'Franciscanen willen schade door misbruik vergoeden'

MAASTRICHT/UTRECHT De congregatie van de broeders franciscanen is bereid schade te vergoeden aan slachtoffers van seksueel misbruik op het internaat Sint Maria ter Engelen in Bleijerheide (bij Kerkrade) in en rond de jaren zestig van de vorige eeuw....

Dat heeft een vertegenwoordiger van de Duitse congregatie medio deze maand geschreven in een brief aan hun advocaat. Hij schrijft dat de congregatie er ‘alles aan doet de schade vast te stellen, te onderzoeken en deze te vergoeden’.

Dat zegt Bert Smeets, voorzitter van Mea Culpa United, een belangenorganisatie van slachtoffers van seksueel misbruik in de katholieke kerk. Hij en bijna vijftig andere oud-leerlingen van het internaat in Bleijerheide zeggen te zijn misbruikt door minstens veertien franciscaner broeders. Ze claimen een schadevergoeding bij het bestuur van de Duitse Ordensgemeinschaft der Armen Brüder des heiligen Franziskus, gevestigd in Düsseldorf. Deze congregatie, één van de vele vertakkingen die de franciscaners in de loop van de tijd hebben meegemaakt, zwaaide destijds de scepter over het internaat.

Ook hebben de misbruik-slachtoffers via hun advocaat Bob van der Goen drie nog levende broeders aangeschreven. Smeets noemt het ‘een doorbraak’ dat een congregatie bereid is haar verantwoordelijkheid te nemen voor misdaden in het verleden en slachtoffers een schadevergoeding willen betalen. ‘Over de hoogte van de schadevergoeding moet nog worden onderhandeld’, zegt Smeets.

Bij de congregatie in Düsseldorf klinkt echter een ander geluid. Volgens voorzitter Matthäus Werner berusten de berichten over een schadevergoeding op ‘verkeerde informatie’. Hij wilde woensdag verder geen commentaar geven. Smeets vermoedt dat binnen de congregatie verdeeldheid heerst over de kwestie: ‘Ze spelen een spelletje. We hebben het zwart-op-wit, ondertekend door een vertegenwoordiger van de congregatie.’

In de rooms-katholieke kerk zijn sporadisch al eerder schadevergoedingen uitgekeerd aan slachtoffers van seksueel misbruik. Maar dat waren individuele gevallen. Als de Duitse congregatie het misbruik erkent en overgaat tot betaling, zou het voor het eerst zijn dat een hele groep een vergoeding krijgt voor geleden schade. Advocaat Van der Goen heeft de claim gedeponeerd namens 46 slachtoffers. Maar volgens Smeets hebben zich onlangs nog minstens twee slachtoffers gemeld die zeggen eveneens door broeders in Bleijerheide te zijn misbruikt.

Bij de commissie-Deetman, die seksueel misbruik in de rooms-katholieke kerk onderzoekt, hebben zich inmiddels duizend slachtoffers gemeld. Volgens een woordvoerder hebben ook ‘ongeveer vijf daders’ zich gemeld bij de commissie en de bisdommen. Gisteravond hield de commissie een eerste besloten informatieavond in het Karel V-hotel in Utrecht. Ongeveer 135 slachtoffers waren aanwezig. Morgen volgt een tweede avond in Eindhoven.

Deetman gaf uitleg over zijn onderzoek, maar hoorde ook de ervaringen en wensen van de slachtoffers aan. Hij wil in de eerste plaats hulp regelen voor de slachtoffers. Dat kan psychische ondersteuning zijn, maar ook andere vormen van hulp. Hij denkt dat een apart hulpkanaal voor misbruikslachtoffers nodig is, los van Hulp & Recht. Daarover wil hij in november al een advies geven aan de bisschoppenconferentie en de Konferentie Nederlandse Religieuzen (KNR).

Meer over