Franse malaise

JACQUES CHIRAC en Alain Juppé hebben gegokt en verloren. Door het vervroegen van de parlementsverkiezingen hoopten ze op een mandaat om het lastige laatste traject richting euro ongestoord te kunnen afleggen....

Premier Juppé heeft inmiddels consequenties uit het verlies getrokken. Hij keert hoe dan ook niet terug. Als links de winst van zondag weet vast te houden, krijgt Frankrijk opnieuw te maken met een cohabitation. Dan zal president Chirac moeten zien te regeren met de socialist Jospin als premier.

De eigenzinnigheid waarmee de Fransen zondag tegen de zittende regering hebben gestemd, heeft iets verfrissends. Want het programma dat hun door de regeringspartijen werd voorgeschoteld, had niets om het lijf. Ze beloofden een niet nader gespecificeerde 'verandering', en ontweken een open debat over de te verwachten impopulaire maatregelen. De kroon spande de ongelukkige Juppé, die zei 'geen breuk' te wensen, maar ook 'geen continuïteit'.

De linkse oppositie (socialisten, aangevuld met communisten en milieubeschermers) kwam echter evenmin met een helder en uitvoerbaar alternatief. Net als Chirac twee jaar geleden ging links nu op de toer van het scheppen van banen in de (toch al grote) publieke sector en beloofde voorts verkorting van de arbeidstijd met behoud van loon. Binnen het Europese kader (waarin ook de PS uiteindelijk wenst te opereren) is dat domweg geen haalbare kaart.

De ongeloofwaardige campagnes van zowel rechts als links tekenen de politieke malaise in Frankrijk. De traditionele partijen zijn verstard en missen de creativiteit om de modernisering van de Franse economie en politiek op gang te brengen. Het aantal vernieuwende politieke ideeën is omgekeerd evenredig aan het aantal schandalen waarin politici van diverse couleurs zijn verstrikt.

Gebrek aan helderheid, stagnatie en nog steeds oplopende werkloosheid leiden onder de bevolking tot somberheid en wrok. Vandaar het voor Franse begrippen hoge percentage thuisblijvers - zo'n dertig procent. Vandaar ook de voortgaande opmars van het extreem-rechtse Front National, dat met vijftien procent akelig sterk uit de bus is gekomen en in liefst een kwart van de kieskringen is doorgedrongen tot de tweede ronde.

Het aantal zetels voor racistisch rechts zal (gezien het Franse kiesstelsel) wel meevallen. Maar de kandidaten van het Front kunnen de uitslag beïnvloeden door stemmen weg te trekken bij gematigd rechts. Le Pen die Jospin aan het premierschap helpt - dat zou een bizarre uitkomst zijn van Chiracs mislukte potje roulette.

Meer over