Fun

DRIE SUPERIEURE presentatoren in de studio, minstens twintig bedreven verslaggevers in het veld, en allemaal schier ononderbroken in touw van elf uur 's avonds tot vijf uur de volgende middag: de BBC versloeg de Britse verkiezingen....

Onwillekeurig gingen mijn gedachten terug naar de wijze waarop ongeveer evenveel Nederlandse televisiereporters twee dagen tevoren onze Koninginnedag bij mekaar hadden geklungeld, gestumperd, gekeuterd en gekleuterd - en de moed zonk me weer eens in de vaderlandslievende schoenen.

Nou kun je zeggen dat een politieke aardverschuiving in Groot-Brittannië spannender is dan een koninklijke wandeling door Marken en Velsen, maar dat zit nog. Met Trix en haar neefjes had live van alles en nog wat kunnen gebeuren, met Tony Blair niks meer. Toen de uitzending van de BBC begon, stond al vast dat hij het niet alleen zou winnen maar overweldigend zou winnen, dus om tien over elf had ik naar bed gekund. Maar ik bleef op, en toen het was afgelopen had ik, uitgeput maar voldaan, het gevoel dat ik negen onvergetelijke Champions-League-wedstrijden achter mekaar had gezien.

Zouden wij dat nou nooit ook kunnen leren?

Ik denk het niet.

Nooit iets met theater gehad, nauwelijks iets met film, helemáál niet met televisie.

Kijk maar naar Nederlandse kranten. Vanaf het ogenblik dat televisie begon te bestaan, zijn bij Engelse dagbladen critici benoemd die elke dag naar het scherm keken om de volgende dag liefst zo streng mogelijk verslag te doen van hun bevindingen. Van meet af aan wisten Engelse programmamakers dat ze in de gaten werden gehouden, en los van de vraag of het veel of minder hielp, het hielp - zoals politici wel zullen oppassen om fratsen uit te halen als ze weten dat een verslaggever meeluistert. De controlerende functie van de journalistiek tenslotte.

In Nederland is televisie nooit serieus genomen. In Nederland doen kranten er helemaal niks aan, of ze maken er een krullenjongen voor vrij, of ze laten de voetbalspecialist naar Ajax kijken, wat zoiets is als wanneer ze de weerman naar het Concertgebouw zouden sturen omdat daar Die Jahreszeiten wordt gespeeld.

Door niets en niemand hinderlijk gevolgd, pakt Joop van Zijl op Koninginnedag dus zijn draaiboek, en leest voor:

'Deze zogenaamde duindansen, hier uitgevoerd door de Velserbroeker balletgroep Merg en Been, werden in de eerste eeuw na Christus al gedanst door de Kaninefaten die daarin de overwinning van de Bataven over de legioenen van Tiberius vierden. We zien dat Hare Majesteit zich door de Santpoorter choreograaf Jurg Wals de oorsprong van de vreugdedansen laat uitleggen. De blijdschap van de Kennemerlanders heeft vandaag natuurlijk een geheel andere aanleiding, maar blij zijn ze dus al twintig eeuwen.'

Verder hoeft hij niks, want niemand die er acht op slaat, laat staan een bevoegd recensent van een krant. Als een verslaggever van een Nederlandse krant van de hoofdredactie het dienstbevel krijgt om voortaan televisie te doen, beseft hij dat het met z'n carrière gedaan is, en in bittere verongelijktheid begint hij er met de pet naar te gooien.

Zo zal het dus nooit wat worden.

Ik ben geen vriend van onze reusachtige staatssecretaris van Cultuur, maar als het om dat 'omroepgeeltje' gaat steun ik hem door dik en dun: misschien wordt het publiek kritisch als het meer moet betalen voor dezelfde luie bediening.

Want lui zijn ze in Hilversum van lieverlee allemaal geworden.

Aan het eind van de eindeloze BBC-uitzending vroeg de centrale anchorman David Dimbley aan de snedige interviewer Jeremy Paxman of die nog twee woorden aan de reportage had toe te voegen.

'Drie', zei de onvermoeibare Paxman. 'It was fun.'

En wij maar blijven denken dat Jack Spijkerman fun is.

Meer over