Frans rechts verkeert in shocktoestand

De burgemeester van Parijs, Jean Tiberi, is maandag in staat van beschuldiging gesteld wegens corruptie. De burgemeester zou bij het uitbesteden van openbare werken illegaal commissiegeld hebben bedongen voor de partijkas van de gaullistische RPR, de beweging van president Chirac....

Tiberi noemde de gang van zaken gisteren onbegrijpelijk en bezwoer dat hij van niets wist. De aanklacht is de zoveelste klap op rij voor Chiracs RPR. Sinds de vernietigende nederlaag bij de Europese verkiezingen van 13 juni verkeert de partij in staat van shock. Het rechtse kamp viel bij die verkiezingen in drie stukken uiteen.

Met de beschuldiging van Tiberi wegens corruptie is de ramp niet meer te overzien. De burgemeester van Parijs stelde zich twee weken geleden kandidaat voor zijn eigen opvolging, bij gelegenheid van de gemeenteraadsverkiezingen van 2001. Die kandidatuur was al hoogst omstreden vanwege de vele affaires waarin hij zich heeft verstrikt.

De afgedwongen commissiegelden voor de RPR is er daarvan maar een. Een tweede betreft het aanstellen van gemeente-ambtenaren bij het partijkantoor van de RPR. Een derde gaat zijn vrouw aan, Xavière, die zich voor een flinterdun rapportje 200 duizend franc liet betalen door een partijgenoot-regiobestuurder.

Een van zijn eigen wethouders noemde de kandidatuur van Tiberi een week geleden 'pathetisch en misplaatst'. Tiberi heeft zijn partijgenoten al gewaarschuwd dat hij 'onkwetsbaar' is, aangezien hij veel weet. Dat bedekte dreigement herhaalde hij gisteren met de mededeling 'dat ik durf te hopen dat mijn politieke vrienden dit niet tegen mij zullen gebruiken'.

Een van de 'politieke vrienden' die liever niet meer met Tiberi worden gesignaleerd is Jacques Chirac. De president zetelde achttien jaar in het stadhuis van Parijs. Tiberi was zijn trouwe adjudant en werd daarvoor bedankt met het burgemeesterschap.

Ongenoemde partijgenoten waarschuwden gisteren dat de komende presidentsverkiezingen (2002) hun eerste ronde zullen beleven bij de raadsverkiezingen, een jaar eerder. In de - onbetrouwbare - peilingen zou de hoofdstad in handen van links vallen, een unicum voor de traditioneel rechtse hoofdstad. Mocht Parijs verloren gaan, aldus een gaullist in Le Monde, 'dan zal de ene na de andere affaire over de financiering van de RPR aan het licht komen, en dan kan Chirac zijn herverkiezing wel vergeten'.

De perikelen rondom Tiberi versterken de desolate toestand waarin de RPR verkeert, na drie verkiezingsnederlagen op rij. Vlak voor de Europese verkiezingen was partijleider Philippe Séguin al opgestapt als lijsttrekker. Na het electorale echec gaf zijn opvolger Sarkozy er de brui aan. Ex-premier Juppé, door president Chirac discreet weer naar voren geschoven, stapte enkele dagen later uit het politiek bureau van de partij wegens het 'klimaat van verdachtmakingen en rivaliteit'.

De afvallige gaullist Charles Pasqua troefde de RPR bij de Europese verkiezingen af met een populistisch/nationalistisch programma. Hij behaalde 13 procent (de RPR 12,7) en maakt nu een tournee door Frankrijk om zijn RPF van een basis te voorzien.

President Chirac heeft zich tot dusverre van de partijproblemen afzijdig gehouden. Ex-premier Juppé heeft hem aangeraden de RPR op te heffen. Voor zijn herverkiezing zou Chirac een nieuwe beweging moeten beginnen die de banden met de oude nationalistische gaullisten radicaal zou doorsnijden. Hij zou in de visie van Juppé definitief moeten kiezen voor een liberale, Europees gezinde politiek. Chirac is niet op het voorstel ingegaan.

Meer over