Frustratie Israëlische Arabieren groeit

Israëlische Arabieren zijn afstammelingen van Palestijnen die in 1948 niet zijn gevlucht voor de joodse kolonisten. Maar steeds meer joden willen de ‘tweederangsburgers’ weg....

Van onze correspondent Alex Burghoorn

Het was een daad van verzet van Abir Kopty, in een van de laatste ronden van de reality-tv-competitie ‘Leider gezocht!’. Bij het zingen van de Hatikva, het Israëlische volkslied, weigerde ze op te staan. De Israëlisch Arabische kandidate lag er prompt uit, onverbiddelijk weggestemd.

De tekst van het volkslied luidt: ‘Zolang in ons hart nog steeds een joodse ziel verlangt, zolang een oog nog steeds oostwaarts kijkt naar Zion, is onze tweeduizend jaar oude hoop niet verloren, om een vrij volk te zijn in ons vaderland, het land van Zion en Jeruzalem.’

Het zijn woorden waar Abir Kopty helemaal niets mee heeft – net als de andere Arabieren die binnen de Israëlische grenzen van 1967 wonen. ‘We kunnen niet onverschillig staan tegenover symbolen van de staat’, geeft Kopty als verklaring voor haar opstandigheid in het televisieseizoen van 2005. In het dagelijks leven is ze actief in Mossawa, een organisatie die opkomt voor ‘Arabische burgers in Israël’.

De vraag die Kopty en andere politiek bewuste Israëlische Arabieren dezer dagen uit de slaap houdt is of hun achterban dinsdag wel gaat stemmen voor het parlement. De opkomst was anders altijd behoorlijk hoog, maar onder de Arabieren gaan oproepen rond om de komende verkiezingen te boycotten.

‘De frustratie is groot’, zegt Kopty. ‘Velen hebben de hoop verloren dat ze invloed kunnen hebben op staatszaken. De drie kleine Arabische partijen zijn nog nooit lid geweest van een Israëlisch kabinet.’

De Israëlische Arabieren zijn Palestijnen (en hun kinderen en kleinkinderen) die in 1948 niet gevlucht zijn voor de joodse guerrillastrijders tijdens de Catastrofe, zoals zij de Israëlische Onafhankelijkheidsoorlog noemen. Het is een etnische minderheid van bijna 20 procent van de bevolking met Israëlisch staatsburgerschap.

De meesten wonen in steden als Nazareth, Haifa, Jaffa, Umm al-Fahm en kleinere plaatsen in Galilea. Het zijn moslims, christenen, druzen en bedoeïenen die leven onder de blauwwitte nationale vlag met de davidster.

De armoede onder de Arabieren is groot en geen sociaal-economisch herstelplan heeft hen bereikt – ze wonen in achterstandsbuurten en vergeten steden. ‘Ze rekenen dat niet alleen de joodse politici aan, maar ook die paar Arabische Knesset-leden die al jaren niet bij machte zijn geweest hun lot te verbeteren’, zegt Elie Rekhess, die als onderzoeker van de Tel Aviv Universiteit al jaren de Arabische gemeenschap in Israël volgt. ‘Ze zijn onthecht geraakt van de politiek en dat is gevaarlijk. Het betekent dat ze andere manieren gaan zoeken om zich uit te drukken.’

Het is een ongemakkelijk samenleven, al bijna zestig jaar. Sinds Israëlische agenten in 2000 twaalf Israëlische Arabieren doodschoten bij pogingen demonstraties tot rust te brengen, is er nauwelijks meer vertrouwen. Pas gingen in Nazareth, een overwegend christelijk Arabische stad, duizenden uit protest de straat op toen in de Annunciatie-basiliek door een joods gezin vuurwerk was afgestoken. ‘Israëlisch racisme schept haat’, stond er op een meegedragen spandoek.

Van de joodse Israëli’s wenst tweederde niet met Arabieren in hetzelfde appartementenblok te wonen; de helft wil geen Arabieren thuis ontvangen; en ruim eenderde is ervoor dat de Arabieren worden aangemoedigd het land te verlaten. Het zijn cijfers die het Centrum voor Racismebestrijding woensdag heeft gepresenteerd.

In een oogopslag is zo duidelijk waarom de partij Yisrael Beitenu (Israël Ons Thuis) aan populariteit wint en volgens peilingen 10 van de 120 zetels gaat halen. Partijleider Avigdor Lieberman stelt voor een reeks Arabische steden in Israël aan de Palestijnse gebieden over te dragen. Het betekent: staatsburgers het land uitzetten. Yisrael Beitenu vindt zijn aanhang vooral onder Russische immigranten.

Het heeft de drie Arabische partijen – Hadash, Balad en de Verenigde Arabische Lijst – tot een felle antizionistische verkiezingscampagne aangezet. ‘Yisrael Beitenu wil de stad Umm al-Fahm uit de staat Israël duwen, terwijl wij bezig zijn Umm al-Fahm de Knesset in te helpen’, zegt Issam Makhoul, kandidaat voor het communistische Hadash. ‘De voorstellen van Yisrael Beitenu werden tien jaar geleden nog alom door joodse politici verworpen. Nu is het een geaccepteerde visie. Wij Arabische Israëlieten hebben in een lang en moeilijk proces geaccepteerd dat Israël bestaat – en dan krijg je dit!’

Meer over