bellen metguus dubbelman

Fotograaf Guus Dubbelman over zijn iconische Maradona-foto: ‘De grond bewoog, zo snel en sterk was hij’

Op 25 juni 1986 zaten er 114 duizend toeschouwers in het Aztekenstadion in Mexico-Stad. Op het WK was Diego Maradona ontketend, hij kreeg in de halve finale ook de Belgen op de knieën. Na de 2-0, net als de 1-0 van Maradona, drukte fotograaf Guus Dubbelman af voor een foto voor de eeuwigheid.

Iconisch beeld: Diego Maradona juicht nadat hij de 2-0 heeft gescoord in de halve finale van het WK 1986, tegen België. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Iconisch beeld: Diego Maradona juicht nadat hij de 2-0 heeft gescoord in de halve finale van het WK 1986, tegen België.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Guus, wat maakt deze foto volgens jou zo bijzonder?

‘Allereerst: dat je nummer 10 op het shirt ziet staan. De nummer 10 van een ploeg is de ultieme, voetballende leider. Ik had Maradona redelijk vaak gefotografeerd in Napels waar hij toen speelde, en in februari 1986 nog in Parijs. Hij zag er niet uit. Een guerrilla met een baard. Veel te zwaar. Maar bij het WK kon ik niet geloven hoe fit en hoe goed hij was. Ik heb vijf wedstrijden van hem gefotografeerd, de finale ook. Maar deze foto, na de 2-0 tegen België, is voor mij het meest iconisch.’

Hoe komt dat?

‘Tegen Engeland in de kwartfinale zat ik bij beide goals helemaal verkeerd. Als jouw land niet meespeelt in een wedstrijd, sluit je als fotograaf achteraan in de rij en moet je hopen op een goede plek. Omdat Engeland was uitgeschakeld, gingen er na de kwartfinale ook veel Engelse fotografen naar huis. Tegen België had ik daarom een redelijk goede positie langs het veld.

‘Je hoefde toen nog niet achter de reclameborden te zitten, je mocht nog met je kont op het gras. Na die 2-0 heb ik precies twee foto’s gemaakt van Maradona’s juichen. De tweede kan niet beter, vind ik. De lijnen van het stadion en van de toppen van zijn handen naar elkaar: ze lopen precies goed. Al had ik toen nog geen idee hoe de foto eruitzag. Het was einde middag, de stadionlampen gaven een heel slecht, hol licht. Gelukkig kon ik zelf wel goed scherpstellen, die camera’s hadden nog geen autofocus. Ik werkte voor een maandblad, Elf. Aan het eind van het toernooi heb ik wat foto’s ontwikkeld en naar ze opgestuurd.’

Je hebt Maradona ook gefotografeerd in Napels, waar de fans hem op handen droegen. Hoe was dat?

‘In Napels fotografeerde ik hem, denk ik, voor het eerst. Het was totale gekte. Je moest bij een wedstrijd oppassen voor je apparatuur, want iedereen wist het stadion binnen te komen. Al hou ik wel van madness. De grootste bedreiging is dat we ons van tevoren afvragen hoe ons leven eruitziet. Maar goed. Napels is prachtig, qua ligging, de Italiaanse bouwstijl. Maar ook getormenteerd door haar eigen geschiedenis.’

Eigenlijk zoals Maradona is geëindigd.

‘Zijn lichaam was totaal uitgeput. Ik denk ook dat hij er zelf niet zoveel zin meer in had. Cruijff kon het nog wel opbrengen, nog iets halen uit mindere voetballers die hij coachte. Maradona denk ik niet. En als je zo leeft als hij, dan moet je wel enige leverage hebben om dat te doorstaan. Het is triest dat zo’n geweldige speler is geëindigd als een rare clown.’

Wat maakte Maradona uniek?

‘Ik herinner me een wedstrijd tegen Uruguay, waar hij vlak voor me langsliep. Alsof er een paard voorbijkwam. De grond bewoog, zo snel en sterk was hij. Zijn eerste drie, vier meters in combinatie met zijn techniek maakten hem de beste voetballer ooit. Hij was zo sterk gebouwd. En zijn traptechniek: geweldig. Al ging alles op het maximale wat in die wedstrijd nodig was.’

Je hebt Cruijff en Maradona allebei in actie gezien.

‘Cruijff was mentaal heel bijzonder en technisch bijna perfect. Maar Maradona had de echte madness om in een zone van het leven te komen waar alleen de allergrootsten zijn. Ali (de bokslegende met wie Dubbelman bevriend raakte, red.) had dat ook. Daarvoor was Cruijff net iets te nuchter. Pelé was ook bijzonder, maar hij speelde net voordat het grote tv-tijdperk aanbrak. Maradona presteerde in een tijd dat voetbal tactisch en lichamelijk op zijn zwaarst en hardst was. De spelers werden toen totaal niet beschermd.’

Er voetbalt nu ook een Argentijn die weleens een mannetje passeert en de grootste aller tijden wordt genoemd.

‘Messi is ongeëvenaard. Hij heeft het ook niet makkelijk, omdat ploegen tegenwoordig tactisch zo goed opgesteld staan. Maar zijn bewegingen zijn veel kleiner dan die van Maradona. Daarom zijn er ook veel minder goede foto’s van Messi. En Messi wordt waarschijnlijk nooit wereldkampioen, Maradona is dat wel geworden.’

Diego Maradona in 2005 in de Amsterdam Arena. Hij zat toen in het bestuur van Boca Juniors. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Diego Maradona in 2005 in de Amsterdam Arena. Hij zat toen in het bestuur van Boca Juniors.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Hoe vond je het om Maradona te zien afglijden, nadat hij was gestopt als voetballer?

‘Pijnlijk. Maar dat vind ik van mezelf ook (lacht). Je voelt het lichaam onder jezelf wegglijden als je ouder wordt, dat is geen pretje.’

Durf je de eeuwige vergelijking aan wie de beste voetballer aller tijden is?

‘Het is slecht te vergelijken met elkaar. Emotioneel zou ik voor Cruijff moeten kiezen, en ik was echt onder de indruk van zijn mentale kijk op de dingen en zijn prestaties als coach. Maar van degenen die ik heb meegemaakt, is Maradona de grootste. Dat WK van 1986 was toch wel echt heel bijzonder. Maradona was de allerbeste in een verder heel matig elftal. Zijn pass op Jorge Burruchaga in de finale tegen West-Duitsland (waaruit de winnende 3-2 viel) is een juweeltje.’

Dat hij geen 100 jaar zou worden, was geschreven in de sterren. Niet helemaal onverwacht, maar toch ook weer wel, kort nadat een bloedprop uit de hersenen was verwijderd, stierf Diego Armando Maradona, 60 jaar oud. Lees het postuum van Willem Vissers.

Redacteur Paul Onkenhout heeft, op 15-jarige leeftijd, als eerste Nederlander Diego Maradona ontdekt. Of althans, dat is zijn theorie. Lees zijn artikel hier.

Was Diego Maradona een kwetsbare winnaar of een arrogante hufter? We spraken erover met filmmakers Asif Kapadia en Chris King, naar aanleiding van documentaire over de voetballer. ‘Diego is groter dan de meeste acteurs.’

Meer over