Friesland Bank bewaakte provinciaal erfgoed

GRONINGEN - Bij de PC in Franeker, het hoogtepunt van het Friese kaatsen en bovendien het oudste sportevenement van Nederland, lopen de deelnemers sinds jaar en dag met een 'F' op hun borst, van sponsor Friesland Bank.

'De Friesland Bank steunt van alles op het gebied van de Friese taal en cultuur', zegt Ferd Crone, burgemeester van Leeuwarden. 'Mienskip', de gemeenschapszin, die staat centraal. Daarin wordt geld gestoken; deze bank bestaat niet uit grote graaiers.

Met de overname van Friesland Bank verdwijnt een van de laatste beeldmerken van de Friese economie. Een beetje Fries kocht tot voor kort melk bij Friesche Vlag, regelde verzekeringen via De Friesland en spaarde bij Friesland Bank. Alle drie deze iconen zijn de laatste jaren opgeslokt door landelijke concurrenten.

'Ik denk dat er een verband bestaat tussen de verbondenheid van de bank met Friesland en de populariteit ervan', zegt Goffe Jensma, hoogleraar Friese taal en cultuur aan de Rijksuniversiteit Groningen. Neem de kleine dorpsfilialen, niet erg rendabel, maar ze blijven toch open, tot behoud van het platteland.

Pas in de jaren zestig ging de bank haar Friese imago voluit gebruiken als 'unique sellingpoint'. De tijdgeest hielp daarin mee. 'In wet- en regelgeving had Fries na de Tweede Wereldoorlog de wind in de zeilen.' Dankzij strijd van de bevolking werd Fries niet langer gezien als dialect, maar als officiële taal.

De jonge bankdirecteur Jan Kuperus (1929-2011) speelde daarop in. Onder het motto 'Willen is kunnen' stapte hij met zijn onderneming uit de Raiffeisenbank, een voorloper van de Rabobank. Kuperus zat in talloze maatschappelijke besturen, was zestien jaar lang voorzitter van de Elfstedenvereniging. De bankdirecteur deed het er zo'n beetje bij - door kwakkelend winterweer klonk er onder zijn regie nooit eens 'It giet oan', maar toch, hij straalde uit: Friesland Bank, dat is Friesland.

'Mienskip', zegt burgemeester Ferd Crone, 'dat is bij uitstek de Elfstedentocht. Met z'n allen vrijwillig ijsvegen.' Bij de persconferentie maandag sprak Kees Beuving, bestuursvoorzitter van Friesland Bank, zelfs onvervalst Elfstedenjargon: 'Het financiële ijs is niet goed genoeg meer.'

Daarmee is Friesland Bank na ruim een halve eeuw terug bij de ooit verfoeide Rabobank. 'Rationalisatie van grote verbanden', zegt hoogleraar Jensma. De bestudering van de Friese taal en cultuur staan ook al onder druk, door bezuinigingen in Den Haag.

Maar het provinciale erfgoed zal niet direct worden verkwanseld. 'De Rabobank wil in Friesland geworteld blijven', zegt Crone. Als blijk van goede wil stelt zij 100 miljoen euro beschikbaar waarmee de stichting Fryslân Boppe ('Friesland Boven') de maatschappelijke activiteiten van Friesland Bank moet voortzetten. Het gaat om beheer van de kunstcollectie, landgoed Oranjewoud in Heerenveen en de stoomboot Stânfries X. Of een evenement als kaatswedstrijd PC ook in de toekomst gesponsord kan worden, is 'niet bekend', stelt een woordvoerder.

undefined

Meer over