nieuwsrusland

Foptelefoontje: Navalny spreekt 45 minuten met geheimagent die hem probeerde te vergiftigen

Door zich voor te doen als een Russische regeringsfunctionaris is Aleksej Navalny erin geslaagd om 45 minuten te telefoneren met een FSB-agent die betrokken was bij de poging tot moord op hem op 20 augustus in de Siberische stad Tomsk.

Aleksej Navalny. Beeld AP
Aleksej Navalny.Beeld AP

Aandachtig luistert Aleksej Navalny naar de stem die uit zijn telefoon klinkt. Het is de stem van een van de geheimagenten die hem probeerden te vermoorden. En hij staat op het punt om te onthullen op welk kledingstuk hij en zijn trawanten dodelijk zenuwgif aanbrachten toen ze in augustus de hotelkamer binnengedrongen waren van Ruslands oppositieleider.

‘Op de onderbroek’, zegt de stem.

‘Op welk deel van de onderbroek?’, vraagt Navalny.

‘Bij de naden aan de binnenkant.’ Even later: ‘Bij het kruis.’

Het is het foptelefoontje van de eeuw dat Navalny maandag op YouTube zette. Door zich voor te doen als een Russische regeringsfunctionaris is Aleksej Navalny erin geslaagd om 45 minuten te telefoneren met een FSB-agent die naar eigen zeggen de sporen van het zenuwgif op Navalny’s kleding gewist heeft. Tijdens het gesprek zet de geheimagent de operatie uiteen.

De FSB-agent in kwestie is Konstantin Koedrjavtsev, zo stelt Navalny. Vorige week onthulde het onderzoekscollectief Bellingcat samen met Der Spiegel en CNN dat Koedrjavtsev deel uitmaakt van een FSB-team dat Navalny sinds 2017 volgt en in contact staat met instituten waar chemische wapens worden geproduceerd.

Enkele uren voor die onthulling belde Navalny de telefoonnummers die volgens Bellingcat toebehoren aan de agenten uit het team. Met gespecialiseerde software verborg Navalny zijn eigen nummer en leek het voor de agenten alsof ze gebeld werden door een bekende in de veiligheidsdienst. Navalny deed zich voor als de persoonlijk assistent van Nikolaj Patroesjev, de voorzitter van Ruslands Veiligheidsraad, die met spoed een rapport moet opstellen over de mislukte aanslag op Navalny.

Koedravtsjev trapt erin. Hij aarzelt even (‘Ik zou graag helpen, maar ik heb corona en zit thuis’), maar gehoorzaamt even later uit angst om de machtige voorzitter van de Veiligheidsraad te irriteren – een typisch Russische reflex. Als Navalny vraagt waarom de operatie mislukt is, zegt Koedrjavtsev: ‘Wel, dat heb ik mezelf ook afgevraagd, en niet een of twee keer.’

Opdracht

Hij bevestigt dat hij Navalny al jaren volgt door heel Rusland, vertelt welke agenten met hem meereisden en dat hij handelde in opdracht van Stanislav Maksjakov, een militaire toxicoloog die ontmaskerd werd door Bellingcat als de bevelhebber van het FSB-team dat de vergiftiging uitvoerde. Ook zegt hij dat hij de vergiftiging succesvol uitgevoerd heeft: ‘Er zijn geen zichtbare sporen achtergelaten.’

Als Navalny doorvraagt naar de reden voor de mislukking van de operatie, begint Koedrjavtsev over de noodlanding die gemaakt werd toen Navalny tijdens de vlucht van Siberië naar Moskou onwel werd. Koedrjavtsev: ‘Toen ontwikkelde de situatie zich niet in ons voordeel. Als het iets langer geduurd had, dan zou het allemaal anders afgelopen zijn.’

Blamage

De publicatie van het telefoongesprek is een blamage voor president Poetin en de FSB. Afgelopen vrijdag zei Poetin in zijn jaarlijkse persconferentie op de staats-tv dat de FSB Navalny niet vergiftigd kan hebben: ‘Als ze hem hadden willen vergiftigen, dan hadden ze hun werk wel afgemaakt.’

De FSB reageerde maandag met de tegenstrijdige verklaring dat het telefoongesprek nep is en dat Navalny het gesprek niet gevoerd kan hebben ‘zonder hulp van buitenlandse geheime diensten’.

Aan het eind van het telefoongesprek raapt Koedrjavtsev zijn moed bij elkaar en zegt: ‘Eerlijk gezegd ben ik stomverbaasd door deze vragen.’ En dan: ‘Mag ik u vragen: is het niet erg dat we deze zaak over een onbeveiligde lijn bespreken?’

‘Ach’, zegt Navalny, ‘we hebben niets bijzonders besproken’.

Het hele telefoongesprek met Engelse ondertiteling bekijkt u hieronder

Verbetering: in een eerdere versie van dit artikel staat dat Navalny telefoneerde met een van de FSB-agenten die hem vergiftigden. De agent in kwestie voerde de vergiftiging echter niet zelf uit, maar wiste naar eigen zeggen de sporen van het dodelijke zenuwgif op Navalny’s broek en onderbroek.

Meer over