analyseForum voor Democratie

Forum stevent hard af op een scheuring nu Baudet alles-of-niets speelt

Thierry Baudet probeert met een alles-of-nietsstrategie de macht over Forum voor Democratie te heroveren. Alle bruggen richting zijn critici zijn verbrand. Een scheuring is onvermijdelijk.  

Thierry Baudet staat de pers te woord. Beeld ANP
Thierry Baudet staat de pers te woord.Beeld ANP

De al dagen voortwoekerende machtsstrijd binnen Forum voor Democratie blijkt donderdag toch nog verder te kunnen escaleren. Eerste Kamerlid en nummer drie op de kandidatenlijst voor de verkiezingen, Nicki Pouw-Verweij, schrijft in een brandbrief dat Baudet is geradicaliseerd. Volgens Pouw-Verweij viel Baudet tijdens een etentje op vrijdag onder meer uit naar Joost Eerdmans en deed hij antisemitische uitlatingen. Eerdmans laat persbureau ANP weten de inhoud van de brief te onderschrijven. Baudet zegt ‘een totaal andere herinnering’ aan de avond te hebben.

Woensdag was het wederom Thierry Baudet die het lont in het kruitvat steekt. Liet hij eerder in de week zijn partij nog verbluft achter door plotseling zijn vertrek als lijsttrekker aan te kondigen, dit keer doet hij precies het omgekeerde: Baudet wil toch weer wel lijsttrekker worden. 

Alleen zo kan ‘de ziel van de partij’ gered worden, zo wordt de voormalige partijleider de rest van de dag niet moe om te verkondigen. Er moet snel een lijsttrekkersverkiezing komen. En Baudet maakt geen geheim van de inzet: als hij wint, kunnen al zijn tegenstanders vertrekken. Het bestuur vliegt eruit, de lijst wordt opgeschoond.

De reden voor Baudets radicale koerswijziging? Naar eigen zeggen is de partijleider erachter gekomen dat zijn tegenstanders de commotie over de antisemitische en racistische berichten uit de contreien van jongerenbeweging JFVD als excuus hebben gebruikt. Het is bovenal een mooie aanleiding geweest om hem via een ‘vies machtsspel uit de partij te duwen’. Anders valt volgens Baudet niet te verklaren dat er intern niet positiever is gereageerd op zijn ‘offers’ van de afgelopen dagen. 

Zeker toen Eerste Kamerlid Annabel Nanninga dinsdagavond alsnog zijn vertrek eiste, was voor Baudet duidelijk dat hij slachtoffer was  van ‘een groter plan’. ‘Er is een coup tegen mij gaande.’ Dat de potentiële nieuwe lijsttrekker Joost Eerdmans en waarnemend voorzitter Lennart van der Linden een dag eerder juist hebben verklaard dat er wel degelijk een belangrijke rol voor hem is weggelegd, vergeet Baudet te vermelden. 

Guerillatechnieken

Baudet bedient zich bij zijn nieuwste vlucht voorwaarts van guerrillatactieken. Zijn voorstel om snel een lijsttrekkersverkiezing te organiseren blijkt niet te zijn overlegd met de rest van het bestuur. Komende maandag en dinsdag moet er gestemd worden. ‘Ik zorg voor de digitale infrastructuur’, verkondigt Baudet alsof hij zich niet zelf net als kandidaat heeft gemeld. 

Zijn tegenstanders zien in de nieuwste manoeuvre vooral een manier om het conflict definitief op de spits te drijven. Het bestuur van Forum moet in eerste instantie machteloos toekijken. Baudet heeft het ict-systeem van de partij en de sociale mediakanalen ‘gekaapt’. Zijn videoboodschappen en nieuwsbrief worden de hele dag verspreid via de officiële kanalen van de partij. 

Maar ook Baudet wordt verrast. Het bestuur besluit om de sloten van het partijbureau te verwisselen, zodat de oprichter niet meer naar binnen kan. De meerderheid van het bestuur eist dat Baudet het ledenbestand en de sleutels tot de sociale mediakanalen overdraagt. Anders dreigt een royement. 

Een slotenmaker vertrekt bij partijkantoor Forum voor Democratie.  Beeld ANP
Een slotenmaker vertrekt bij partijkantoor Forum voor Democratie.Beeld ANP

De loopgraven zijn daarmee betrokken. Baudet heeft in het vijfkoppige bestuur alleen nog steun van penningmeester Olaf Ephraim. ‘Zijn deze mensen helemaal gek geworden?’, vraagt Baudet zich af. ‘Ik heb Forum zelf opgericht. Nu willen ze me royeren. Ik heb dit nooit voor mogelijk gehouden.’ 

