogen? Zal dat RTL/Talpa meer eigen tv-formats produceren en zo minder ruimte overlaten voor externe tv-producenten, met als gevolg een ‘verschraling van het aanbod’? Dat zijn enkele van de vragen waar de ACM met een vervolgonderzoek graag antwoord op wil krijgen. De ACM zal onder meer een ‘diepgaande data-analyse’ maken van de prijseffecten van de fusie op de advertentiemarkt. Ook zal de toezichthouden uitgebreider spreken met producenten van tv-programma’s en advertentiebedrijven.

Niet voetstoots akkoord

Dat de ACM niet voetstoots akkoord zou gaan met de fusie, die vorig jaar juni met veel tamtam werd aangekondigd, komt niet als een verrassing. Critici wezen er al eerder op dat een samenvoeging van RTL en Talpa feitelijk zou neerkomen op monopolievorming. Volgens Evert Bronkhorst van mediabureau Vizeum, dat bemiddelt tussen adverteerders en media, kan een machtig RTL/Talpa-blok de adverteerders te makkelijk naar hun pijpen laten dansen. ‘Ik denk dat het nieuwe bedrijf minimaal een aantal activiteiten moet afstoten, voordat dit wordt toegestaan.’

De aankondiging van een tweede onderzoek naar de fusie komt op een moment dat zowel Talpa en RTL opgeslokt worden door een andere netelige kwestie. Vorige week werd in het BNNVara-programma Boos onthuld dat er sprake zou zijn van structureel seksueel grensoverschrijdend gedrag bij RTL-kijkcijferhit The Voice. Het talentenjachtprogramma, geproduceerd door een tak van Talpa (Talpa Media) dat sinds 2015 in handen is van het Britse ITV, werd naar aanleiding van de onthullingen onmiddellijk van de buis gehaald.

Een van de verdachten van seksueel grensoverschrijdend gedrag in The Voice-kwestie is bandleider Jeroen Rietbergen. Dat is tevens de zwager van Talpa-baas John de Mol. De familieband, en de vraag of De Mol het wangedrag van zijn zwager mogelijk onder de pet zou hebben gehouden, leidden tot openlijke speculatie over de vraag of de fusie tussen RTL en Talpa alsnog zou afketsen. Kenners vermoeden echter dat de soep niet zo heet gegeten zal worden.

‘Op korte termijn zal er weinig blijdschap zijn’, zei Harold Koster eerder in de Volkskrant, hoogleraar Ondernemingsrecht aan de Universiteit Leiden. ‘Maar het gaat hier om door de wol geverfde zakenmensen die naar het grotere plaatje kijken. Dat contract ligt er, de afspraken zijn hard. Het zou wel kunnen dat aandelen van RTL of Talpa minder waard worden en dat daardoor discussie ontstaat. De Mol wordt grootaandeelhouder, dus dat zal hem dan ook raken.’

Meer over