Fokverbod?

Door de aanhoudende varkenspest zijn de stallen overvol. Maar de varkenshouders fokken voort. De komende drie weken worden 500 duizend jonge biggen gedood....

H. Romijnders, eigenaar van slagerij Herman in Oss: 'Met een fokverbod gaan alle boeren naar z'n grootje. Mensen die dat willen, zijn kortzichtig en hebben geen verstand van varkens. Als een zeug niet opgebeerd wordt, krijg je haar niet meer drachtig. Het duurt dan heel lang voordat een boer z'n veestapel weer op peil heeft. Dat zal het ministerie vast niet allemaal betalen. En we hebben die boeren nodig, want de consument wil wel graag een goedkoop karbonaadje blijven eten. Waar mijn varkensvlees nu vandaan komt? Van het slachthuis. En waar die het vandaan halen, weet ik niet, dat zou me een zorg zijn. Uit het Noorden waarschijnlijk.'

B. Nieman, woordvoerder van de Dierenbescherming: 'Al vanaf het uitbreken van de varkenspest roepen wij om een fokverbod en om een noodvaccinatie. Als het fokverbod er maandag nog niet is, overwegen wij juridische stappen. Ook zullen we volgende week een demonstratie organiseren. Er worden 25 duizend biggen per week geboren in het gebied waar de varkenspest heerst. De stallen raken overvol. Maar zoals altijd gaat het economisch belang weer voor het dierenbelang. Het dier wordt beschouwd als een productiemachine, terwijl het een wezen is met gevoel. Een varken is bijvoorbeeld een heel sociaal dier, dat houdt van wroeten. Het zou veel dierwaardiger behandeld moeten worden.'

J. Das, varkensboer in Veldhoven: 'De stallen zitten tot de nok toe vol. Met die oplopende temperaturen is dat geen pretje. Ik ga de biggen niet afmaken, want daar krijg ik geen cent voor. Ik zit momenteel, na drie maanden afgesloten geweest te zijn, weer in een vrij gebied. Maar ik mag de biggen al zes weken niet vervoeren. Een fokverbod heeft voorlopig geen enkel effect. Een zeug heeft een draagtijd van bijna vier maanden. Daarnaast zou het een ramp zijn voor de bedrijfsvoering als de zeugen na een tijd weer gedekt mogen worden. Je kunt niet alle zeugen tegelijk laten dekken. Daarnaast bestaat de kans dat een zeug onvruchtbaar wordt als ze een tijd niet gedekt wordt.'

R. van Oijen, veearts in Laren: 'Als een zeug niet direct gedekt wordt, heeft dat invloed op de vruchtbaarheid. Maar het is een beetje overdreven om te zeggen dat zeugen waardeloos worden. Als de biggen na vijf weken spenen worden weggehaald, wordt een zeug na een week berig. Ze kan dan gedekt worden. De varkensfokkerij speelt in op die cyclus. Om economisch interessant te zijn, moet een zeug 2,3 keer per jaar werpen. Zeugen die niet gedekt worden, worden niet onvruchtbaar, maar krijgen wel rare stoornissen in hun hormoonhuishouding. Daar zit iemand die er z'n geld mee moet verdienen niet op te wachten.'

Dr. J. Verheijden, hoogleraar varkensgezondheidszorg: 'Vriend en vijand zijn het erover eens dat het Herodesbeleid - het afslachten van biggen - verschrikkelijk is. Maar ook onvermijdelijk, het welzijnsprobleem in de overvolle stallen is te groot. Toch kan ik wel begrijpen dat minister Van Aartsen niet kiest voor een fokverbod. Dat heeft pas op termijn effect en is enorm ingrijpend voor de bedrijfsvoering van de boeren.

'Maar u hoort mij niet zeggen dat de varkenpest over vier maanden voorbij is. Het ministerie is tot op heden zeer optimistisch. Het gaat er nu vanuit dat een fokverbod geen zin heeft, omdat de varkenspest over vier maanden over is. Daar kan je vraagtekens bij zetten. Kijkend naar het buitenland zou de pest best langer kunnen aanhouden.'

P. van der Burg, woordvoerder van minister Van Aartsen: 'Het ministerie heeft helemaal nooit een einddatum van de varkenspest voorspeld. En u kunt de minister geen vraag stellen, hij zit in Brussel. Drie weken geleden heeft hij gezegd dat hij geen aanleiding ziet voor een fokverbod. Dat heeft hij vorige week in de Tweede Kamer herhaald. En zijn visie daarop is tot op heden - dinsdagmiddag - niet veranderd.'

J. Huys, PvdA-kamerlid: 'Ik ben voor een fokverbod. Het risico is groot dat we op dit moment varkens insemineren waarvan de biggen direct na de geboorte geslacht moeten worden. Fokken voor de dood, zeg maar. Dat vind ik macaber. Ik kan de argumenten van de boeren best begrijpen. Daarom bepleit ik een selectief verbod, bij de oudere zeugen.'

W. van den Brink, voorzitter van de Nederlandse Vakbond Varkenshouders: 'Het is te gek voor woorden. We zitten nu bijna in de 21ste eeuw en bestrijden de varkenspest nog altijd op een middeleeuwse manier. Een fokverbod is altijd fout. Je kan dan de zeugen net zo goed gelijk afslachten. Ik zou willen pleiten voor internationale inentingsregels. Er is een goed vaccin, maar we gebruiken het niet. In 1989, vlak voor de Oost-Europese grenzen open gingen, is er een non-vaccinatiebeleid afgekondigd. Waarom ze daar niet vanaf stappen? Ik begrijp het niet, en de boeren begrijpen het ook niet.'

Corine de Vries

Meer over