Fotograaf van sterren op hun kwetsbaarst

Zijn portret van Elisabeth Taylor is er zo één. Een sobere zwartwit foto van de Queen of glamour. Met een kaalgeschoren schedel - het litteken van een pas ondergane hersenoperatie duidelijk zichtbaar....

Of de foto die hij in 1993 voor het Amerikaanse tijdschrift Vanity Fair maakte. Pontificaal op de voorkant: K.D. Lang, de Canadese zangeres en actrice die net publiekelijk gemaakt had lesbienne te zijn. Fotograaf Herb Ritts liet haar poseren in mannenpak, met scheerschuim op de kaken. En leunend tegen de boezem van een sensueel geklede Cindy Crawford.

Donderdag overleed Ritts - 'de best betaalde fotograaf van de wereld' - in een ziekenhuis in Los Angeles na complicaties bij een longontsteking. Ritts werd 50 jaar.

Zijn meest spraakmakende foto's waren niet per se zijn mooiste; niet de foto's die doortrokken waren van de voor Ritts zo kenmerkende esthetiek: verstilde zwartwitfotografie geïnspireerd op werk uit de jaren dertig. En met een opmerkelijke aandacht voor grafische kwaliteiten: de lijnen die naakte lichamen kunnen volgen, het spel van schaduw en licht.

Zijn legendarische foto's stoelden op een andere capaciteit: Ritts kreeg beroemdheden zo ver dat zij hun meest kwetsbare kant toonden (Taylor), de spot met zichzelf dreven (Lang en Crawford) of dingen deden waar ze later mogelijk spijt van krijgen. Tennisster Boris Becker liet zich door Ritts fotograferen voor een reclamecampagne - naakt (en ook dronken, naar verluidt).

Ritts was een laatbloeier. Hij studeerde economie en kunstgeschiedenis, werkte een tijd lang in het meubelbedrijf van zijn ouders, en leerde zichzelf, als hobby, fotograferen. Zijn doorbraak was min of meer toeval. Ritts, die eind jaren zeventig al informele foto's had gemaakt van zijn vrienden uit de filmindustrie, maakte in 1978 met zijn toen nog onbekende vriend Richard Gere een ritje door de woestijn toen hun auto een lekke band kreeg.

De foto die Ritts toen maakte - een gespierde en bezwete Gere bij een benzinestation, handen in de nek, sigaret nonchalant in de mond - zou een jaar later in alle bladen staan. Gere werd in 1979 door American Gigolo wereldberoemd.

En ook Ritts zou dat worden. In de jaren tachtig en negentig - de decennia dat roem en glamour met name in Amerika gemythologiseerd werd - groeide Ritts uit tot een van de meest gevraagde, en best betaalde, societyfotografen. Ritts portretteerde sterren als Madonna, Tina Turner en Jack Nicholson. Maar ook Bill en Hilary Clinton lieten zich door hem vastleggen, evenals de Dalai Lama en (vorige maand nog) VN-secretaris Kofi Anan. Behalve als fotograaf verwierf Ritts bekendheid als regisseur van videoclips. Zijn clips voor Chris Isaak (Wicked Game) en Janet Jackson (Love will never do) wonnen MTV Awards. Meest recentelijk maakte hij de clips voor onder meer Shakira, Jennifer Lopez en Britney Spears.

Meer over