profiel

Fons Jurgens, topman van de Efteling, mag eindelijk verder met de geplaagde uitbreiding

Directeur Fons Jurgens in 2017 bij Symbolica: Paleis der Fantasie, toen de nieuwste attractie van het pretpark de Efteling.  Beeld Rob Engelaar / Hollandse Hoogte /  ANP
Directeur Fons Jurgens in 2017 bij Symbolica: Paleis der Fantasie, toen de nieuwste attractie van het pretpark de Efteling.Beeld Rob Engelaar / Hollandse Hoogte / ANP

De Efteling was al een van de grootste attractieparken van Europa, maar onder directeur Fons Jurgens moet het nog veel groter worden. Nu een juridische strijd met bezorgde omwonenden is gewonnen, geeft corona kopzorgen.

‘Wat ik probeer mee te geven, is om gezichten te blijven zien. Je bent geneigd alleen maar naar de stroom mensen te kijken die op je afkomt’, zei Fons Jurgens, directeur van de Efteling, in 2018 tegen het AD. ‘Op momenten dat het erg druk is, werk ik nog steeds mee in het park als ik de mogelijkheid heb.’

Jurgens mag graag benadrukken dat hij geen afstandelijke topman is die enkel oog heeft voor spreadsheets. Hij was dan ook al meer dan twintig jaar in dienst bij de Efteling toen hij in 2014 werd aangesteld als directeur. Dat waren vooral managementfuncties, al werkte hij bijvoorbeeld ook mee aan de productie van enkele musicals in het Efteling Theater.

Hij presenteert zich graag als de gewoon gebleven teamspeler, die enkele jaren geleden in het Sprookjesbos van zijn park trainde voor een hardloopwedstrijd waarbij geld werd ingezameld voor Make-A-Wish. En die eigenlijk helemaal niet zo van achtbanen houdt. Maar hij voert een ambitieuze opdracht uit.

Sinds hij er begon te werken, heeft hij de bezoekersaantallen zien verdubbelen, tot meer dan 5 miljoen in 2019, en groeide de Efteling uit tot een park met internationale allure. Het is niet genoeg: wil de Efteling tot de Europese top blijven behoren, dan is een groei naar 7 miljoen bezoekers per jaar in 2030 nodig, zo is het idee. Woensdag gaf de Raad van State groen licht voor de grote uitbreidingsplannen.

Jurgens − 51 jaar, getrouwd, drie kinderen − is de baas van een van de grootste en oudste attractieparken van Europa. Alleen Disneyland Parijs en Europa-Park in Duitsland ontvangen meer bezoekers dan zijn pretpark in Kaatsheuvel.

Attracties als de Python en de papierbak Hollebolle Gijs mogen dan iconisch zijn, ze zijn niet genoeg. Er moeten nieuwe attracties en overnachtingsplekken verschijnen op plekken waar nu nog weilanden liggen. Om alle extra bezoekers aan te kunnen, moet het wegennet in de omgeving worden uitgebreid en zijn flink meer parkeerplekken nodig. In 2018 ging de gemeente Loon op Zand, waar Kaatsheuvel onder valt, akkoord met de plannen.

Vrees voor overlast

Omwonenden staken de eerste spaak in het wiel. Onder meer uit vrees voor zicht-, geluids- en verkeersoverlast stapten ze naar de Raad van State. De hoogste bestuursrechter van Nederland zette in 2020 een streep door het bestemmingsplan: dat was niet concreet genoeg uitgewerkt en onvoldoende onderbouwd.

Een ‘enorme teleurstelling’, reageerde Jurgens. Volgens hem waren de wensen van omwonenden uitgebreid besproken en meegewogen. Zo was het plan voor een parkeergarage met meerdere verdiepingen al geschrapt.

Het park en de gemeenten deden hierna nog wat tegemoetkomingen aan de omwonenden − een omstreden camperparkeerplaats komt er toch niet − en schreven een uitgebreider onderbouwd plan. Zo staat nu duidelijk op papier dat een deel van de nieuwe attracties volledig overdekt zal zijn, wat de overlast in de buurt moet beperken.

Nieuwe bezwaren van omwonenden bleven uit en woensdag gaf de Raad van State groen licht: het plan kan doorgaan. De Efteling is hier ‘ontzettend blij mee’, laat een woordvoerder weten. Toch kan de schop niet direct de grond in, want inmiddels heeft zich een tweede tegenslag aangediend: de coronacrisis.

null Beeld

Coronacrisis

Die heeft het park diep in de rode cijfers gestort. In 2020 halveerde het bezoek als gevolg van de coronamaatregelen. Het park draaide 14,5 miljoen euro verlies, zonder miljoenen aan overheidssteun was dat bedrag nog veel hoger geweest.

In een interview met het Brabants Dagblad zei Jurgens vorig jaar dan ook dat hij wel wat anders aan zijn hoofd heeft dan de uitbreiding. De Efteling moest noodgedwongen twintig mensen ontslaan die de verhuur van zalen voor zakelijke evenementen onder hun hoede hadden. ‘Om daartegenover ineens een grote investering te doen, voelt niet goed.’

Hij heeft wakker gelegen van de financiële problemen, zei hij een paar maanden later tegen dezelfde krant. ‘We kunnen het verlies dragen, maar we kijken nog steeds wel met angst en beven naar de komende maanden.’

Inmiddels ziet de toekomst er iets zonniger uit. Halverwege mei mocht de Efteling, na maanden gesloten te zijn, weer open. Eerst alleen de buitenattracties, vanaf aanstaande zaterdag ook de binnenattracties. Nu de ambities voor de lange termijn niet zijn afgeschoten door de rechter, kan Jurgens weer vooruit kijken.

Want al houdt de Efteling het eerst even bij investeringen binnen het bestaande park, zoals broodnodig onderhoud, de ambities voor 2030 zijn niet bijgesteld, laat het park weten. ‘Het mooie aan zo’n langetermijnplan is dat je kunt schuiven in wat je wanneer doet.’

Meer over