Nieuws

Frederik de Klerk, die een cruciale rol speelde bij ontmanteling apartheid, overleden

De laatste president van Zuid-Afrika in de tijd van apartheid, Frederik Willem de Klerk, is op 85-jarige leeftijd overleden aan de gevolgen van kanker. Hij was van 1989 tot mei 1994 president en speelde een cruciale rol bij de overgang van een wit minderheidsregime naar democratische verkiezingen en de regering van het Afrikaans Nationaal Congres van Nelson Mandela. De Klerk was onder hem ook vicepresident.

ANP
Frederik de Klerk hand in hand met Nelson Mandela na diens verkiezingsoverwinning in 1994. De Klerk speelde een cruciale rol bij de ontmanteling van de apartheid. Hij overleed op 85-jarige leeftijd. Beeld Star Tribune via Getty Images
Frederik de Klerk hand in hand met Nelson Mandela na diens verkiezingsoverwinning in 1994. De Klerk speelde een cruciale rol bij de ontmanteling van de apartheid. Hij overleed op 85-jarige leeftijd.Beeld Star Tribune via Getty Images

De Klerk en Mandela kregen in 1993 samen de Nobelprijs voor de Vrede voor hun inzet voor de overgang naar een democratie zonder rassenscheiding. De segregatie van bevolkingsgroepen op basis van ras of raciale kenmerken werd in 1948 in gevoerd in Zuid-Afrika en sneuvelde in 1990 als gevolg van de oppositie van de meerderheid van de bevolking en buitenlandse druk. De Klerk was in de laatste minderheidsregering de drijvende kracht achter de ontmanteling van apartheid. De Afrikaner term apartheid werd in de hele wereld berucht en zelden vertaald.

De Klerk was zoon van een politicus in de Nationale Partij en hij werd parlementslid in 1972. Behalve lid van de Nationale Partij was hij lid van de geheimzinnige Broederbond, een genootschap van invloedrijke Afrikaners. De Klerk werd in 1978 voor het eerst minister onder premier John Vorster. Nadien bekleedde hij tal van ministersfuncties.

Vrijlating Mandela

In februari 1989 kreeg toenmalig president Pieter Willem Botha, een fervent aanhanger van rassenscheiding, een beroerte en De Klerk volgde hem op. Precies een jaar later, in februari 1990, ontpopte hij zich als sloper van het apartheidsbewind door oppositiebewegingen niet langer te verbieden. Hij gelastte de vrijlating van Mandela, toen een van de bekendste politieke gevangenen ter wereld.

Zuid-Afrika kreeg na jarenlange onderhandelingen tussen partijen in april 1994 democratische verkiezingen. Mandela werd president en De Klerk een van de vicepresidenten. Hij was daarna enige tijd de oppositieleider in het parlement, maar trok zich in 1997 terug uit de Zuid-Afrikaanse politiek.