De openlijke steun voor Baudet blijft beperkt. De jongerenafdeling JFVD, waar het conflict het afgelopen weekend mee begon, begint meteen een campagne voor ‘Thierry’. Ook ex-VVD’er Wybren van Haga spreekt zijn steun uit. Volgens Baudet zelf wordt hij ook gesteund door Eerste Kamerlid Paul Frentrop. 

Volwassen partij

De meeste prominente FvD’ers tonen juist hun verontwaardiging. ‘FvD is een volwassen partij waarin hij het niet meer alleen bepaalt’, twittert Eerste Kamerlid Toine Beukering. ‘Het kapen van een partij tegen de statuten in is meer dan ongepast. Accepteer royement!’ Meerdere volksvertegenwoordigers sluiten zich daarbij aan.

Voor Baudets tegenstanders zijn de afgelopen dagen vooral een bevestiging van de bezwaren die achter de schermen al langer tegen hem leven: de voormalige partijleider is een ongeleid projectiel. Hij omringt zich met jonge extremisten en schurkt aan tegen corona-complotdenkers. Voor kritiek is hij niet vatbaar.

Achter de schermen valt ook te horen dat er volop bewijs is van Baudets ontsporingen. Weblog GeenStijl weet woensdag al te melden dat de omvolkingsideoloog en racistische denker Jared Taylor na een uitgebreid diner in 2017 een warme boodschap achterliet in een boek voor Baudet: ‘Van de ene revolutionair voor de andere’. Baudet spreekt zelf van ‘een poging tot karaktermoord’ en waarschuwt dat er de komende tijd meer negatieve informatie naar buiten zal komen.

Hoe gaat dit aflopen? Baudet sluit niet uit dat hij weer een nieuwe partij begint als de machtsstrijd de komende tijd verloren gaat. Donderdag stelde hij een inboedelscheiding voor tussen hem en het huidige bestuur. Ze moeten dan de financiën en andere goederen gaan verdelen. Wel vindt Baudet dat hij recht heeft op de partijnaam.

Of Forum zonder hem nog zetels haalt, weet niemand. Mocht Baudet wel weten te winnen en weer partijleider worden, dan zal er een uittocht van FvD-volksvertegenwoordigers plaatsvinden. Hoe dan ook: Forum voor Democratie gaat een zware prijs betalen.

N.B. Dit artikel is gepubliceerd op woensdag 25 november en daarna voorzien van updates.

Annabel Nanninga: controversieel, humoristisch en soms ronduit smakeloos

Moet Thierry Baudet nou wel of niet vertrekken bij Forum voor Democratie? In dat steekspel duikt telkens de naam op van Annabel Nanninga. Wie is zij? Een profiel.

Joost Eerdmans: felle debater die klaarstaat om erfenis Pim Fortuyn veilig te stellen via FvD

Joost Eerdmans is ‘beschikbaar’ als lijsttrekker van Forum voor Democratie. Dat komt goed uit, want de Pim Fortuyn-adept en voormalig wethouder van Rotterdam zou die lijsttrekkersverkiezing straks zomaar eens naar zijn hand kunnen zetten. Een profiel.

Hoe het extreemrechtse gedachtegoed steeds meer vat kreeg op de jonge achterban van FvD
Baudets stijl van politiek bedrijven, in combinatie met zijn intellectuele pretenties, vallen in de smaak bij Erkenbrand. Dat schreven we in 2017 in dit profiel over de extreemrechtse groepering.

‘Thierry mag Europa niet dominant blank willen houden.’ Het prominente FvD-lid Yernaz Ramautarsing kwam eind 2017 in het nieuws met uitspraken over IQ en volkeren. Die waren volledig uit zijn verband gerukt, volgens Forum voor Democratie. Maar conversaties in besloten appgroepen scheppen helderheid.

Op extreemrechtse internetplatforms is antisemitisme heel gewoon. Maar ook in mainstream geachte kringen is het wijzen naar Joden niet langer taboe. De Volkskrant kon in 2018 maandenlang meekijken op afgesloten chatgroepen op Discord en Whatsapp en trof deze nieuwe Jodenhaat ook aan in online discussies tussen Forum voor Democratie-leden en -aanhangers.

Op extreemrechtse fora werd in maart 2019 opgewonden gereageerd op het nieuws van de aanslagen in Utrecht en Christchurch en de winst van Thierry Baudet. Dit, schreven gebruikers, kon weleens het langverwachte begin van de rassenoorlog zijn.

In de onder-onssfeer van appgroepen bieden leden van jongerenpartijen tegen elkaar op met extreme berichten. Die lekken nogal eens uit - met vergaande consequenties. Ook in de appgroepen van de jongerenafdeling van FvD gingen kwestieuze memes rond.

De jongerenorganisatie van Forum voor Democratie, JFVD, heeft meerdere klokkenluiders geroyeerd. Eerder dit jaar waarschuwden deze leden voor rechts-extremistische ideeën onder partijleden.

Meer over