Analyse

Franse aanval op Raqqa past naadloos in plannen VS

Het Franse bombardement zondagavond op Raqqa, de zelfbenoemde hoofdstad van Islamitische Staat, richtte zich op doelen die al op een lijst van het Pentagon stonden. De vergeldingsaanval was in feite een routineonderdeel van de strijd van Amerika en zijn bondgenoten tegen IS.

Twee Amerikaans vliegtuigen die aanvallen op IS uitvoeren. Beeld ANP
Twee Amerikaans vliegtuigen die aanvallen op IS uitvoeren.Beeld ANP

En die strijd zal niet van strategisch karakter veranderen, zei president Obama maandag aan het slot van de G20-top in het Turkse Antalya. Hij zal geen grote aantallen grondtroepen inzetten, buiten de commando's die Koerdische en Arabische strijders ondersteunen. Obama: 'We zouden dan grote gebieden veroveren zonder dat duidelijk is hoe we daar weer weg komen, zoals in Irak in 2003 is gebeurd. De VS gaan niet eerst schieten en daarna richten. Er moet een strategie zijn die ook kan worden volgehouden.'

De Russische president Poetin maakte in Antalya bekend dat hij de Syrische oppositie ook wil helpen met luchtaanvallen op IS. Obama is ervan overtuigd dat de strijd in Syrië en Irak alleen door lokale krachten kan worden gewonnen - met (lucht)steun van het westen. Volgens zijn adviseurs zou een grootschalige inzet van westerse militairen koren op de molen zijn van IS, omdat daarmee hun propaganda (het verhaal van de ware islam tegen de kruisvaarders) zou worden bevestigd.

Korrel zout

Volgens Obama is zijn strategie succesvol. Donderdag zei hij dat IS is ingeperkt, wat hem op veel kritiek kwam te staan. Maandag hield hij voet bij stuk. 'Toen ik zei dat we IS hebben ingeperkt, bedoelde ik dat we hun territorium hebben verkleind. We hebben ze tegengehouden.'

Dat klopt: sinds de opmars en de piek vorig jaar heeft IS naar schatting een kwart van haar terrein verloren. Ze zijn verdreven uit het gebied rond de oliestad Baiji in Irak, uit grote delen bij de Turkse grens ten noorden van Aleppo, en vorige week nog uit Sinjar, waarmee de verbinding tussen de Iraakse en Syrische gebieden van IS is verbroken.

Tegelijkertijd moet de Amerikaanse suggestie van succes met een korrel zout worden genomen. In augustus beschuldigden militaire inlichtingenbronnen hun eigen militaire leiders ervan dat zij de strijd te positief voorstellen. Tegen The New York Times zeiden ze dat IS volgens hen veel sterker is dan het Pentagon officieel naar buiten brengt.

Ook dat klopt: IS heeft zich diep ingegraven in de Iraakse steden Ramadi en Mosoel en in Raqqa. De steden zijn met veel verstopte bommen versterkt en bijzonder lastig in te nemen.

Massieve bombardementen

In hoeverre helpen luchtaanvallen dan? Het effect van de Franse luchtaanvallen zondag is onduidelijk. Volgens een lid van de actiegroep Raqqa Is Being Slaughtered Silently, geciteerd door CNN, had IS de gebouwen al ontruimd omdat een wraakactie van de Fransen werd verwacht.

De Fransen hadden het over 'massieve bombardementen', maar ongebruikelijk waren ze niet. De Fransen voeren pas een paar weken aanvallen uit op Syrië, maar de Amerikanen al een jaar. Tot zondag hadden de Fransen vijf of zes aanvallen in Syrië uitgevoerd; bij de Amerikanen stond de teller donderdag op 2.658.

Het effect daarvan uit zich vooral in getallen zonder context. Het Pentagon geeft een dagelijks persbericht uit getiteld 'VS en bondgenoten gaan door met luchtaanvallen tegen IS in Syrië en Irak'. Daarin staan de locaties opgesomd en de doelen die zijn getroffen. 'Bij Hasaka hebben twee aanvallen twee tactische IS-eenheden getroffen en een IS-voertuig vernietigd. Bij Deir-al-Azzor heeft een aanval een IS-geldverdeellocatie geraakt. Bij Raqqa leverde een aanval onduidelijke resultaten op.'

Aanvullen

Het Pentagon houdt ook keurig het totaal bij. De bommen van operatie Inherent Resolve hebben volgens de laatste opgave (8 oktober) het volgende vernietigd: 126 tanks, 354 versterkte voertuigen, 561 troepenverzamelplaatsen, 3.956 gebouwen, 3.930 gevechtsposities (zoals loopgraven), 232 olieinstallaties, 4.622 andere doelen. Alleen het aantal gedode IS-strijders wordt niet openlijk gecommuniceerd. De 'bodycount', in Vietnam nog de belangrijkste maatstaf voor succes, is nu bijzaak: vooral omdat de strijders zo snel worden aangevuld. USA Today citeerde deze zomer een bron die het aantal gedode strijders op 20 duizend schat. Tegelijkertijd zijn er volgens het Pentagon nog steeds net zoveel strijders actief in Syrië en Irak als vorig jaar (20 tot 30 duizend).

Luchtaanvallen kunnen dan ook nooit afdoende zijn, zei de Amerikaanse minister van Defensie Ash Carter vorige week. 'We kunnen IS verslaan, maar ze verslagen houden is het moeilijkste deel.' Uiteindelijk zijn volgens hem militairen op de grond nodig om gebied te veroveren en bezet te houden. Alleen hoeven dat geen Amerikanen te zijn.

Meer over