Fraude? Nee hoor, gewoon creativiteit

Drie appels op de weegschaal, druk op de knop voor het bonnetje, dat op de zak plakken, appels erin en daarna nog drie golden delicious toevoegen: de appelprijs maakt een plotselinge duikvlucht van 50 procent....

Bij Albert Heijn worden steeds meer winkels voorzien van weegsystemen bij de kassa, zodat het zelf afwegen van groente en fruit tot het verleden behoort. Dat voorkomt gerommel, al is volgens een woordvoerster van AH de verandering niet in de eerste plaats ingegeven door massale weegfraude. 'Die valt wel mee. Laat ik het zo zeggen: op het gebied van fraude hebben we in dit bedrijf wel grotere problemen gehad.'

Hoe houdt de kleine man het leven betaalbaar en voorkomt hij een dief te worden van zijn eigen portemonnee? Hij meldt zich met zijn twee kinderen van 12 en 13 jaar bij de kassa van Burgers Zoo te Arnhem en verklaart dat beide pupillen de 10-jarige leeftijd nog nét niet hebben bereikt: mooi vier euro bespaard.

Directeur Anton van Hooff: 'Wanneer het landelijk percentage Nederlanders in de leeftijdsgroep 4 tot 9 jaar zich verhoudt tot dat bij onze kassa's, dan zou dit een héél raar land zijn.'

Fraude? Zwaar woord, fraude. Creativiteit met de geboortedatum, keuzevrijheid in het bonusvoordeel, zo kun je het natuurlijk ook noemen. Wie noemt zichzelf een kleine fraudeur? Je bent gek als je het niet doet, want iedereen doet het, luidt het gangbare credo.

Ahold, dát is fraude. De toiletten bij uitkeringsinstantie UWV ook, in de bouw is het één grote fraude en zelfs in het onderwijs deugt het niet: Nederland fraudeland. Een schande, is het. Maar de zwarte klusser, Poolse schilder of thuiskapster, het doosje paperclips en het pak printpapier van de werkgever, zwartrijden op de tram, bellen naar je Australische vriendin met de telefoon van je baas, je splinternieuwe flat screen die gezien zijn prijs duidelijk 'van de vrachtwagen is gevallen': wie is zonder zonde? Wie werpt de eerste steen?

In 2002 werd in Nederland voor 600 miljoen euro gefraudeerd met verzekeringen - vooral de reisverzekering was een populaire melkkoe. De politie in het 'Nederlandse' skigebied Tirol klaagde recentelijk dat van alle aangiftes van gestolen ski's 80 procent vals was en dat opmerkelijk veel ski's in de hoogste prijsklasse verdwenen.

In het najaar van 2003 bleek dat één op de acht studenten in het hoger onderwijs fraudeert met adresgegevens om niet als thuiswonende bekend te worden (opbrengst 140 euro per maand).

Canal+ heeft last van kijkers met illegale decoders, bij pretparken met gezinskaarten melden zich opmerkelijk veel zeer kinderrijke gezinnen en muzikanten raken zonder platencontract door het downloaden van muziek van internet - formeel niet verboden, maar feitelijk gewoon diefstal.

En wie heeft er géén neef die, hoewel níet ingeschreven bij de Kamer van Koophandel, wel beschikt over het gemak van een kaart van de groothandel?

'Ik vrees dat in elk mens enige mate van liegen en bedriegen zit', zegt Anton van Hooff - kenner van dier én mens.

Meer over