Flexwerkers kunnen straks huizen kopen

FRANK KALSHOVEN

Doorbraak in hypothekenland. Het werd waarachtig een keer tijd. Een echte hypotheekbank, Obvion, volle dochteronderneming van grootbank Rabo, gaat flexwerkers hypotheken verkopen. Voorlopig op proef - maar toch. Dit is niet alleen goed nieuws voor de pakweg 20 procent werkenden zonder vast arbeidscontract, maar ook voor de bankensector en de Nederlandse economie. Denk maar mee.

Flexwerkers. Mensen zonder vast contract hebben nauwelijks toegang tot de kapitaalmarkt. Een huis kopen behoort daarom alleen bij uitzondering tot de mogelijkheden. Dit frustreert mensen met een prima flex-inkomen die graag willen kopen.

Bankensector. Voor de bankensector is het initiatief van Obvion, uitzender Randstad en Vereniging Eigen Huis ook goed nieuws. Innovatie in de financiële sector had de afgelopen decennia vooral betrekking op het ontwijken van belastingheffing (spaarhypotheek), ondoorzichtigheid (vandaar de woekerpolissen) en complexiteit (van die 'plain vanilla swaps' waar corporatie Vestia onder bezweek). Richt je nou op maatschappelijk nuttige innovaties, zeg ik al een tijd tegen elke bankier en verzekeraar die mijn pad kruist. Dat is niet alleen beter voor de wereld, maar ook voor de (reputatie van de) financiële sector zelf. Een hypotheek voor flexwerkers is hiervan een voorbeeld.

Er is een tweede reden waarom dit voor de bankensector goed nieuws is. Alleen hypotheken verstrekken aan mensen met een 'vaste' baan is lui én dom. Hoezo?

Bij een langlopende lening met onderpand gaat het de bank erom dat rente en aflossing in de toekomst netjes worden voldaan. Een hypotheek is in de kern een product dat gaat over vooruitkijken, niet over terugkijken. Hoe weet een bank of iemand in de toekomst de rekeningen kan betalen? Hoe schat de bank dit kredietrisico in? De hele sector doet dat vandaag de dag in essentie door te vertrouwen op het oordeel van iemand anders: een werkgever. Als een werkgever een 'vaste' baan aanbiedt, is dat het signaal dat het toekomstige inkomen van de werknemers snor zit.

Fijn verhaal, en lekker goedkoop voor de bank, maar deze redenering is al minstens tien jaar achterhaald. De arbeidsmarkt is veranderd. Bankier Douwe Dijkstra van Obvion zegt het in het FD zo: 'Mensen die tien jaar bij dezelfde werkgever met een vast contract werken, kunnen plotseling worden ontslagen. Dus in hoeverre biedt een vast contract een bank meer zekerheid dan iemand die flexibel werkzaam is?' Zo is dat, Douwe.

Leunen op het - vroegere - oordeel van één werkgever is anno 2013 een luie en domme manier om het kredietrisico in te schatten. Bankiers kunnen hun eigen risico's - en die van hun klanten - beter inschatten met een toekomstgerichte analyse van de verdiencapaciteit.

Nederlandse economie. En daarom is deze doorbraakproef óók goed nieuws voor de Nederlandse economie. Financiële instellingen, die gedetailleerde kennis en kunde hebben over alle aspecten van financieel kapitaal, zullen zich moeten verdiepen in de vorming, het onderhoud en het rendement op menselijk kapitaal. Want hoe doe je dat als bank, iemands toekomstige verdiencapaciteit inschatten? En dus het kredietrisico? Banken hebben nu geen idee, vandaar dat Randstad samenwerkingspartner is.

Noem me een optimist, maar ik zie in deze proef een opmaat naar een periode waarin banken zich, naast financieel, op menselijk kapitaal gaan storten. Als we in Nederland net zoveel tijd, moeite, energie en talent zouden inzetten aan het laten bloeien van menselijk kapitaal als dat we nu doen met geldzaken, fleurt de hele beroepsbevolking op - en dus de economie.

Sommetje? Het arbeidsinkomen in Nederland was vorig jaar een slordige 300 miljard euro. Eén procent extra rendement op menselijk kapitaal is dus 3 miljard. Smakelijk genoeg, zou ik denken.

Eén zwaluw maakt geen zomer. Maar is er wel de voorbode van.

Frank Kalshoven is directeur van De Argumentenfabriek

Reageren?

frank@argumentenfabriek.nl

undefined

Meer over